7. sınıf öğrencilerinin atom ve molekül konusunda sahip oldukları zihinsel modellerinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin atom ve molekül kavramlarıyla ilgili model oluşturma süreci öncesinde kurguladıkları zihinsel modellerini, uygulama sürecindeki tavır ve tutumlarını, uygulama sonrasında ortaya çıkardıkları ürünlerin işlevini belirlemektir. Ayrıca, uygulama öncesi kurgulanan modellerle uygulamada tasarlanan modellerin farkının ortaya çıkarılması da amaçlanmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılında, Giresun ili Görele ilçesi Hasan Ali Yücel Ortaokulunun 7. sınıfında öğrenim gören rastgele seçilmiş 25 (N=25) öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrenciler okulda görev yapan uzman öğretici yardımıyla sekiz gruba dönüştürülmüştür. Araştırmada özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri klinik mülakat, yapılandırılmış gözlem formu ve video kaydı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler; nitel veri analizinde yer alan içerik ve betimsel analizi ile çözümlenmiştir. Ayrıca geçerliği sağlamak için N-Vivo 9 programı analize dahil edilmiştir. Klinik mülakattan elde edilen veriler içerik analizine, yapılandırılmış gözlem formu ise betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın bulgularından elde edilen sonuçlara göre öğrenciler; modeli atomun içerisinde yer alan bir kavram olarak benimsedikleri, Modern atom teorisi yerine Rutherford atom modelini oluşturdukları, atomun yapısını çoğunlukla yuvarlak bir yapıya benzettikleri, öğrencilerin alan bilgilerinde belirgin eksikliğin olduğu ayrıca modelin malzemelerini seçme ve birbirine kombin etmede değişik sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Atom ve molekül kavramının kapsamına ait ünitenin öğretim programında biraz daha derinlemesine yer verilmesi öğrencilerin atomaltı parçacıklarını yerini belirlemede kavram yanılgısını ortadan kaldıracağı düşünülmektedir. Eğitmenlerin atom modellerini sıralı bir şekilde öğrencilere anlatmasının en güncel atom modeli olan Modern Atom Teorisini benimsemelerine yardım olacaktır. Öğrencilerin üç boyutlu model çalışmalarında malzemelerin yapısını daha önceden tanımaları, rahat bir uygulama geçirmelerine zemin hazırlayacağı için laboratuar koşullarında malzemeler ile daha fazla yaparak-yaşayarak zaman geçirmeleri sağlanabilir. Araştırmacı uygulamanın sonuçlarına dayalı genellenebilir bir kaygısı olmadığını belirtmiştir. Bu bakımdan, literatürde bundan sonraki yapılacak olan çalışmaların öğrencilerin atom ve molekül konusuna ait zihinsel modellerinin üç boyutlu modele dönüştürülmesi şeklinde gerçekleştirilmesinin farklı bir boyut katacağının gerekliliği dikkate alınabilir.