1982 Anayasası'na göre Kamu Denetçiliği Kurumu

Günümüzde, idarenin denetimi, idarenin genişlemesiyle eş boyutta zorlaşmaktadır. Geçmişten bugüne Türkiye'de denetim adına birçok yeniliğe imza atılmıştır. Daha şeffaf bir yönetim ile yönetenlerin menfaatlerinden ziyade artık yönetilenler için yönetim ilkesi benimsenmiştir. Türkiye'de mevcut denetim türlerinin etkisizliği ve yetersizliği aşikârdır. Denetim türlerinden olan hiyerarşik denetim veya vesayet denetimin zaafları ve eksikliklerini izah etmeye gayret edeceğiz. Hiyerarşik denetimin çok geniş kapsamlı yetkiler içermesi nedeniyle istismar edilmesi ve kötü amaçlar için kullanılması olağandır. Yine vesayet denetimi ise hiyerarşik denetim kadar büyük sorunlara yol açacak potansiyele sahip olmasa da merkezi idarenin doğurduğu sıkıntıların gerçekleşmesine yol açabilecektir. Aynı zamanda kesin ve güvenilir bir çözüm yolu olan idari yargının iş yükü de olması gereken düzeyi çoktan aşmıştır. İdari yargı yolu ile idarenin yapması gereken eylem ve işlem tesis ettirilmesinin, idarenin itibarsızlaşmasına da yol açacağı tartışmasızdır. Bunlardan başka denetim yolları elbet mevcuttur ki bunlardan göze çarpanları inceleyeceğiz. Ancak tüm bunlardan öte; teşkilatlanması, faaliyetleri ve yaptırımları ile bambaşka bir kurum olarak ombudsmanlık sistemi mevcuttur. İşte tezimizde, yukarıda izah edilen denetim yollarının yetersiz ve etkisizliğine çare olarak ombudsman sisteminin Türkiye'deki yansıması, Kamu Denetçiliği Kurumu'dur. 2010 yılında 1982 model Anayasa üzerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklerden biri de 74'üncü maddede öngörülen Kamu Denetçiliği Kurumu'dur. Söz konusu maddeye dayanılarak yürürlüğe konulan 6328 sayılı Kanun ile Kamu Denetçiliği Kurumu tam anlamıyla teşkil edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, teşkil edilene kadar tam anlamıyla ombudsmanlık sistematiğine sahip olmayıp, kısmen bu özelliklerden bazılarına sahip kurum ve kuruluşlar mevcuttur. Söz konusu kurum ve kuruluşlar hala faaliyetlerine devam etmekte olup; Kamu Denetçiliği Kurumu ile yetki ve görev anlamında da henüz herhangi bir yetki veya görev uyuşmazlığı da yaşanmış değildir.