Taxes
677 theses under this subject heading
Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ve ticari bankalardaki uygulaması
Küreselleşme ile birlikte uluslararası ticaretin boyutu hızla artmaya devam etmektedir. Bu durum uluslararası vergi hukuku alanına giren ekonomik faaliyetlerin artmasına neden olmuştur. Ülkelerin sahip olduğu vergilendirme yetkilerinin çakışması vergi sistemlerine yeni düzenlemeler getirilmesini zorunlu hale getirmiştir.Türk Vergi Sistemine dâhil edilen transfer fiyatlandırması bu düzenlemelerden biridir. Ulusal ve uluslararası işlemleri konu olan transfer fiyatlandırması uygulaması Kurumlar Vergisi Kanunu'nda ve Gelir Vergisi Kanunu'nda yerini almıştır.Bu çalışmada transfer fiyatlandırması uygulaması ayrıntılı şekilde ele alınmaya çalışılacaktır. Uygulamanın ilk olarak cereyan ettiği ve bu açıdan önemli olması nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri düzenlemeleri başta olmak üzere, OECD düzenlemeleri ve Türk Vergi Sisteminde yer alan düzenlemeler çalışmaya dâhil edilmiş bulunmaktadır.
Political economy of tax evasion under probabilistic voting
Using a theoretical model of political competition, we study the conditions under which tax evasion persists as a political equilibrium outcome. In the model, voters belong to one of the two income classes: high (H) and low (L). Each member of a given income class receives the same income. There is an income tax levied at a flat rate. The tax proceedings are used to finance the single public good and the tax enforcement efforts, if any. Due to the sources of their income, some of the taxpayers from income class H can report their income as low. If there is any enforcement, it is to prevent those tax payers from under reporting. Both the equilibrium tax rate and equilibrium level of enforcement is determined endogenously, in the equilibrium of a two-party political competition game with probabilistic voting. The objective of each political party is to maximize its chance of an election victory. We found that in the ensuing political equilibrium neither party proposes any tax enforcement. This result is robust to variations in the (i) fraction of high income voters in the society, (ii) fraction of the high income voters who can evade, (iii) the cost of tax enforcement and, (iv) the relative political power of the two income classes. Keywords: Tax evasion, Election, Probabilistic Voting, Enforcement
Vergilerin kooperatifler bağlamında yorumu Türkiye için bir değerlendirme
Bireylerin günlük yaşamı için ihtiyaç duyduğu yiyecek, giyecek ve barınma gibi temel ihtiyaçlarını, daha verimli ve rasyonel şekilde sağlamak için oluşturulan işbirlikleri kooperatifçiliğin temellerini oluşturmuştur. Endüstri devrimi 19. Yüzyılda modern kooperatifçilik hareketinin doğmasını ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Türkiye'de kooperatifçilik hareketi Osmanlı Devleti döneminde Mithat Paşa'nın "Memleket Sandıkları" ve Cumhuriyet döneminde Atatürk'ün bir numaralı üyesi olduğu "Ankara Memurin Erzak Kooperatifi" ile gerçekleşmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren kooperatiflerin ekonomi içerisinde istenilen seviyede aktif hale gelmesi için kooperatifçilik ilke ve hedefleri de dikkate alınarak, mevzuat düzenlemeleri yapılmıştır. Söz konusu mevzuat düzenlemeleri, başta vergi hukuku olmak üzere pek çok konuda tartışmalı ve yoruma açık hususlar ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada, kooperatiflerin muafiyet şartlarına ilişkin olarak, ortak dışı işlemlerin neler olduğu, ortak içi sayılan işlemler ve iktisadi işletme müessesinin nasıl uygulanacağıyla ilgili görüş ve öneriler bulunulacaktır. Yine kooperatif özel kanunları, katma değer vergisi ile diğer vergi ve harç kanunlarında kooperatiflere yönelik düzenlemelere ilişkin uygulamada karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri açıklanmıştır.
Dolaylı ve dolaysız vergilerin GSYİH ile eş bütünleşme ilişkisinin araştırılması: Türkiye 1925-2017 dönemi
Bu tez çalışmasının amacı Türkiye'de vergi gelirlerinin GSYİH üzerindeki etkisini 1925-2017 arası, zaman serisi verilerini kullanarak analiz etmektir. Çalışmada öncelikle vergi kavramı incelenmiştir. Vergilerin özellikleri ve çeşitleri belirtilmiştir. Türkiye'de yürürlükte olan vergiler açıklanmıştır. Vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki dağılımı, dolaylı vergiler ve dolaysız vergiler ayrımı ile gösterilmiştir. Vergilerin ekonomik büyümeye etkilerine değinilmiştir. Çalışmanın ekonometrik kısmında 1925-2017 GSYİH büyümesi ile dolaylı vergiler büyümesi ve dolaysız vergiler büyümesi değişkenleri ARDL sınır testi kullanılarak eş bütünleşme ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmanın durağanlık analizi için ADF birim kök testi kullanılmıştır. 1925-2017 döneminde eş bütünleşme tespit edilmiştir. Eş bütünleşme varlığının ardından 1925-1983 ve 1984-2017 alt dönemleri eş bütünleşme analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda 1925-1983 alt döneminde de eş bütünleşme ilişkisi tespit edilirken 1984-2017 alt döneminde eş bütünleşme tespit edilememiştir.
2008 krizi sonrası Türkiye'de uygulanan vergi politikası ve sonuçları
Ekonomik kriz, temel makroekonomik değişkenlerin çeşitli nedenlerle ve ani olarak iktisadi (ileriye dönük) dalgalanması ve bunun sonucunda iktisadi faaliyetlerin sekteye uğraması ve beklentilerin kötüleşmesi olarak tanımlanabilir. 1980'li yılından itibaren sıklıkla küreselleşmenin beraberinde getirdiği dalgalanmaların etkileri görülmektedir. Daha önceleri yaşanan ekonomik krizlerin etki alanı ekseriyetle çıktığı ülkeyle sınırlıyken 1990 yılından itibaren etki alanını genişleterek, ticari ilişki ve bağlantı içinde olunan diğer ülkelere de yayılabilmektedir. Krizlerin etkileri yalnızca ekonomiyle sınırlı kalmayıp, sosyal ve politik yıkımlar da sebebiyet verdiği için sonrasında bir dizi tedbirler ve müdahaleler uygulanmaya çalışılmaktadır. Bu doğrultuda krizi erken tespit etmek ve uygulanacak iktisat politikası, bu politikaların zamanlaması önem arz etmekle birlikte kullanılacak politika araçlarının da birbiriyle uyumlu olması mücadele kapsamında büyük önem taşımaktadır. Dünyada ve Türkiye'de yaşanan ekonomik krizlerin çıkış noktalarına bakıldığında; kamu açıkları, uygulanan yanlış vergi politikaları, genişletici maliye politikalarının yarattığı kamu gelir-gider dengesizlikleri, kamu kesimindeki yapısal bozukluklar gibi bir dizi ortak sebeplerin olduğu görülmektedir. Ayrıca yüksek faiz oranları, aşırı açık döviz pozisyonları ve cari işlemler açığı gibi bir takım makroekonomik sorun eklendiği zaman kriz kaçınılmaz haline gelmektedir. Bu çalışmada, 2008 küresel ekonomik krizin Türkiye üzerindeki etkileri ve bu krizle mücadelede uygulanan vergi politikalarının etkilerinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: 2008 Krizi, Vergi politikaları, Kriz, Mücadele
Doğrudan yabancı yatırımların vergilendirilmesi: Türkiye örneği
Çalışmanın konusunu doğrudan yabancı yatırımların vergilendirilmesinde Türkiye uygulamaları oluşturmaktadır. Söz konusu yatırımların büyük ölçüde çok uluslu şirketler tarafından gerçekleştiriliyor olması ise konuyu daha geniş bir perspektiften ele almayı gerektirmektedir. Zira çok uluslu şirketler, devletlerin vergi uygulamalarını dolanabilme yeteneklerine sahip olup ekonomik büyüklükleri sebebiyle vergi egemenliğini de etkileme potansiyeline sahiptir. Türkiye açısından ise doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin hukuki sınır 4875 sayılı Kanun ile çizilmiş olup söz konusu Kanun vergi uygulamaları bakımından da temel oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada hukuken doğrudan yabancı yatırım statüsünde olan yatırımların elde ettikleri kazançların Türk vergi sistemi içerisindeki konumu ele alınmaktadır.
Türkiye'de asgari geçim indirimi uygulaması ve gelirin yeniden dağılımı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu çalışma, ücret kazancı elde edenler için Türk Vergi Sisteminde yapılan değişikliklerin gelir dağılımı ve vergi adaleti üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Çalışmada, vergileme teorileri, ödeme gücü yaklaşımı ve asgari geçim indirimi kavramları teorik olarak açıklanmış ve Türkiye'deki uygulama örnekleri incelenmiştir. Çalışmada, 2008-2015 yılları arasındaki dönem TÜİK verileri ile değerlendirilmiştir. Türkiye'deki asgari geçim indirimi uygulamasının vergileme tarihini, uluslararası karşılaştırmalarını ve gelir dağılımı ve vergi adaleti üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Çalışmada, Gini katsayısı ve fark analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada, asgari geçim indiriminin vergi adaletini sağlamadaki rolü ve zorlukları tartışılmıştır. Sonuç olarak TÜİK GYK araştırması kapsamında hane bazında bağlı bulunan aile durumları detaylıca çalışma kapsamında değerlendirilerek ücret kazancı elde edenler için hesapladığımız AGİ neticesinde gelir dağılımında 2008 ve 2015 yıllarında gözle görülür bir iyileşme olduğu saptanmış, uygulamanın bu iyileştirmedeki etkisini artıracak öneriler sunulmuştur.
Vergi kolaylıkları
Vergi kolaylıkları, vergilendirme yetkisini vergi dışı bırakma ya da vergi yükünü azaltma yönünde kullanıldığı yöntemlerin genel adıdır. Geçmişte belirli bir toplumsal gruba imtiyaz tanımak için kullanılan bu yöntemler, günümüzde meşru kabul edilen ekonomik ve sosyal nedenlere dayanılarak anayasal ilkelere uygun şekilde kanunla düzenlenmektedir. Muaflık, istisna ya da indirim şeklinde düzenlenen bu yöntemlerin muhataplarının ekonomik ve sosyal hayatına yönelik kolaylıklar sağladığı, öğretide de bu yöntemlerin vergi kolaylıkları olarak nitelendiği görülmektedir. Tezin ilk bölümünde vergi kolaylıkları kavramı tanımlanmış, benzer kavramlardan farkı ve anayasal vergilendirme ilkeleri bakımından önemi ortaya konulmuştur. Böylece, vergi kolaylıkları kavramının vergilememe yetkisinin kullanılmasını sağlayan yöntemlerin genel adı olduğu ve hukukla sınırlandırılmasının önemi vurgulanmak istenmiştir. Vergi kolaylıklarının vergilememe yetkisinin bir yöntemi olarak hem ulusal hukukta hem de uluslararası hukukta düzenlenmesi açıklanarak, konunun ne kadar geniş bir alanı ilgilendirdiği ortaya konmak istenmiştir. Bu amaçla hem Türk hukukunda hem de modern devletlere örnek olan ülkelerin hukukunda konuyla ilgili anayasal gelişmeler ile uluslararası örgütler ve Avrupa Birliği'ndeki uygulamalara yer verilmiştir. Türk Vergi Hukuku'nda vergi kolaylıkları, sosyal ve ekonomik nedenler temelinde ele alınmıştır. Bu kapsamda, vergi kolaylıklarının kanunlarda hangi süreçlerden geçerek nasıl düzenlendiğine, idarenin düzenleyici işlemlerine konu olmalarına ve mahkeme kararlarında nasıl ele alındığı incelenmiştir. Buradaki amaç, vergi kolaylıklarının anayasal ilkeler çerçevesinde kanunla düzenlenmesinin ve idarenin düzenleyici işlem yapma yetkisinin sınırlanmasının önemini izah etmektir.
Katma değer vergisinde matrah
Türk Vergi Sisteminde vergiler, konu unsuru bakımından, gelir üzerinden alınan vergiler, servet üzerinden alınan vergiler ve harcamalar üzerinden alınan vergiler olarak sınıflandırılmıştır. Harcamalar üzerinden alınan vergilerin en gelişmiş ve modern türü katma değer vergisidir. Katma değer vergisinde matrah, mal teslimi, hizmet ifası, ithalat ve diğer işlemlerde farklılık göstermektedir. Mal teslimi ve hizmet ifasında katma değer vergisinin matrahını, işbu işlemlerin karşılığı olan mal ya da hizmetin bedelidir. Katma değer vergisinin matrahına eklenen ve eklenemeyen unsurlar, vergi matrahına açıklık getirmek amacıyla kanunda düzenlenmiştir. Ancak verginin matrahının tespitinde birçok sorunla karşılaşılmaktadır. Çalışmamızda öncelikle katma değer vergisinin konusu, mükellefi ve sorumlusu, vergiyi doğuran olay, verginin istisna ve muafiyetleri, belge ve kayıt düzeni hakkında bilgi verilmiştir. Ardından ise katma değer vergisinde matrah konusu üzerinde ayrıntılı olarak durulmuş; bu doğrultuda, teslim ve ifada matrah, ithalatta matrah, özel matrah şekilleri, matraha eklenen ve eklenmeyen unsurlar ile emsal bedel ve ücret konularına değinilerek uygulamada ortaya çıkan sorunlar incelenmiştir. Genel itibariyle katma değer vergisinde matrah konusunda gerek kanunda yer alan boşluk sebebiyle gerekse uygulama esnasında ortaya çıkan sorunların, idare ve yargı organları tarafından çözümlenmesi sırasında anayasal ilkeler ve vergilendirmenin temel ilkelerine uyulup uyulmadığı noktasında idari ve yargı makamlarının konuya yaklaşımları incelenerek çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
Türkiye'de vakıfların vergi ve muhasebe uygulamaları açısından değerlendirilmesi
Günümüzde ülke ekonomisine yön veren kamu ve özel sektör dışında üçüncü bir sektör olarak sivil toplum kuruluşlarının önemi gittikçe artmıştır.Vakıflar, bu sivil toplum kuruluşları içerisinde, ülke ekonomisine ve toplum hayatına sağladığı faydalar düşünüldüğünde önemli bir yere sahip olmuştur.Vakıflar, insan yararına hizmet ederek hayır amacı sağlamayı benimsemişlerdir.Vakıfların, amaçlarına uygun olarak işlevlerini yerine getirmeleri sırasında, ülke ekonomisi içerisinde bulunmaları nedeniyle bir takım vergisel yükümlülükleri de yerine getirme zorunlulukları ortaya çıkmıştır.Vakıfların, vergisel yükümlülükleri konusunda, diğer işletmelerden bir farklarının bulunmadığı görülmüştür.Vakıfların, vergisel yükümlülüklerini yerine getirmeleri aynı zamanda iyi bir muhasebe sistemlerinin bulunması zorunluluğunu da beraber getirmiştir.Vakıfların, hayır amacına yönelik kuruluşlar olması, bunlarda uygulanan muhasebe sisteminin diğer ticari işletmelerden farklı olması sonucunu doğurmuştur.Bu çalışmada, vakıfların işlevlerini yerine getirirken, Türk Vergi Kanunları karşısındaki durumu değerlendirilmiş ve vakıflarda muhasebe sisteminin işleyişi uygulamalarla beraber anlatılmaya çalışılmıştır.
