Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Gönül İpek Alkan
11 theses · İstanbul Beykent University
Sağlık çalışanlarının bilgisayar okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi: (Aydın Kadın Doğum Hastanesi ve Bozdoğan Devlet Hastanesi örneği)
Bu çalışmada Sağlık Çalışanlarının Bilgisayar Okur-Yazarlık Düzeyleri araştırılmıştır. Çalışmanın amacı sağlık çalışanlarının, bilgisayar okuryazarlığı düzeylerini belirlemek ve ihtiyaç duyulan önerileri ortaya koymaktır. Bu araştırmada, sağlık sektörünü temsil edecek ve çalışan çeşitliliği açısından uygun olan "Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi ve Bozdoğan Rasim Menteşe İlçe Devlet Hastanesi" seçildi. Araştırmanın evrenini oluşturan söz konusu hastanelerde çalışan 258 çalışanın 215'ine ulaşılmış, anketler yapılmış ve sonuçları ilgili tablolara aktarılmıştır. Anketler SPSS 16.0 programına aktarılarak yorumlanmıştır. Sonuçlar yorumlanırken yüzde, frekans ve ortalama değerleri kullanılmış, bunun yanında gruplar arasında farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Welch ve Brown-Forsythe Testi, farkın hangi gruplar arasında olduğunu test etmek için Scheffe ve Tukey testleri kullanılmıştır. Araştırmada; erkek katılımcıların, kadın katılımcılara göre; 30 yaş altı katılımcıların, 41 yaş ve üzerine göre; bekâr katılımcıların, evli olanlara göre; Uzman tabiplerin, diğer unvanlara göre; Sağlık Bakanlığı'nda 5 yıl ve daha az süre çalışanların, 26 yıl ve daha fazla süre çalışanlara göre, bilgisayar okuryazarlığı ortalama puanları daha yüksek çıktığı görülmüştür. Bunun yanında araştırmada; eğitim düzeyi arttıkça alınan puanların arttığı ve aylık gelir değişkenine göre 4000 TL üzeri maaş alanların bilgisayar okuryazarlığı ortalama puanlarının daha yüksek çıktığı görülmüştür. Bu bağlamda tahmin edilen sonuçlar ve değerlendirmeler öne sürülen hipotezleri destekler niteliktedir. Anahtar Kelimeler :Bilgisayar Okuryazarlığı, Bilgisayar Operatörlüğü, Bilgisayar Terimleri, Programlama
Sağlık işletmelerinde finansal risk yönetimi
1970'li yıllardan itibaren uluslararası finansal piyasalar önemli bir geçiş dönemine tanık oldu. Uluslararası finansal piyasaların küreselleşmesi, sermayenin serbest dolaşması, teknolojik gelişmeler ve artan rekabet koşulları yeni bir süreci, finansal istikrarsızlığı başlattı ve işletmeleri finansal risk kavramıyla karşı karşıya getirdi. Günümüzde sağlık hizmetlerine olan talebin artması en karmaşık yapıya sahip olan örgütler arasında yer alan sağlık işletmeleri arasında özellikle de özel sektörde kaliteli sağlık hizmeti sunmak için büyük bir rekabet ortamının oluşmasına neden oldu. Sağlık hizmetleri kalitesi için, ileri teknolojik donanım ve uzmanlaşma gerekmektedir. Bu nedenlerle hastanelerin finansal analizleri, varlıklarını sürdürebilmeleri ve rekabetçi ortamda daha iyi hizmet verebilmeleri açısından önemlidir. Rekabet koşullarının artışı, risk ve kazanç dengesinin iyi kurulamadığı, finansal risk yönetiminin doğru ve etkin yapılamadığı kurumlar üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Bu nedenle kurumların varlıklarının devamlılığını sağlamada ve hedeflerine ulaşmalarında finansal risklerini belirlemek, ölçmek ve yönetmek günümüzde son derece hayati bir konudur.Bu..çalışmada, sağlık işletmelerinde finansal risk olgusunu ve finansal risk yönetimine ilişkin uygulamaları ölçmeye yönelik bir uygulama yapılmıştır.
