AB ortak ulaştırma politikası kapsamında havacılık stratejileri ve Türkiye'deki havayolu ulaştırmasına etkileri

Avrupa Birliği'nin (AB) kurulduğu yıllardan itibaren üzerinde çalışmalar yürüttüğü ortak ulaştırma politikasından yola çıkılarak hava taşımacılığı özelinde güdülen politikalar bu çalışmanın analiz konusunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, tarihsel süreç içerisinde Avrupa Birliği'nin hava ulaştırma sektöründe liberalleşme hareketleri havayollarına etkileri ile birlikte değerlendirilmiştir. Birliğe üyelik süreci devam eden Türkiye'nin AB havacılık politikaları ile etkileşimi incelenmiştir. Her geçen gün gelişim gösteren Türk sivil havacılık sektörünün geleceği göz önünde bulundurularak, AB ile ilişkilerin seyrine dair çıkarımlarda bulunulmuştur. Türkiye'de ulaştırma sektörü alanında birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen, hava ulaştırması özelinde detaylı çalışma eksikliği görülmektedir. Ancak, son yıllarda Türk sivil havacılığının büyüme hızı göz önünde bulundurulduğunda, bu alanda yapılacak çalışmaların sağlayacağı katkı önemlidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. AB hava ulaştırma politikalarının üye devletlere, üçüncü ülkelere ve havayollarına etkisi tablo, grafik ve şekiller kullanılarak yorumlanmıştır. Çalışma süresince çeşitli kitap, makale, dergi, anlaşma metinleri ve elektronik kaynakların yanı sıra sektörde tecrübeli havacılık çalışanlarının görüşlerinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda, AB havacılık pazarında liberalleşme hareketlerinin hem AB'ye üye devletler hem de havacılık anlaşmaları akdettiği üçüncü ülkeler açısından her zaman tüm yönleriyle olumlu sonuçlar doğurmadığı tespit edilmiştir. Kimi havayolları için pazarda yeni fırsatlar elde etme, kimileri içinse pazar payını kaybetme anlamına gelmiştir. AB'nin Türkiye ile havacılık alanında inşa etmek istediği iş birliğinin mevcut konjonktürde Türkiye'de faaliyet gösteren havayolları için olumsuz sonuçlar doğurabileceği sonucuna varılmıştır. Türkiye ile müzakerelerin AB-Türkiye hava pazarına özgün olacak şekilde mütekabiliyet ilkesi esas alınarak yeniden değerlendirilmesinin faydalı olacağı öngörülmektedir.