Akdeniz Bölgesi kuraklık değerlendirmesi

Bu çalışmada, Akdeniz Bölgesi (Türkiye) için meteorolojik kuraklık, yenilikçi trend analizi (YTA) ve bulanık c-ortalamalar (FCM, Fuzzy C-Means) kümeleme yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle çalışma bölgesinde bulunan 35 meteoroloji istasyonu uzun dönem yağış verileri kullanılarak FCM kümeleme yöntemi ile çalışma alanı bölgelere ayrılmış ve standart yağış indeksi (SPI, Standardized Precipitation Index) değerleri 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçeğinde (SPI-3, SPI-6, SPI-12) hesaplanmıştır. Her istasyon ve kümede orta dereceli kuraklık, şiddetli kuraklık, aşırı kuraklık olayları ve kuraklıkların şiddetleri ve süreleri belirlenmiştir. SPI değerlerindeki mekana ve zamana bağlı değişiklikler, çalışma alanında tüm mevsimlerde çoğunlukla orta dereceli kuraklığın yaşandığını, aynı zamanda çalışma dönemi boyunca önemli sayıda şiddetli ve aşırı kuraklıkların da olduğunu göstermiştir. SPI-3 değerleri incelendiğinde Senirkent istasyonunda, SPI-6 ve SPI-12 değerleri dikkate alındığında ise Dörtyol istasyonunda en fazla sayıda kuraklık olayları yaşanmıştır. Tüm istasyonlar için standartlaştırılmış keşif kuraklık indeksi (RDIst, Reconnaissance Drought Index) değerleri 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde (RDIst-3, RDIst-6, RDIst-12) hesaplanmıştır. İki indisin zaman serileri kümeler için karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. FCM yöntemi ile çalışma alanının batı kıyı bölgesi, doğu bölgesindeki nispeten alçak rakımlar ve yıllık en az yağış alan kuzey bölgesinin yüksek rakımları olmak üzere üç kümede incelenebileceği ortaya konmuştur. Uzun süren orta dereceli, şiddetli ve aşırı kuraklıkların tümü batı kıyı kümesinde gözlemlenmiştir. SPI ile RDIst trend analizi değerlendirildiğinde genellikle birbiriyle uyumlu sonuçlar vermiştir. Tüm kümeler için yenilikçi trend analizi ile orta dereceli, şiddetli ve aşırı kuraklık sayılarının 1995'ten bu yana çoğunlukla arttığı gözlemlenmiştir.