Yerel yönetimlerde emlak vergisi matrahının tespiti, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Bu araştırma, emlak vergisine konu taşınmaz değerinin başka bir ifade ile emlak vergisi matrahının tespiti, karşılaşılan sorunların neler olduğunun belirlenmesi ve bu çerçevede vergisel amaçlı taşınmaz değerlemesi sürecinde yaşanan temel sorunlar ve bu sorunların çözüm yollarının araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, belge tarama modeline göre yürütülmüştür. 01.01.1986 tarihinden itibaren belediyelere devredilen özellikle 2002 yılında emlak vergisi mevzuatında, vergilendirme sistemine ilişkin temel bir yaklaşım değişikliği yapılarak, vergilendirme sürecinin ana sorumluluğu belediyelere yüklenmiş ve bu sorumluluk çerçevesinde emlak vergisinin uygulamada en önemli sorunu değerleme, başka bir ifadeyle taşınmazın vergiye tabi tutulacak kıymetinin belirlenmesi olmuştur. İşte emlak vergisinin gerçek değerler üzerinden hesaplanabilmesi ve toplanabilmesi açısından emlak vergisinde neyin matrah olarak seçileceği ve hangi matrah tespit yönteminin uygulanacağı konuları geçmişte olduğu gibi günümüzde de ön plana çıkmıştır. Araştırmada literatür bu açıdan incelenmiştir.Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde verginin hukuksal temeline, verginin gelişimine, servet üzerinden alınan vergilere, anayasa ve kanunda vergi hükümlerine değinilmiştir. İkinci bölümde, emlak vergisinin teorik temeline, özelliklerine ve önemine yer verilmiştir. Geçmişten günümüze emlak vergisi uygulamalarına, Cumhuriyet dönemindeki uygulama ve değişikliklere, beyan usulüne, asgari beyan usulüne, son değişiklikteki değer tespit yöntemine değinilmiştir. Üçüncü bölümde emlak vergisinin özelliklerine, değer ve değer tespitine ilişkin yaşanan sorunlar ele alınmıştır. Bu bağlamda ilk olarak değer ve değerleme kavramları ile birlikte taşınmaz değerlemesi kavramı açıklanmıştır. Dördüncü bölümde Belediyelerin kuruluş esasları ve çalışmalarına ilişkin bilgiler ile bazı yabancı ülkelerde emlak vergisinin yapısı ve gelişimine değinilmiştir. Beşinci bölümde emlak vergisinde değer tespitine ilişkin sonuç tartışma ve önerilere yer verilmiştir. Araştırmanın sonuçları vergi sistemi ve emlak vergisi ile ilgili sonuçlar, emlak vergisinin toplanmasıyla ilgili sonuçlar, gayrimenkul değerlemesiyle ilgili sonuçlar, uygulanan sistemlerle ilgili sonuçlar olarak farklı başlıklarda ele alınmıştır. Bu bölüm özellikle çalışmanın literatür kısmıyla ilişkilendirilmiştir. Çalışmada yer alan bu öneriler mevzuata ilişkin ve idareye ilişkin öneriler ile mükelleflerin emlak vergisine gönüllü katılımını artırabilecek öneriler olmak üzere ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler; Emlak Vergisi, Değer Tespiti, Belediyeler, Vergi, Bina ve Arsa Vergis
Vergi kaçakçılığı ,engelenmesi ,denetlenmesi ve Türkiye'de genel durum
Vergi kaçakçılığı suçları geçmişten günümüze kadar gelmekle birlikte değişen yaşam koşulları, teknolojik gelişmelerin hızı ve insan nedeniyle her geçen gün suça konu olan eylem ve işlemlerin niteliği değişerek artmaktadır. Ülke ekonomisinde değişmeler de vergi kaçakçılığı suçlarının işlenme oranının artmasına dolayısıyla suç tiplerinin değişmesine de sebep olmaktadır. Bu sebeple günümüz vergi yasalarında düzenlenen vergi kaçakçılığı suçlarını oluşturan eylem ve işlemler üzerinde durulmuştur.Ancak vergi konusu, mükellef ile vergi idaresi arasında her zaman için bir sorun oluşturmuştur. Çünkü mükellefler genel olarak çeşitli sebeplerle ödeyecekleri vergi miktarlarını en düşük düzeyde tutmak istemekte, vergi idaresi ise toplayacağı vergi miktarını en üst düzeyde tutmak istemektedir. Ülkemiz de dahil olmak üzere birçok modern ülke vergi alanından beyan esası sistemini tercih etmiştir. Beyan esasında, mükellefler tarafından ödenecek vergiler bizzat mükelleflerin kendisi tarafından beyan edilmektedir. Fakat, verginin devlet tarafından cebren ve karşılıksız olarak alınması, mükellefleri kimi zaman yasal zemine dayanarak, kimi zamanda yasal zeminin dışına çıkarak vergi suçu işlemelerine neden olabilmektedir. Bazen de, mükellefler vergi kanunlarını yeterince anlayamadıklarından yanlış beyanda bulunabilmektedirler. Dolayısıyla beyan esasının temel alındığı vergi sistemlerinde etkin bir vergi denetimi kaçınılmazdır.Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de vergi denetiminin etkin bir şekilde uygulanamayışının nedenlerini araştırmak ve vergi kaçırma yolları,engellenmesi ve denetimini incelemektir Anahtar Kelimeler: Vergi, denetim, vergi kaçakçılığı
