1845 tarihli Zonguldak Devrek Temettuat Defterine göre Cami-i Atik, Kozlugüney, Gerze karyelerinin sosyal ve ekonomik yapısı

Osmanlı Devleti, uzun yıllar boyunca varlığını devam ettirmiş bir imparatorluktur. Devletin sosyal ve ekonomik özelliklerine ulaşabilmek için yararlanabilecek en önemli kaynaklardan birisi Temettuat defterleridir. 19 yüzyıl yani Tanzimat döneminde yapılan mali alandaki yenilikler neticesinde kaza, köy, mahalle, o dönemdeki kişiler, vergi mükellefleri, ödedikleri miktar, meslekleri, sahip olduğu mülkler, hayvan sayıları dâhil birçok konu hakkında bize bilgi veren Temettuat defteridir. Aynı tarihlerde nüfus sayımları da yapıldığından, nüfus sayımı noktasında da teferruatlı bilgiler barındırmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışma 1844-1845 (H.1260-1261) tarihleri arasında yapılan Devrek mahalle ve köylerinde yaşayan halkın sosyal ve ekonomik durumunu 3374, 3375, 3376, 3380 numaralı temettuat kayıtlarını transkripsiyonunu yaparak elde ettiğimiz bilgileri bir değerlendirmeye tabi tuttuk. Böylece bölgede kullanılan isimler, lakaplar, meslekler ve sahip oldukları hayvanlar ve araziler ele alınarak Devrek kazasına bağlı Cami-i atik, Kozlugüney, Gerze karyelerinin sosyal-ekonomik yapısına ilişkin bilgiler verilmiştir. Bunlara ek olarak çalışmamızda elde edilen verileri tablo haline getirmemiz bir kaynak haline getirmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mevcut kayıtlardan elde ettiğimiz veriler ışığında oluşturduğumuz değerlendirmeler ve tablolarla birlikte temettu kayıtlarının sosyal durumu anlatılmaktadır. İkinci bölümde temettu kayıtlarının ekonomik durumu anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde orijinal metnin trankripsiyonu yer almaktadır.