28/3 numaralı Fransa Atik Ahkam Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nin adalet ve kontrol sistemini yansıtan en önemli arşiv kaynaklarından biri ahkâm defterleridir. Bunlardan tezimizin konusu olan 28/3 Numaralı Fransa Atîk Ahkâm Defteri H. 1099-1113 / M. 1687-1701 tarihlerini kapsamaktadır. Ana kaynağımız olan ahkâm defterindeki hükümlerin analiz edilmesi neticesinde belirlediğimiz dönemin incelenmesi Osmanlı-Fransa siyasal ilişkilerinin daha nesnel algılanması açısından ve Osmanlı Devleti'nin Avrupa ilişkilerinde kendini nerede ve nasıl gördüğünü göstermesi bakımından son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı, belirlenen kronolojik dönemde Osmanlı - Fransa ilişkilerinin arşiv belgeleri ışığında ele alınıp incelenerek siyasi, idari, askeri ögeler etrafında örülen sosyal ve kültürel süreçlerin değerlendirilip bilim dünyasına sunulması olmuştur. Çalışmamızda esas olarak incelemesini yaptığımız defter sayesinde hükümlerin tetkik edilmesi ve ulaştığımız bilgiler neticesinde ilişkilerin hangi alanlarda gerçekleştiğinin tespiti ile kapitülasyonlardan dolayı özellikle ekonomik ilişkilerin boyutları belirlenmeye çalışılmış olup Fransa ile Osmanlı devletleri arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel ve güvenlik meseleleri yanında din ve ibadet gibi konularda Osmanlı'nın Fransızlara tutumu, miras meseleleri, korsanlık, borç davaları gibi konulara ait problemlerin çözümlerini içeren hükümler incelenerek, değerlendirilmiştir. Aynı zamanda çalışmamızın konusu ile ilgili literatür ve arşiv belgesi toplanarak "Tüme Varım" metodu ile malzemelerin değerlendirilmesi şeklinde çalışılmıştır. Bu anlamda 17. yüzyılda söz konusu ilişkilerin nasıl seyrettiği, Osmanlı Devleti'nin aynı dönemde dünya siyaseti üzerinde ne tür tesirlerde bulunduğu gibi sorulara belli ölçülerde cevap verebilmek maksatlı belirlediğimiz defterin transkiripsiyon ve değerlendirilmesi yapılmıştır.