Afetlerde görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının psikososyal destek hizmetleri kapsamında deneyimlerinin incelenmesi

Afetler, toplumun tamamını veya büyük bir kısmını etkileyen; fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik kayıplara yol açan çok boyutlu krizlerdir. Bu süreçte sunulan psikososyal destek hizmetleri, afetten etkilenen birey ve grupların iyilik halini yeniden kurmayı, baş etme kapasitesini artırmayı ve sosyal uyumu güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Psikososyal destek hizmetlerinde aktif görev alan sosyal hizmet uzmanları, afetin doğrudan ya da dolaylı etkileriyle başa çıkmak üzere bireysel görüşmeler, psikolojik ilk yardım, kaynaklara yönlendirme, grup çalışmaları ve çalışana destek gibi çok yönlü müdahalelerde bulunmaktadır. Ancak sahadaki ağır çalışma koşulları, duygusal yük, belirsizlik ve karar verme sorumluluğu, sosyal hizmet uzmanlarının mesleki tükenmişlik ve psikososyal zorlanmalar yaşamasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda, süpervizyon desteği sosyal hizmet uzmanlarının mesleki işlevlerini sürdürebilmeleri açısından kritik bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, afetlerde psikososyal destek hizmeti sunan sosyal hizmet uzmanlarının mesleki deneyimlerini ve süpervizyon ihtiyaçlarını nitel araştırma yöntemiyle incelemektedir. Araştırma kapsamında, daha önce afet sahasında görev yapmış 14 sosyal hizmet uzmanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler soru bazlı içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Katılımcıların mesleğe yönelme nedenleri, afet sahasında görev alma motivasyonları, psikososyal desteğe ilişkin algıları, yaşadıkları duygusal zorlanmalar ve süpervizyona dair beklentileri tematik olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, sosyal hizmet uzmanları afet sahasında yalnızca müdahale sunan değil, aynı zamanda psiko-sosyal bütünlüğü onarıcı, güçlendirici ve yönlendirici rolleri üstlenmektedir. Katılımcılar, süpervizyonun afet ortamında duygusal destek, mesleki rehberlik ve tükenmişliğe karşı koruyucu bir rol oynadığını vurgulamıştır. Bu doğrultuda, afet sahasında görev yapan sosyal hizmet uzmanlarına yönelik yapılandırılmış süpervizyon sistemlerinin geliştirilmesi ve sosyal hizmetin afet yönetim sistemleri içindeki kurumsal rolünün güçlendirilmesi önerilmektedir.