Mali kârdan ticari kâra geçiş uygulamasında kayıt ve raporlama düzeni
Küreselleşeme ile işletmeler tarafından hazırlanmış olan finansal tabloların tüm finansal tablo kullanıcıları için ortak bir anlam ifade etmesinin önemi her geçen gün biraz daha artmaktadır. Dolayısıyla finansal raporlaman birliğini sağlamak amacıyla "Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu" tarafından yayınlanmış olan finansal raporlama standartları, birçok ülke tarafından benimsenmiş ve uygulanmaktadır. Ülkemiz açısından baktığımızda gerek Avrupa Birliği Kriterlerine uyum için olsun, gerekse de uluslararası anlamda finansal raporlama birliğini sağlamak amacıyla olsun bu standartlar "Türkiye Muhasebe Standartları" adı altında Türkçe' ye çevrilerek yürürlüğe konmuştur. Şuan ülkemizde beli büyüklükteki şirketlerin kullanmakta olduğu bu standartlar, önümüzdeki yıllar da bütün işletmeler tarafından kullanılacağını ön görmekteyiz. Ülkemizde TMS/TFRS standartları ile benimsenmiş olan finansal raporlama sistemi arasında önemli farklılıklar mevcuttur. Ülkemiz vergi mevzuatına göre hazırlanmış olan finansal tablolar, TMS/TFRS kapsamında yeniden hazırlandığı zaman her iki uygulama açısından çok farklı sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Vergi yasalarına göre hazırlanmış finansal tablolar vergi etkisini ön plana çıkarırken TMS/TFRS hükümlerince hazırlanan finansal tablolar işletmenin gerçek finansal durumunu ve finansal yapısını sunmayı ön planda tutmuştur. Bu çalışmanın amacı, ticari kâr ile mali kâr farkının nasıl oluştuğunu açıklamaktır. VUK ve TMS/TFRS uygulamaları açısından incelenen finansal tablo kalemleri her iki uygulama için ayrı başlıklar altında ele alınarak gerekli olan açıklamalar yapılmıştır. Son bölümde uygulama çalışması yapılarak VUK ve TMS/TFRS farklılıklarını gösteren bilanço ve gelir tablosu hazırlanarak konunun pekiştirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkiye Muhasebe Standartları, Değerleme, Değerleme Yöntemleri, Ertelenmiş Vergi, Ticari Kâr ve Mali Kâr, Vergi Usul Kanunu, Raporlama
Türkiye Muhasebe Standartlarına göre ertelenmiş vergi uygulaması
Globalleşme, finansal piyasaların ve yönetiminin gelişmesi, uluslararası şirketlerin giderek artması ve bununla doğru orantılı olarak sermaye piyasalarının gelişip büyümesi, daha doğru, daha güvenilir ve karşılaştırılabilir mali tablolo ve analizlerin hazırlanması ihtiyacını oluşturmuş ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartları'nın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ulusal ve uluslar arası işletmeler finansal tablolarını Uluslararası Finansal Raporlama ve Muhasebe Standartları yer alan kurallara göre hazırlayarak rekabet güçlerini artırmaktadırlar. Dünyada yer alan ülkeler Ulusal ve uluslar arası işletmelerden kendi vergi yasalarının koyduğu kurallar çerçevesinde elde edilen gelir üzerinden vergi almaktadırlar. Uluslararası Finansal Raporlama ve Muhasebe Standartlarının finansal raporlama ve kayıt kurallarını ortaya koyarken, vergi düzenlemeleri de vergi kurallarını ortaya koymaktadır. Uluslararası Finansal Raporlama ve Muhasebe Standartlarının amaçları ile vergi kurallarının amaçlarının farklı olması, isletmelerin kazançları üzerinden hesapladıkları vergilerin raporlanmasında etkili olmaktadır. Vergi kurallarına göre belirlenen devlete ödenecek vergi ile muhasebe Standartlarına göre belirlenen vergi giderinin aynı anda finansal tablolara yansıtılabilmesi, ancak ertelenmiş vergilerin finansal raporlanması ile mümkün olmaktadır. Anahtar kelimeler: Muhasebe ve denetimi, IFRS,Bağımsız denetim.
Teknokentlerde vergi uygulamaları
Globalleşen dünyada bilgiye erişim kolaylaşmış ve bu bağlamda bilginin üretime dönüşmesi meselesi uygarlıkların bir yarış sahasına dönüşmüştür. Dünyada birçok ülke bu yarışta söz sahibi olabilmek için teknolojiye yatırım yapmakta ve girişimcilere birçok teşvikler sağlamaktadır. Bu teşvikler çerçevesinde birçok ülke, teknoloji geliştirme bölgeleri kurulmasını teşvik etmiş ve bu bölgeleri mümkün olduğu kadar cazip birer yenilik merkezine dönüştürmeyi bir devlet politikası haline getirmiştir. Ülkemizde teknoloji geliştirme merkezleri karşımıza teknoparklar ya da teknokentler olarak çıkmaktadır. Bu çalışmada önemi gittikçe artan Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Türkiye'de kuruluş aşamalarını ve ülke ekonomisi açısından sosyoekonomik etkileri ile uygulanan vergi istisnaları ve muafiyetleri ile yatırımcıların teşvik edilmesine olan katkıları incelenmiştir.
Çok uluslu şirketlerin vergi cennetlerinde vergiden kaçınma ve vergi kaçırma faaliyetleri
Bu tez çalışmasının amacı, vergi cenneti ülkeler üzerinden çok uluslu şirketlerin vergiden kaçınma ve vergi kaçırma faaliyetlerinin ayrıntılarıyla incelenip etki ve sonuçlarının ortaya konulmasıdır. Bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çok uluslu şirket, vergi cenneti, vergiden kaçınma, vergi kaçırma ve vergi rekabeti kavramlarının tanım ve terimlerine değinilmiştir. İkinci bölümde, çok uluslu şirketlerin ve vergi cennetlerinin tarihsel gelişimi ve özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, çok uluslu şirketlerin vergiden kaçınma ve vergi kaçırma faaliyetlerine yer verilmiştir.
Türkiye'de tarım sektörüne sağlanan devlet destekleri ve vergisel teşvikler
Tarım geçmişten günümüze kadar her zaman üretim ve tüketim alanında temel taşlardan biridir. Ticari olarak bakacak olursak ekonomi, istihdam ve üretim konularında büyük bir önem taşımaktadır. Ülkemiz tarım ülkesi olarak adlandırılmaktadır. Ancak son yıllarda tarım sektörünün ekonomideki payı azalmaktadır. Bununla beraber istihdam, bitkisel üretim ve havyasal ürünlerde azalış görülmektedir. Özellikle hayvancılık sektöründe ithalat oranı artmaktadır. Türkiye' de tarım sektörüne daha fazla yatırım yapılması, istihdam artışı sağlanması ve üretimin artması amacı ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı aracılığı ile devlet tarafından, tarım destekleri, hayvancılık destekleri, bu ürünlerin sağlıklı koşullarda stoklanıp tüketiciye ulaştırılması için lisanslı depoculuk destekleri, genç girişimciler ve genel kapsamda yatırımın artması için yapılan vergisel teşvikler sağlanmaktadır. Ayrıca Türkiye' nin AB'nin Ortak Tarım Politikalarına uyum süreci de tarım sektörü açısından çok önemlidir. Ortak Tarım Politikaları kapsamına uyum sürecinde oluşturulan IPARD programı ile tarım alanında sağlanan proje ve destekler üretici için büyük bir avantaj olmuştur. Ayrıca ülkemiz tarım sektöründe bölgesel üretimin artmasında büyük rol oynamaktadır. Bu amaçla, çalışmanın birinci bölümünde tarım sektörü ve vergi kavramına teorik ve tarihsel olarak bakış, ikinci bölümde tarım sektörüne devlet tarafından sağlanan destek ve teşvikler incelenmiştir. Son bölümde ise, AB' nin Ortak Tarım Politikalarına uyum sürecinde, Türkiye' de uygulanan IPARD programı ve Ortak Tarım Politikasının, ülkemizdeki etkileri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tarım, Devlet Destekleri, Vergi, Vergisel Teşvikler, Türkiye
Teknoparklarda işletmelere sağlanan vergisel avantajlar ve bir uygulama