Sağlıkta dönüşüm programının finansal performansa etkisi
Toplumda yaşayan tüm bireyler için hizmeti üretmekten sorumlu olan hastaneler, sağlık hizmetinin çıktısının tamamlanması ve ölçümünün zor olması açısından, günümüzde en karmaşık yapıya sahip olan örgütler arasındadır. Türkiye'deki hastaneler, son yıllarda sağlık reformu ile yeniden yapılanmış ve sağlık sistemi yeni bir boyut yakalamıştır. Sağlık sistemleri, sanayi işletmelerinden farklı özelliklere sahip olmakla beraber sağlık hizmetlerinin devamlılığı ve ertelenemez olması, koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerin üretildiği topluma hizmet eden işletmelerdir. Sağlık hizmetleri kalitesi için, ileri teknolojik donanım ve uzmanlaşma gerekmektedir. Bu uzmanlaşma kurumlar için yüksek maliyeti de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle hastanelerin finansal analizleri ve varlıklarını sürdürebilmeleri ve rekabetçi ortamada daha iyi hizmet verebilmeleri açısından hayatidir. Hastanelerde sağlık hizmeti gelirlerinin, finansal yapı üzerindeki etkileri ölçülerek analiz yapılmalıdır. Bu çalışmada, bir kamu hastanesinin 2009-2014 yılları arası finansal rasyoları analiz edilmiştir. Bu analiz sonuçları, örneğe dahil edilen hastane özelinde analiz edilerek, sağlıkta dönüşüm programının kamu hastanesine etkisini ortaya koymak adına genelleştirilmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçları mevcut durumları ortaya çıkaracak ileriye yönelik planlamalara yön vermesi açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler : Sağlık Hizmeti, Hastane, Finansal Performans, Finansal Analiz, Finansal Tablo, Oran Analizi
Türkiye'de özel hastanelerin kuruluş süreci ve İzmir ilinde bir uygulama
Bilindiği üzere Sağlık sektörü tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızla gelişim gösteren ve toplumsal olarak ihtiyaç duyulan başlıca yatırım alanlarından biridir. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere, kamu kaynaklarının yetersizliği ve bunun doğal sonucu olarak kamu yatırımlarının nispeten düşük seviyelerde olması ve fakat buna mukabil sağlık yatırımı ihtiyaçlarının günden güne artması, Özel Sağlık Kuruluşları'nın günümüzde ve gelecekte gerek toplumsal ihtiyaçlar bakımından gerekse gelişmekte olan bir pazar olması açısından ne denli önemli bir yere sahip olacağını gözler önüne serdiği aşikârdır. Bu bakımdan bu tez çalışmasında, Türkiye'de Özel Sağlık Kuruluşu kurmak isteyen veya isteyecek teşebbüs sahiplerine yol göstermek, Özel Sağlık Kuruluşları'nın faaliyete geçebilmeleri noktasında yasal mevzuatı irdelemek, yatırımcı adaylarının karşılaşılabilecekleri zorluklara önceden hazır olabilmelerini sağlayabilmek amaçlanmıştır. Bununla birlikte, sistem içerisinde bulunan eksiklikler ve önemli bulgular tespit edilerek öneri haline