Absisik asit(ABA) uygulamalarının sofralık üzümlerde renk kalitesine etkileri -bir meta analizi

Sofralık renkli üzümlerin kalitesi ve değerini, salkımın genel görünümünün yanı sıra, renklenme ve fitokimyasallardan antosiyanin miktarı belirler. Bu kriterler tüketiciler için önemli bir kalite özelliğidir. Renkli üzümlerde daha az renk gelişimi ve düşük antosiyanin miktarı değişik faktörlerden kaynaklanmaktadır. Son yıllarda, meyvenin pigmentasyonunu iyileştirmek için üzüm asmalarına farklı dışsal kimyasallar uygulanmaktadır. Bu amaçla en çok araştırma yapılan kimyasallardan birisi de absisik (ABA) asittir. Tane kabuk rengini ve fitokimyasal içeriğini sürekli olarak iyileştirmek için en uygun ABA uygulama zamanı ve dozu konusunda bir fikir birliği oluşturulmamıştır. Bu çalışmanın amacı, renkli sofralık üzümlerde ABA uygulamasının meyvelerin renk parametreleri üzerindeki etkilerini Meta-Analiz yöntemiyle değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için, sofralık üzüm çeşitlerinde ABA ile ilgili 46 yayının meta analizi 10 veri düzenleme adımıyla 26 çalışmaya indirildi. Meta analizinde L*, Croma (C*), CIRG (Kırmızı üzümlerin renk indeksi), hue (h0) ve kabukta antosiyanin parametreleri dikkate alındı. Meta analizinde makalelerde kontrol ve en etkili doza ait değerler kullanıldı. ABA uygulamasının renk kalitesine etkisi ile ilgili parametrelere Etki Büyüklüğü Hesaplamaları (Cohen's d) yapılmış ve ayrıca Veri setindeki renk parametrelerinin birbirleriyle olan ilişkilerini anlamak için korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmalara göre, etki büyüklükleri ve güven aralıklarını değerlendirmek için forest plot (orman grafiği), yayın yanlılığını değerlendirmek için ise Funnel plot (huni grafiği) dan yararlanılmıştır. Huni grafiğinde çalışmaların yayılımı, asimetrik dağılım ve potansiyel yayın yanlılığı gözlemleri yapılmıştır. Orman grafiğinde çalışmaların dağılımı, etkilerin yönü, heterojenlik ve çalışmaların detaylı konumu ve yorumları yapılmıştır. Orman grafiğinde ortalama fark, huni grafiğinde ise etki büyüklüğü çizgisine konum olarak 3 farklı noktada dağılım gösteren makalelerin detaylı yorumu yapılmıştır. Yapılan etkinlik analizleri, orman grafiği ve huni grafiği ile T testi sonucunda; ABA uygulamalarının kontrole göre L*, C*, h0, CIRG ve antosiyanin değerlerine anlamlı ve olumlu yönde etki yaptığı saptanmıştır. Meta-analiz, uygulama grubunun kontrol grubuna kıyasla L; Croma ve h0 değerlerini anlamlı ölçüde düşürdüğünü, CIRG ve antosiyanin miktarını artırdığını göstermektedir. Bu etkiler, meta-analiz ve eşli t-testi ile istatistiksel olarak doğrulanmıştır. Çalışmaların etki büyüklüklerinin dağılımı ve güven aralıkları çalışmalar arasında anlamlı bir heterojenlik olduğunu ortaya koymuştur. Bu da ABA uygulamasının etkisinin çalışmalarda farklılık gösterdiğini işaret etmektedir. Bu farklılıklar, örneklem büyüklüğü, metodolojik farklılıklar, araştırmaların yürütüldüğü ekolojilerin ve çeşitlerin farklı olmasından veya diğer çalışma koşullarından kaynaklanmış olabilir. Gelecekte daha fazla sayıda örneklem büyüklüklerine sahip çalışmaların yapılması önerilmiştir.