Ahmet Meter'in kanun taksimlerindeki teknik ve melodik özelliklerin tespiti aracılığıyla ileri icraya yönelik alıştırma önerileri

Ahmet Meter, enstrümanı üzerindeki hakimiyeti, icrâları ve tavrı ile kanun çalım tekniğinin gelişmesinde önemi büyük olan bir sanatçıdır. Türk müziği üslûbu ile kendinden sonra gelen kanun icrâcılarına yol göstermiş, icrâları ile müziğimizin gelişmesinde önemi büyük olan bir sanatçıdır. Bu çalışmada; Klasik Türk müziğinin önemli kânun icrâcılarından birisi olan Ahmet Meter'in taksimleri üzerinden ileri icrâya yönelik alıştırmalar oluşturulmuştur. 6 taksim üzerinden inceleme yapılan çalışmada, incelenen taksimler; "Süper Fasıl" albümünde yapmış olduğu Nihâvend, Mâhûr ve Hüseynî makâmlarında üç ara taksim, "Kânun ile Sevilen Şarkılar 1" albümünde yer alan Uşşâk taksim, "Ud ile Sevdiğiniz Şarkılar 1" albümünden Hüzzâm'dan Nihâvend'e geçiş taksimi ve harici ulaşılabilen bir kaset kaydında yer alan Hüzzâm taksimdir. İncelenen taksimlerin tümü notaya alınmıştır. Taksimler, "Kullandığı icra teknikleri, Kullandığı motif ve cümle yapıları, Öne çıkan ritmik özellikler ve tartım kullanımı, Form özellikleri ve Makâm uygulamarı" başlıkları altında hem teknik yönden hem de melodik yönden detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda; Ahmet Meter'in cümle yapılarının her taksimde dikkat çekici ölçüde uzun olduğu, taksimlerin tümünün oldukça hızlı bir giderde seyrettiği, taksimlerin tümünde uygulanan meyan geçkilerinin oldukça uzun tutulduğu, aynı makâmı gösteren taksimlerde kullanılan kalıp cümlelerin varlığı tespit edilmiştir. Meter'in taksimlerinde, kendi içinde yaratmış olduğu iç dengenin ve ahengin taksimlerine muhakkak derecede yansıdığı ve taksimlerinde adeta önceden düşünülmüş kurgusal bir yapının planlanarak oluşturulduğu hissedilip, elde edilen verilerle bu düşünceler desteklenmiş ve Meter'in müzikal kimliği ve tavrı konusunda bahsedilen sonuçlara ulaşılmıştır. Taksim incelemeleri sonucunda ileri icrâya yönelik; Hüzzâm taksimden 7, Hüseynî taksimden 5, Nihâvend taksimden 7, Mâhûr taksimden 6, Uşşâk taksimden 5, Hüzzâm'dan Nihâvend'e geçiş taksiminden 5 olmak üzere ileri icrâya yönelik toplam 35 alıştırma oluşturulmuştur. Oluşturulan alıştırmalarda, en çok yoğunlaşılan çalım teknikleri; fiske, mızrap (çapmalı mızrap, çektirmeli mızrap, sürüme), oktavlı çalım ve kromatik çalım teknikleri olmuştur. İncelenen taksimlerinden hareketle oluşturulan alıştırmalar; sekilemeye yönelik tekrarlardan oluşan müzik cümleleri, sanatçının icrâ ettiği şekilde kullanılarak, aynı makâm düzeninde, çalgının ses alanına uygun ve karar perdesinde sonlanacak şekilde oluşturulmuştur. Elde edilen tüm bulgular araştırmanın sonuç bölümünde detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir.