2023 ve 2024 Hayat Bilgisi dersi öğretim programlarının karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı 2023 ve 2024 Hayat Bilgisi dersi öğretim programlarını programı oluşturan unsurlar açısından karşılaştırmaktır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeline göre tasarlanmıştır. Bu araştırmada veriler belgesel tarama ile elde edilmiştir. Elde edilen nitel veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada, 2023 ve 2024 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programları temel yaklaşım, özel amaçlar, yapı, kazanımlar, beceri ve değer eğitimi gibi boyutlar açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Her iki program da öğrenci merkezli, değer temelli ve bireysel farklılıklara duyarlı yapılar sunmakta olup, yaşamla ilişkili öğrenme yaşantılarını merkeze almaktadır. Ancak 2024 yılı programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda daha sistematik, uygulamaya dönük ve bütüncül bir tasarımla öne çıkmaktadır. Sosyal-duygusal öğrenme, dijital okuryazarlık, STEAM yaklaşımı ve disiplinler arası etkileşim gibi çağdaş bileşenler bu programda belirginleşmiştir. 2023 yılı programı daha çok kavramsal beceriler ve genel yeterlilikler üzerinden yapılandırılmışken; 2024 programı davranışsal, uygulamalı ve yaşamsal becerilere odaklanmaktadır. Ayrıca öğrenme çıktısı sayısının azaltılması, ölçme-değerlendirme sürecinin aşamalı ve çeşitli araçlarla desteklenmesi, beceri ve değerlerin öğrenme sürecine entegrasyonu 2024 yılı programının yenilikçi yönlerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, 2024 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı, bilişsel, sosyal ve duyuşsal gelişimi bütüncül biçimde destekleyen, çağdaş eğitim yaklaşımlarına uygun, uygulama temelli ve esnek bir yapı sunmaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmenlerin sosyal-duygusal öğrenme, dijital okuryazarlık ve disiplinler arası yaklaşımlar konusunda hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi; 2024 programında yer alan ölçme araçlarının uygulama örnekleriyle tanıtılması önerilmektedir.