Aile hekimlerinin özgül öğrenme bozukluğu hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, aile hekimlerinin özgül öğrenme bozuklukları hakkındaki bilgi ve tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç-Yöntem: 15.08.2023-10.10.2023 tarihleri arasında Türkiye'de çeşitli illerde Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 314 aile hekimine, tarafımızca literatür taranarak oluşturulan ve pilot uygulama ile son şekli verilmiş olan anket formu online Google formlar aracılığıyla uygulanmıştır. Bu ankette aile hekimlerinin sosyodemografik verileri, ankete katılan hekimlerin özgül öğrenme bozukluğu hakkındaki bilgi ve tutum ve davranışları çeşitli soru ve önergelerle ölçülmüştür. Toplanan anket verileri SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences, version 23) istatistik programı ile analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık "p" ile gösterildi ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza, %57,32'si (n=180) erkek ve %42,68'i (n=134) kadın olmak üzere toplam 314 hekim katılmıştır. Katılımcıların özgül öğrenme bozukluğu (ÖÖB) hakkındaki bilgi düzeylerini değerlendirdiklerinde, %53,50'si orta düzeyde bilgi sahibi olduğunu ifade etmiştir. Ancak, katılımcıların %30,25'i bilgi düzeylerini kötü ve katılımcıların %3,50 çok kötü olarak değerlendirmiştir. Hekimlerin az bir kısmı ise bu konuda kendilerini iyi %11,46 veya çok iyi %1,27 olarak değerlendirmiştir. Katılımcıların %16,24'ü özgül öğrenim bozukluğu konusunda eğitim aldığını belirtirken, %83,76'sı eğitim almadıklarını ifade etmiştir. Katılımcıların %57,32'si, "ÖÖB'nin kendi ailelerinde ve çevrelerinde karşılaşabilecekleri toplumsal bir sorun olduğunu düşündüklerinden" eğitim almayı tercih ettiklerini belirtmiştir. Ayrıca, katılımcıların %79,94'ü, primer seviyede hastalarla karşılaşan birinci basamak hekimleri olarak, hastaların tanılarının erken konması ve takibe alınması gerekliliği düşüncesiyle ÖÖB konusunda eğitim almayı istediklerini belirtmiştir. Bazı katılımcılar (%8,60), ÖÖB'nin kendi uzmanlık alanları olmadığını ve bu sebeple şikâyeti olan hastaları uzman hekimlere yönlendirecekleri için eğitim almaya ihtiyaç duymadıklarını ifade etmiştir. Eğitim almış olanların %62,75'i tarama yaparken, almamış olanların %17,11'i tarama yapmıştır. Özgül öğrenim bozukluğu hakkında eğitim almış olmanın tarama yapma durumu ile anlamlı bir ilişkisi bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Aile hekimlerinin özgül öğrenme bozukluğu konusundaki eğitim ve farkındalık seviyelerinin genellikle düşük olduğunu göstermektedir. Özellikle, hekimlerin önemli bir kısmı ÖÖB konusunda özel bir eğitim almamıştır ve bu durum, eğitim süreçlerindeki eksiklikleri vurgulamaktadır. Bunun yanında eğitim alma durumları aile hekimlerinin tarama yapma ve hastaları eğitime yönlendirme durumları ile doğrudan ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, ÖÖB hastalarının düşük IQ seviyelerine sahip olduğuna dair yanlış inançlar ve toplumdaki yaygınlık konusundaki farkındalık eksikliği önemli sorunlar olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, hekimlerin eğitim ve farkındalık düzeylerinin artırılması gerektiğini ve ÖÖB hastalarının yönetimindeki tutumların iyileştirilmesi için koordinasyonun güçlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Özgül öğrenme bozukluğu, aile hekimleri, gelişimsel tarama