getirilecek ve henüz tam oturmamış olan Özel Sağlık Sistemi'nin gelişimine katkıda bulunmaya çalışılacaktır. Son olarak ise, Özel Sağlık Kuruluşları'nın genel ve ortak işletme maliyetleri tespit edilecek, örnek bir Özel Sağlık Kuruluşu Fizibilite Etüdü gerçekleştirilerek, teşebbüs sahiplerinin işletmeye yatıracakları sermayenin geri dönüş süresi ve yapılan yatırımın karlılığı hesaplanacaktır. Anahtar Kelimeler: Özel Sağlık Kuruluşu, Sağlık Kuruluşu Maliyetleri, Özel Sağlık Kuruluşu Mevzuatı, Özel Sağlık Kuruluşu Yatırımı, Fizibilite Etüdü
Sağlık işletmelerinde faaliyet tabanlı maliyetleme (Buca Seyfi Demirsoy Devlet Hastanesinde uygulama)
Değişen sosyolojik, ekonomik ve teknolojik şartlarla birlikte hastaların beklentilerini artarak değişmiş, mamul ve hizmet çeşitliliğinin artmasıyla da hastane ve sağlık kurumları sürekli kendilerini revize etmek zorunda kalmıştır. Bu da maliyetlerinin artmasına neden olmakla beraber ayakta kalabilmek için de katlanması gereken bazı mali yükümlükleri beraberinde getirmiştir. Daha az maliyetle daha iyi hizmet sunabilmek arayışı içinde olması ve hastane işletmelerinin birbirinden farklı kaynaklar tüketmiş olmalarından ve bu kaynakların istenilen optimum düzeyde olmaması sorunundan dolayıdır ki kaynakların etkin tüketimi kaygısını beraberinde getirmiştir. Kaynak tüketimini planlama ve yönetiminin en doğru şekilde yapılarak maliyet yönetimi sistemlerinin kullanılması önemlilik arz etmekte ve çok sayıda fazla çeşitlilik gösteren sağlık hizmetleri sunulduğundan dolayı birim hizmet maliyetleri ne kadar sağlıklı hesaplanırsa yöneticilerin alacağı kararlar da o kadar isabetli ve yerinde olacaktır. Hastane ve sağlık işletmelerinde hizmet maliyetlerinin kontrol altında tutulması ancak birim maliyetlerinin doğru hesap ve kontrolü ile mümkün olmaktadır. Hastane yöneticileri¸ sağlık tesisinin sahip olduğu teknik donanım, insan, zaman vb. gibi tüm kaynaklarının kapasitesini işletme amaçları doğrultusunda etkin yönetmelidir. Sağlık işletmelerinde etkin kaynak yönetimi ve verimlilik ile ilgili problemlerinin çözümü sağlıklı verilerle elde edilen doğru maliyet sonuçları ile mümkün olacaktır. Sağlık işletmelerinde özellikle tanı, teşhis, tedavi ve diğer alanlarda teknolojik ilerlemeler endirekt maliyetler ve genel hizmet maliyeti giderlerinin artmasına neden olmakla beraber birlikte direkt işçilik ve direkt hammadde maliyetlerinin üretilen ürün ve hizmetlere yüklenmesinde sorun yaşanmaktadır. Bu sorunların çözümü için farklı maliyet sistemleri geliştirilmiştir. Bu Yüksek Lisans Tez çalışmada da öncelikle hastane ve sağlık kurumlarının tanımı ve işlevleri üzerinde durulmuş olup; daha sonra da maliyet yönetimi ve kontrolü ve ayrıca maliyet sistemlerinden biri olan Faaliyet Tabanlı Maliyetleme sistemi ele alınmıştır.
Türkiye'deki kamu hastanelerinin yönetim ve organizasyon yapısı, Kamu Hastaneler Birliği, kapsamı ve değelendirilmesi
Küreselleşmenin etkisi ile tüm dünyada birçok alanda meydana gelen değişimlerin, sağlık alanında da etkili olduğu görülmektedir. Teknolojik gelişmeler, hasta ve hasta yakınlarının artan beklentileri, değişen sağlık hizmetleri politikaları ve en önemlisi finansal değişiklikler bu değişimler arasında sıralanabilir. Sağlık sistemi içinde çok büyük bir paya sahip olan hastaneler ve hastanelerin yönetim yapısının bu değişimlerden etkilenmekte olduğu ve bu alanda yeniden yapılanmaya gidildiği gözlenmektedir. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak Türkiye'de de sağlık hizmetlerinin yerine getirilmesinde yeniden yapılanma çalışmaları başlamış ve son dönemde bu süreç ivme kazanmıştır. Bu bağlamda atılan en önemli adım Kamu Hastaneleri Birliği'dir. Sağlık sistemine farklı bir bakış açısı getiren ve hastanelerin örgüt yapısında köklü değişimlere neden olacak olan Kamu Hastaneler Birliği ile ilgili farklı görüşler vardır.Bu çalışmada Türkiye'deki kamu hastanelerinin günümüze kadar var olan yönetim ve organizasyon yapısının yeni yönetim anlayışı olan Kamu Hastaneler Birliği ile karşılaştırılarak ortaya konması, Kamu Hastaneler Birliği'nin etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada kavramsal olarak hastanelerin değerlendirilmesi yapılmış, yönetim süreci ve fonksiyonları genel olarak ele alınmıştır. Genel kavramlardan hareketle Türkiye'de günümüze kadar süre gelen hastane yönetimi ve organizasyon yapısı ortaya konmuştur. Türkiye'de sağlık sisteminde meydana gelen değişimler nedenleri ile kısaca anlatılmıştır. Sağlık sisteminde devrim olarak değerlendirilen Kamu Hastaneler Birliği düzenlemesine temel oluşturan mevzuat açıklanmış ve yönetim yapısı ortaya konmuştur. Sınırlı sayıdaki sağlık personelinin tek elden yönetilmesini, kaynakların daha etkin ve verimli kullanılmasını, sağlık giderlerinin azaltılmasını amaçlayan ve sağlıkta özerkleşme olarak değerlendirilen Kamu Hastaneler Birliği, Sağlık Bakanlığı'na bağlı merkezi yönetim ile karşılaştırılmıştır.Anahtarlar Kelimeler: Hastaneler, Hastane Yönetimi, Kamu Hastaneler Birliği
Çalışan hemşireler tarafından yönetici hemşirelerden beklenen ve algılanan liderlik davranışlarının karşılaştırılması (İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği
Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçtiğimiz bu yüzyılda küreselleşme süreci ile birlikte sosyal nitelikli liderlik ve yönetim olgusunun öneminin arttığı açıkça görülmektedir. Sundukları hizmetin niteliği, hukuksal yapıları ve büyüklükleri nedeniyle yönetimi zor ve karmaşık olan sağlık kurumlarında önemli bir paya sahip hemşirelik hizmetlerinin yönetiminin de aynı derecede zor olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda hemşirelik hizmetlerinin yönetilmesinde yönetici hemşirenin sahip olduğu liderlik davranışları önemlidir.Sağlık kurumlarının var olma nedeni hasta beklentilerinin karşılanması ve tedavi hizmetlerinin yürütülmesidir. Bu süreçte en önemli görev hasta ile sürekli iletişim halinde olan hemşirelere düşmektedir. Başhemşirelerin fonksiyonel yönetici olduğu hastanelerde tıbbi hizmetlerin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi başhemşirenin liderlik davranışlarıyla orantılıdır.Bu çalışmada, yönetici hemşirelerin liderlik davranışlarının belirlenmesi ve çalışan hemşirelerin liderlik davranışı beklentileri ile algıladıkları ve gerçekleşen liderlik davranışı arasındaki farkların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda yönetici hemşirelerden beklenen liderlik davranışı ile yönetici hemşirelerin sergilediği liderlik davranışlarının algılanmasının hemşirelerin çeşitli demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmaktadır.Çalışmanın birinci bölümü liderlik olgusu üzerine genel kavramlardan, ikinci bölümü yönetim üzerine hastane ve hemşirelik hizmetleri yönetiminden oluşmaktadır. Üçüncü bölüm çalışan hemşireler tarafından yönetici hemşirelerden beklenen liderlik davranışı ile algılanan gerçekleşen liderlik davranışı içerikli alan araştırmasından, araştırma sonucu saptanan bulgulardan oluşmaktadır.Araştırma sonuçlarına göre, hemşireler tarafından beklenen ile algılanan liderlik davranışları arasında fark olduğu görülmektedir. Cinsiyete göre beklenen liderlik davranışında, eğitim düzeyine göre algılanan liderlik davranışında, yaşa göre ise beklenen ve algılanan liderlik davranışlarının her ikisinde fark olduğu görülmektedir. Meslekte ve kurumda çalışma süresine göre değerlendirildiğinde, beklenen liderlik davranışında fark olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.Anahtar Kelimeler: Liderlik, Liderlik Davranışı, Yönetici Hemşire
Sağlık kurumlarında veri zarflama analizi tekniği ile verimlilik analizi
Sağlık, bir hizmet alanı olarak; insan ve toplum yaşamını doğrudan etkilemekte, emek faktörünün kalitesine katkı sağlamakta ve yatırım, istihdam ve üretim yoluyla bir bütün olarak ekonomik performansı etkilemektedir. Bu dolaylı ve doğrudan etkiler, analize değer konular oluşturan sağlık sektörünün işletmeleri olan hastanelerin verimlilik düzeylerinin bilinmesini zorunlu kılmaktadır. Devlet hastaneleri kamu kaynağı kullanan kurumlardır. Bu kaynağı ne kadar verimli kullandıklarının ve sayıları artan özel sağlık kuruluşlarına karşın verimliliklerinin bilinmesi sağlık politikalarının belirlenmesine katkı sağlayabilecektir. Bu çalışmada Türkiye?de Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiş İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) bölgelerindeki Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı?na bağlı hastanelerin bölgesel olarak verimlilik analizleri Veri Zarflama Analizi yaklaşımına göre yapılmıştır. Verimlilik analizi değerlendirilmesinde bölgelere ait yatak sayısı, uzman hekim sayısı ve pratisyen hekim sayısı gibi değişkenler girdi; yapılan ameliyat sayısı, poliklinikte tedavi gören hasta sayısı ve yatılan gün sayısı çıktı değişkenleri olarak kullanılmıştır. Bu analizle bölgesel düzeyde kaynak kullanım etkinliği ve performans ölçümü yapılarak bölgelerin sağlık hizmeti sunma etkinliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Sağlık, Hastane, Verimlilik, Verimlilik Analizleri, Veri Zarflama Analizi
Kamu ve özel sağlık işletmelerinde finansal performansın oran analizi ile öiçülmesi ve karşılaştırılması
Toplumda yaşayan tüm bireyler için sağlık hizmet üretmekten sorumlu olan hastaneler, sağlık hizmetlerinin çıktısının tanımlanması ve ölçümünün zor olması açısından, günümüzde en karmaşık yapıya sahip olan örgütler arasındadır. Türkiye?deki hastaneler, son yıllarda sağlık reformu ile yeniden yapılanmış ve sağlık sistemi yeni bir boyut yakalamıştır. Sağlık işletmeleri, sanayi işletmelerinden farklı özelliklere sahip olmakla beraber sağlık hizmetlerin devamlılığı ve ertelenemez olması ,koruyucu,tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerin üretildiği topluma hizmet eden işletmelerdir.Sağlık hizmetleri kalitesi için, ileri teknolojik donanım ve uzmanlaşma gerekmektedir. Bu uzmanlaşma kurumlar için yüksek maliyeti de beraberinde getirmektedir.Bu nedenlerle hastanelerin finansal analizleri ve varlıklarını sürdürebilmeleri ve rekabetçi ortamda daha iyi hizmet verebilmeleri açısından hayatidir.Hastanelerde sağlık hizmeti gelirlerinin, finansal yapı üzerindeki