Akut semptomatik femoropopliteal bypass greft obstrüksiyonlarinda endovasküler tedavinin etkinliği

Alt ekstremite tıkayıcı arter hastalıklarında uygulanan tedavi yöntemlerinden biri de femoropopliteal bypass greftleridir. Otolog safen ven greftlerinin 5 yıllık açık kalım oranı yaklaşık %70 iken PTFE greftlerin 5 yıllık açık kalım oranı yaklaşık %40-50'dir. Bypass greft stenoz veya oklüzyonları sıklıkla extremite canlılığını tehdit eden iskemiyle sonuçlanır. İskemiye yol açan femoropopliteal bypass greft stenoz/oklüzyonlarında 4 ana tedavi yöntemi tanımlanmıştır. Bunlar; konservatif tedavi, cerrahi trombektomi, greft replasmanı ve endovasküler tedavi yöntemleridir. Bu yöntemlerden sonuç alınmaması durumunda amputasyon seçeneğine gidilebilir. Son yıllarda endovasküler tedavi yöntemleri daha az invaziv olması nedeniyle femoropopliteal bypass greft stenoz/oklüzyonlarının tedavisinde ilk seçenek haline gelmeye başlamıştır. Ancak yapılan çalışmalarda, endovasküler tedavi yöntemlerinin greft obstrüksiyonlarında primer tedavi başarısı yüksek bulunmakla beraber uzun süreli açık kalım oranlarının cerrahi tedaviler kadar başarılı olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle femoropopliteal bypass greft tromboz veya stenozlarında tedavi yaklaşımında tam bir konsensus oluşturulamamıştır. Çalışmamıza, Şubat 1997 ve Mart 2012 tarihleri arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı Girişimsel Radyoloji Bölümünde akut femoropopliteal bypass greft trombozu veya stenozu nedeniyle başvuran ve endovasküler tedavi uygulanan, yaşları 31 ila 86 arasında değişen 35 hastadaki 40 greft dahil edildi. Tromboze veya hemodinamik olarak anlamlı stenoz bulunan greftlere uygulanan endovasküler tedavi yöntemleri; katater aracılığıyla intraarteriyel trombolitik tedavi, perkütan transluminal anjioplasti ve stentleme işlemleridir. Endovasküler tedavi sonrasında klinik izlem kardiyovasküler cerrah tarafından yapılmıştır. Bu kontrollerde greftin açıklığı; fizik muayene bulguları ile değerlendirilip oklüzyon veya stenoz şüphesi olan hastalara renkli veya dupleks Doppler US incelemesi, BTA, MRA (1,5T) veya DSA tetkikleri yapılmıştır. Ciddi alt ekstremite iskemisine yol açabilen femoropopliteal bypass greft oklüzyon veya stenozlarının tedavisinde kullanılan endovasküler tedavi yöntemleri özellikle daha az invaziv olması sebebiyle de son yıllarda ön plana çıkan yöntemlerdendir. Literatürde alt ekstremite bypass greftlerinin tıkayıcı hastalıklarına yönelik uygulanan tedavi yöntemleriyle ilgili pek çok çalışma yapılmasına rağmen tedavi yaklaşımı hala tartışmalıdır. Bu çalışma ile akut tromboze veya stenotik femoropopliteal bypass greftlerinde endovasküler tedavi yöntemlerinin başarısı, işlem sonrası açık kalım oranları, semptomatik nüksleri, amputasyon gereksinimi ve komplikasyonları değerlendirilerek akut femoropopliteal bypass greft obstrüksiyonlarında endovasküler tedavi yönteminlerinin etkinliğini belirlemeyi amaçladık.