Akut piyelonefrit tanısında inflamatuvar belirteçler

Üriner sistem enfeksiyonları böbrek parankimini tutarak akut piyelonefrit tablosuna yol açabileceği gibi, alt üriner sistemi tutarak akut sistit ve üretrit şeklinde de seyredebilir. Akut piyelonefrit geçiren böbrekte kalıcı hasar oluşma riski vardır ve bu durum daha sonraki dönemlerde böbrek fonksiyonlarında bozulma, kronik böbrek yetmezliği ve hipertansiyona yol açabilir. Akut piyelonefrit ve alt üriner sistem enfeksiyonlarının özellikle çocukluk yaş grubunda ayırımı gerek klinik bulgular gerekse de sık olarak kullanılan tanısal testlerle tam olarak yapılamamaktadır. Bu çalışmada akut piyelonefrit ile alt üriner sistem enfeksiyonlarının ayırıcı tanısında inflamatuvar belirteçlerden beyaz küre, nötrofil sayısı, C-reaktif protein (CRP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), prokalsitonin (PCT), serum interlökin-6 (IL-6) ve interlökin-8 (IL-8)'in kullanılabilirliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Acil Servisi'ne ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne ateş şikayeti ile başvurup, idrar kültüründe üremesi saptanarak üriner sistem enfeksiyonu tanısı konulan 3 ay ile 16 yaş arasında toplam 51 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalardan antibiyotik tedavisi öncesi CRP, beyaz küre, nötrofil sayısı, ESR, IL-6, IL-8 ve PCT çalışılmak üzere kan alındı. Üriner sistem enfeksiyonu tanısı konularak ilk yedi gün içinde dimerkaptosüksinik asit (DMSA) sintigrafisi çekilen hastalar renal parankimal tutulumlarına göre 23'ü akut piyelonefrit, 28'i alt üriner sistem enfeksiyonu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Sistemik inflamatuvar belirteçlerden nötrofil sayısı (p=0,014), CRP (p<0,001) ve ESR (p=0,006) akut piyelonefrit grubunda alt üriner sistem enfeksiyonu grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. IL-6, IL-8 ve PCT düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. CRP için eşik değeri 10 mg/l alındığında duyarlılığı % 100 iken, özgüllüğü % 60,7 idi. Eritrosit sedimentasyon hızı için eşik değeri 20 mm/sa alındığında duyarlılığı % 86,9 iken, özgüllüğü % 46,4 idi. Mutlak nötrofil sayısı için eşik değeri % 70 olarak alındığında duyarlılığı % 39,1, özgüllüğü % 78,5 olarak bulundu. Akut piyelonefrit tanısında altın standart olarak kabul edilen DMSA tetkikinin, her merkezde bulunamaması, hastaların radyasyona maruz kalması ve akut parankimal hasar ile eski skar ayrımının net olarak yapılamaması göz önünde bulundurulduğunda akut piyelonefrit ile sistit ayırıcı tanısında daha düşük maliyette ve daha kolay ulaşılabilir tetkikler olan nötrofil sayısı, CRP ve ESR ölçümlerinin kullanışlı birer inflamatuvar belirteç olabileceği sonucuna varılmıştır. Özellikle CRP'nin yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip olması nedeniyle akut piyelonefrit ile alt üriner sistem enfeksiyonu ayırıcı tanısında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bununla beraber sonuçlarımızı doğrulamak için daha fazla kişide yapılmış ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır.