13-16. yüzyıllarda Mısır ve Suriye`de krizler, kıtlıklar ve vebalar

XIII.-XIV. Yüzyıllarda Mısır ve Suriye'de Krizler, Kıtlıklar ve Vebalar ilyas Gökhan Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı 1998, Sayfa XXXV+402 Bu araştırma ile XIII. ve XIV. yüzyıllarda Mısır ve Suriye'de krizler, kıtlıklar ve veba salgınları üzerinde durulmuştur. Bu süre içinde bu iki bölgede önce Eyyubîler sonra da Memlûkler devleti hakim olmuştur. Eyyubîler devletinin 1200-1250, Memlûkler devletinin 1250-1405 yılları arasındaki dönemleri incelenmiştir. Araştırma yapılırken tarihî kaynaklardaki bilgiler değerlendirilmiş ve günümüzde yapılan tetkiklere de bakılmıştır. Kriz, kıtlık ve veba salgınlarına neden olan tabiî ve beşerî etkenler açıklanmıştır. Daha sonra 1200 yılından başlayarak 1405 yılına kadarki kriz, kıtlık ve vebalar kronolojik olarak ele alınmış ve geniş bir şekilde anlatılmıştır. Son bölümde ise meydana gelen bu olayların devlet ve toplum üzerindeki etkileri açıklanmıştır. Mısır'da meydana gelen kıtlık ve veba salgınlarında baş rolü Nil nehri oynarken, Suriye'de daha çok yağmurların yağmaması bu olaylara sebep olmuştur. 1198-1202, 1294-1296, 1347-1349, 1393-1405 yıllan arasında dört büyük felaket yaşanmıştır. Bu felaketler Mısır ve Suriye'de açlık ve veba salgınlarından önemli oranda insan kaybına neden olmuştur, iki bölgenin de demografik yapısı değişmiş ve ekonomi alt üst olmuştur. Kriz, kıtlık ve veba salgınları karşısında devlet ve toplum acizlik içinde kalmış, gerekli çözüm yolları bulunamamış ve olayların sebebi daha çok dinî görüşlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kriz, kıtlık, veba, kara veba, iktisat, demografi, Nil