Ai Weiwei'nin hayatı ve sanatı

Bu tezde Weiwei'nin sanatçı kimliğinin oluşmasına etki eden faktörleri ve çalışmalarını kapsamlı bir biçimde incelemek amaçlanmıştır. Halen hayatta olan sanatçının, büyüdüğü coğrafya ve siyasi ortam, onun çalışmalarının ve muhalif duruşunun kökenini oluşturmaktadır. Bu nedenle araştırmada, yabancı kaynaklardan referans ile Weiwei'nin ailesi, doğduğu coğrafya ve içinde bulunduğu siyasi ortamın sanatına etkisi ön plana çıkarılmıştır. Çok yönlü bir sanatçı olan Ai Weiwei, özellikle son on yılda yapmış olduğu çalışmalar ile adını dünyaya duyurmuştur. Heykel, enstelayon, fotoğraf, film ve küratörlük gibi alanlarda aktif olmanın yanı sıra sosyal, siyasal ve kültürel bir eleştirmendir. Ai Weiwei, ünlü şair Ai Qing'in oğlu olarak 1957 yılında Pekin'de dünyaya gelmiştir. Babası Ai Qing sağ görüşlü olması sebebiyle Çin'in kuzeyindeki bir işçi kampına ailesi ile birlikte sürgüne gönderilmiştir. Weiwei'nin çocukluğunu işçi kampında geçirmesi onun bugünkü sanat eylemlerinin temelini oluşturmaktadır. Kültür Devrimi'nin sonlanmasıyla Pekin'e geri dönen Weiwei, açılan ilk sanat okuluna kaydolmuş fakat Çin'deki kısıtlı sanat eğitimi dolayısıyla New York'a göç etmiştir. Batı sanatına ilgi duyan Weiwei, New York yıllarında Marcel Duchamp, Joseph Beuys ve Any Warhol'dan etkilenmiştir. Burada 12 yıl kaldıktan sonra 1993'te ülkesine geri döndüğünde, Çin'in kültür tarihine odaklanan, siyasal sistemi eleştiren ve modernitenin çelişkileri üzerinde duran işler üretmiştir. El sanatları geleneğinden referanslar alan eserleri, bugün, yeni değerlerin toplumsal değerlere nasıl eklendiğini muhalif bir dille sorgulamaktadır. Onun sanatçı tutumu günlük hayattaki ve toplumsal krizlerle bağlantılı eylemleri aracılığıyla politika, aktivizm ve çağdaş sanat arasındaki ayrımı belirsizleştirmektedir. Anahtar kelimeler: Ai Weiwei, kültür devrimi, Çin kültürü, enstalasyon, seramik