Günümüz ekonomisinde, ulusların gelişmişlik düzeyi teknoloji alanında sahip oldukları yerle doğru orantılıdır. Bilgi ve Teknolojiyi üreten ve bu alanlara yatırım yapan ülkeler, bunları transfer eden ülkelere göre her aşamada daha üstündürler. Bilgi çağında küreselleşme ile ağırlaşan rekabet ortamında ülkelerin pazar paylarını koruyup genişletebilmeleri için yenilikçi fikirlere duyulan ihtiyaç daha da artmıştır. Bu çalışmada, devlet-üniversite ve sanayi üçgeninde yenilikçi fikirlerin ticari olarak değerlendirilmesi, beyin göçünün önlenmesi, teknoloji transferi yerine üretimin öncelenmesi amacıyla kurulan TEKNOPARK'lar da faaliyet gösteren işletmelere değinilecektir. Bu bağlamda, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinden yer alan işletmelere devlet tarafından sağlanan vergisel avantajlara ve uygulayıcılar tarafından bu avantajların nasıl muhasebeleştirilip, ne şekilde beyanname düzenlenmesi gerektiği konusuna örneklerle değinilecektir.
İnşaat sektöründe maliyet hesaplamaları ve vergisel analizi
Yıllara yaygın inşaat ve onarım faaliyetleri, Sektörel bazda inşaat firmalarının devam eden faaliyetlerindeki finansal yapı sistemleri, makro ölçüde hareketliliğin çeşitliliği ile inşaat muhasebesini de bir uzmanlık muhasebesi haline getirmiştir. Vergi uygulamalarının kapsamının çok fazla olmasından dolayı inşaat muhasebesi vergisel düzenlemeler ve maliyet hesaplarının genel yapısı açıklanmıştır. İnşaat sektöründe inşa sı süren yapıların birden fazla takvim yılına sarkması ve sürecin işleyişinin uzaması dolayısıyla gerek muhasebe temel kavramları gerekse vergisel süreç bakımından geçerli olan "dönemsellik kavramı" Vergisel hesaplamaların düzenlemeleri bakımından farklılık oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Maliyet Hesaplamaları, Vergisel Analiz, İnşaat Sektörü
Türk Vergi Yargısı ve Vergi Usul Kanunu yönünden kesilen cezalara ilişkin yargı kararlarının incelenmesi
Vergi ödemek, yerine getirilmesi zorunlu olan bir vatandaşlık görevidir. Dolayısıyla kimsenin vergi ödememe ya da eksik ödeme konusunda bir tercihi olamaz. Buna rağmen yükümlülerin önemli bir bölümünün vergilerini zamanında ya da eksiksiz ödemede çok da istekli olmadıkları, sahte belge düzenleme veya kullanma gibi yollara başvurarak vergi kaçırmaya çalıştıkları görülmektedir. Vergi idaresi ise yapmış olduğu vergi denetimleri ile vergi kayıp ve kaçağını önlemeye çalışmakta, bu konuda vergi müfettişleri aracılıyla vergi incelemeleri yapmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda ise vergi kayıp ve kaçağına sebep olanlar hakkında kanunlarda yer alan cezai yaptırımlar uygulamaktadır. Bu tezimizde ise vergi idaresi tarafından kesilen cezalara ilişkin olarak Danıştay tarafından verilen kararlarda belirtilen hususlar çerçevesinde vergi incelemelerinde dikkate alınması gereken hususlara değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi İncelemesi, Danıştay, Vergi Kayıp ve Kaçağı
TMS 37 karşılıklar, koşullu borçlar ve koşullu varlıklar standardı ile Türk Ticaret Kanunu ve vergi kanunlarının karşılaştırılması ve Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerde uygulaması
Yatırımcının, bir işletmenin durumu ve performansı hakkında bilgi sahibi olabileceği tek unsur, finansal tablolardır. Ancak yerel muhasebe uygulamalarının bilinmesinin ve anlaşılmasının zorluğundan dolayı finansal tabloların belirli standartlara göre hazırlanması gerekliliği oldukça önem kazanmıştır. Bu nedenle Dünya'da, Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS)'nın uygulanmasına yönelik istek ve zorunluluk gün geçtikçe artmaktadır. Türkiye'de de yabancı sermayenin ve borsa işlemlerinin artış göstermesi sebebiyle Uluslararası Muhasebe Standartlarıyla uyumlu Türkiye Muhasebe Standartları önemli hale gelmiştir. Bu önemlilik kapsamında yapılan bu çalışmada, Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarından biri olan 37 No'lu Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar standardı incelenmiştir. İlk olarak standardın ayrıntılı olarak incelemesi yapılmıştır. Bu incelemelerden sonra, TMS 37 kapsamında yapılan işlemlerin Türk Ticaret Kanunu ve Türk Vergi Kanunları ile karşılaştırılması yapılmış ve Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerde TMS 37 standardının uygulanması analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda işletmelerin TMS 37 standardını ne şekilde ele aldığı ve TMS 37'de geçen hangi karşılıklar, koşullu borçlar ve koşullu varlıkları rapor ettikleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Karşılıklar, Koşullu Borçlar, Koşullu Varlıklar,
Gelir ve kazanç üzerinden alınan vergilerin vergi adaleti açısından değerlendirilmesi (Türkiye-OECD karşılaştırması)
Devletlerin kamusal harcamalarını finanse etmekte başvurduğu en önemli yöntemlerden birisi vergilerdir. Ekonominin sürdürülebilir şekilde büyümesi ile kaynak dağılımı ve gelir dağılımında vergilerin önemi çok büyüktür. Bireylerin vergisel olarak ödeme gücünün tam ve yerinde olması adaletli bir vergileme açısından beklenen bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolaylı ve dolaysız olarak ayrışan vergilerde dolaysız yani gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilerin ve bu vergilerin kişilerin ödeme gücündeki yerinin sosyoekonomik açıdan önemli olması da bilinen bir unsurdur. Bu çalışmada Türkiye' de ve OECD üyesi ülkelerde dolaysız vergi kategorisinde yer alan gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilerin adil bir vergilemede yeri nedir, ne olmalıdır, bunlara ilişkin tespit, karşılaştırma ve değerlendirmeler ele alınarak sonuca ulaşılmaya çalışılacaktır.
Vergi denetiminde mükelleflerin hak ve yükümlülüklerinin vergi uyumu yönünden değerlendirilmesi
Verginin tarihi ve gelişmişliği eskiye dayandığı gibi, vergi denetimi, mükellef hakları ve vergi uyumu da eskiye dayanmaktadır. Vergi, bir ülkenin en büyük finansal kaynağı olduğu için, vergi sisteminin iyileştirilmesi için çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışmaların birçoğu, mükellefin vergiye uyumunun arttırılması üzerine olmuştur. Vergi uyumu ile ilgili ilk çalışmalar, vergi uyumsuzluğu ile başlamış, kayıt dışılık temelinde devam etmiş, mükelleflerin motivasyonlarını arttırıp gönüllü uyumu sağlamayı da içine alacak şekilde genişlemiştir. Yapılan bu çalışmalardan hareketle, bu tez çalışmasında "Vergi Denetiminde Mükelleflerin Hak ve Yükümlülüklerinin Vergi Uyumu Yönünden Değerlendirilmesi" yapılmıştır. Yapılan bu çalışma ile vergi mükelleflerinin vergi uyumunu etkileyen birçok unsur tespit edilmiştir. Ayrıca, vergi denetimlerinin vergi mükelleflerine hak ve yükümlülüklerini öğrettiğini ve bu nedenle de vergiye uyumlarının sağlandığı belirtilmiştir
Gelir vergisinde vergi planlaması ve Türkiye örneği
Günümüzde her alanda yer alan rekabet koşulları ile bireyler daha gelir elde etmek için çalışmaktadırlar. Ancak gelir elde etmenin kolay olmaması, giderlerin de artması ile bu durum daha zor hale gelmektedir. Bireyler bu durumda gider kalemlerini azaltmak için çeşitli çözüm önerileri aramaktadırlar. Çeşitli faaliyetler ile gelir elde edenler, bu gelirleri için vergi ödemek durumundadırlar. Vergi, bireyler açısından da bir gider kalemi olarak değerlendirilmekte ve ödeyecekleri vergi tutarını azaltma yollarını aramaktadırlar. Bu tezimizde, bireylerin elde ettikleri gelirler göz önünde bulundurularak, Gelir Vergisi Kanunu'nda yer alan istisna ve muafiyet maddeleri çerçevesinde vergi planlaması yapılarak, daha az vergi ödemenin yolları sunulmuştur. İlk bölümde, gelir ve gelir vergisi ile ilgili açıklamalarda bulunulmuştur. Ayrıca vergi planlaması hakkında bilgilere yer verilmiş ve vergi planlama yöntemleri anlatılmıştır. İkinci bölümde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında gelir vergisi unsurları ile ilgili hükümler ile her bir gelir unsuru açısından vergi planlama uygulamaları incelenmiştir. Üçüncü bölümde, gelir vergisi beyannamesi ile mükelleflerin yapabilecekleri vergi planlamalarına yer verilmiştir. Son bölümde ise, vergi planlama uygulamaları örnek olaylar ile detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gelir Vergisi, Vergi Planlaması, Muafiyet, İstisna, Vergisel Teşvikler