etkileri ölçülerek analizleri yapılmaktadır. Bu çalışmada, bir kamu hastanesi ile bir özel hastanenin 2008-2011 yılları arası finansal rasyoları analiz edilmiştir.Bu analiz sonuçları,örneğe dahil edilen hastaneler özelinde analiz edilerek, kamu hastanelerinin ve özel hastanelerin genel finansal yapısını ortaya koymak adına genelleştirilmeye çalışılmıştır. Analiz sonuçları mevcut durumları ortaya çıkaracak ileriye yönelik planlamalara yön vermesi açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler : Sağlık Hizmeti, Hastane, Finansal Performans, Finansal Analiz, Finansal Tablo, Oran Analizi
Sağlık sektöründe şirket değerleme: Bir hastane uygulaması
Yaşadığımız çağ bilgi çağı olarak adlandırılmaktadır. Bilgi çağında öne çıkan kavramlardan yaşam hakkı, sağlık hakkı ve bu hakların ırk, cinsiyet, dil, din, ulusal köken farklılığı gözetilmeden düşünülen insan, uluslar arası belgelerde en değerli varlıklar olarak yerini almış, hakları güvence altına alınarak uluslar üstü hukukun korumasına girmiştir. Günümüz tıp bilimi ve teknolojisi insan vücudunun gereksinim duyacağı tıbbi müdahale öncesi tetkik ve teşhisi ayrıntılı yapılabilir kılmıştır. Sağlık sektörünün gereksinimi olan sağlık işgücünün sayısal olarak artması yönünde tıp fakültelerinin kontenjanları arttırılmış, yeni tıp fakülteleri açılmış, sayısal artış beklentisi ise nitelikli tıp eğitiminin kalitesi yönünde tartışmaları başlatmıştır. Sağlık sisteminin işleyişini düzenleyen sağlık politikaları, hastanelerin işleyişini düzenleyen yönetim politikaları ile beraber birey ve toplumun genel sağlık düzeyini, tedavi ve bakımın niteliğini belirlemektedir. Sağlık politikaları insanların genel sağlık düzeylerini geliştirici ve destekleyici nitelikte olmalıdır. Bireyin teşhis, tedavi ve bakım süreçlerine yön veren hekimler, insanlık onurunu gözeten ve tıbbi etik kurallara uygun tıbbi müdahalelerle bireylerin iyileşmesi ve refahı için katkı yaparken, tıbbın dejenerasyonuna sebebiyet vermemeli ve güdümleyici olmamasına özen göstermelidir. Son yıllarda Türkiye'de ve dünyada küreselleşme sürecinin hızlanması ile artan şirket birleşmeleri ve satın almalar, şirket değerlemesinin kurumlar ve yatırımcılar açısından daha da önemli bir hale gelmesine neden olmuştur. Uygun şirket değerleme yöntemlerinin seçilmesinde sektörel durumun ve şirket yapılarının iyi bilinmesi gerekmekte, işletmelerin mali tablolarından elde edilen verilerin kullanılmasıyla şirketlerin piyasa değerinin bulunması hedeflenmektedir. Bu çalışmada sağlık sektöründe hizmet veren bir hastanenin aktif net değerleme yöntemine göre şirket değeri belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler :Sağlık, Hastane İşletmeleri, Sağlık İşletmeleri Birleşme,Sağlık İşletmelerinde Değerleme, Entelektüel Sermaye
Hastanelerde maliyet muhasebesi ve MR ünitesinde bir uygulama
Önceleri tahmine dayalı olarak konan hastalık teşhisleri artık ileri teknoloji kullanılan bilgisayarlı tomografi ultrasound, manyetik rezonans anjiyografi gibi cihazlarla konmaktadır. Hastane işletmeleri için bu cihazları elde bulundurmak bir zorunluluk olmuştur. Söz konusu tıbbi cihazların yüksel maliyetli olması hastane işletmelerinin de bir yönetim muhasebesi yöntemi olan maliyet hesaplanmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışmada İzmir ilindeki bir devlet hastanesinin MR Ünitesinin maliyet analizi aracılığıyla değerlendirmesi yapılmıştır. Sonuç olarak: İşlem fiyatlarının belirlenmesinde maliyet değerlerinin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla hastalar açısından adil bir fiyatlandırma yapılmadığı sonucunda ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler : Sağlık, Hastane, Kar, Maliyet