Başkent University
Faculty

Faculty of Medicine

Başkent University

168

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Archived Theses

10 Theses
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Osteoporoz hastalarında bifosfanat tedavisinin kemik kırıkları üzerine etkisi

Giriş: Osteoporoz, kemik kütlesinde azalma, kemik yapısında bozulma ve kırık riski ile karakterize metabolik bir kemik hastalığıdır. Yaşlı nüfusun giderek artması osteoporozu ve buna bağlı kemik kırık riskini arttırmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, osteoporoz nedeni ile takibe alınan ve tedavi için bifosfonat kullanan hastalarda bifosfonatın kemik mineral dansitesi, hastanın biyokimyasal parametreleri ve patolojik kırık oluşumu ile olan ilişkilerini irdelemek ve birinci basamak hekimlerinin bu bağlamdaki bilgilerine katkıda bulunmaktır. Gereç ve yöntem: Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi'nde osteoporoz tanısı alıp bifosfonat tedavisine başlanan 50 yaş üzeri kadın ve 60 yaş üzeri erkek cinsiyette olan tüm hastalar incelenmiştir. Bifosfonat tedavisi alan hastaların kullandıkları ilaçlar, tedavi süresi, varsa tedavi sırasında oluşan fraktürler ve bölgeleri değerlendirildi. Veriler Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara Hastanesi hasta elektronik veri tabanından alındı. Hastaların Kemik Mineral Yoğunluğu ölçümleri, kullandıkları ilacın türü, ilacı kullandıkları süre, osteoporoz tanı konulmasından itibaren oluşan kırık sayıları araştırıldı. İstatistiksel analizler SPSS for mac versiyon 26 yazılımı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 341 hastanın %86'sı kadın hasta idi ve yaş ortalaması 70 olarak saptandı. Bifosfonat kullanım süresi ortalama 3,6 yıl olarak saptanmış ve kadın ve erkek arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Tüm hastalarda tüm seviye KMY skorlarında, bifosfonat tedavisi sonrasında anlamlı yükselme saptandı (p<0,01). Tüm hastaların serum Kalsiyum, Fosfor ve Mg değerlerinde bifosfonat tedavisi sonrası anlamlı yükselme saptandı (p<0,01). Bifosfonat kullanım süresi ile L1-L4 ve Femur total skorları tedavi öncesi ve sonrası farkları arasında pozitif korelasyon saptandı. Çalışma popülasyonunda toplam 3 hastada (%1,17) fraktür tespit edildi. Sonuç: Osteoporoz, yaygın olarak yaşlı kadınları tutan, klinik önemi yüksek bir hastalıktır. Yaşlı hastalarda osteoporoz hastalığında bifosfonat kullanımının osteoporoz şiddetlenmesini yavaşlattığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Alendronat, osteoporoz, patolojik kırık

BifosfonatlarKırıklar-kemikOsteopetroz+1
Asan Najat Alı Alı
Başkent University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Adölesanlarda görüntüden yaş tayini

Adli tıpta yaş tayini özel ve ceza hukuku bağlamında çeşitli olgularda talep edilen bir durumdur. Yaş tayini için bir çok yöntem olmasına karşın görüntüden yaş tayini gibi özel durumlarda geleneksel yöntemlerin kullanılabilmesi yeterli olamamaktadır. Fotoğraf ve video kayıtlarından oluşan bu tip durumlarda Tanner evrelemesi yaş tayini için kullanılabilmekte ancak bu yöntemin de bazı kısıtlılıkları bulunmaktadır. Bu nedenle son yıllarda fotoantropometri yöntemi ile yüzden alınan ölçümlere dayalı hesaplanan indekslerin yaş tayininde kullanılması üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Çalışmamızda da bu yöntem kullanılarak görüntüdeki kişilerin 18 yaşın altında mı üstünde mi olduğunun tespit edilebilirliği sorgulanmıştır. Çalışmaya 15-20 yaş aralığında 330 kız, 307 erkek toplam 637 gönüllünün frontal ve lateral fotoğrafları dahil edildi. Çalışma kapsamında frontal fotoğraflarda 17, lateral fotoğraflarda 4 anatomik nokta işaretlenerek 9 frontal ve 4 lateral ölçüm alındı. Alınan ölçümlerden 22 indeks hesaplanarak yaş ve cinsiyetle olan ilişkisi incelendi. Ardından hesaplanan indeksler yardımıyla yaş ve cinsiyet gruplaması yapılabilmesi için makine öğrenmesi modelleri geliştirildi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Orange Data Mining ve R Studio kullanılarak gerçekleştirildi. Tüm ölçümlerde gözlemciler arası güvenilirlik orta ve üzeri bulunarak hesaplanan indekslerle analizlere devam edildi. Frontal fotoğrafta 10 indeks ve lateral fotoğrafta 3 indeks kız ve erkeklerde yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. Ardından tüm indeksler ile, geliştirilen makine öğrenmesi modelleri ile yaş ve cinsiyet gruplaması yapıldı. SVM modeli kişilerin %80,8'ini doğru cinsiyete; %79,9 unu ise doğru yaş grubuna sınıflandırdı. Sonuç olarak geliştirdiğimiz modeller hesaplanan indeksler ile kişileri yüksek performansla doğru yaşa ve cinsiyete sınıflamaktadır. Ancak standart fotoğraflar kullanarak hesapladığımız indeksleri kullanılarak yapılan yaş sınıflamasının rast gele fotoğraflarda da benzer çalışmalarla test edilmesi gerekmektedir.

Furkan Şan
Başkent University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Prolaktinomalı hastalarda kabergolin tedavisinin metabolik ve kardiyovasküler profile olan etkisi

Amaç: Hiperprolaktineminin reprodüktif sistem üzerindeki etkileri iyi bilinmekle birlikte, insülin direnci, obezite, dislipidemi, karaciğer yağlanması, hipertansiyon, ateroskleroz ve endotel disfonksiyonu gibi kardiyometabolik bozukluklarla da ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada prolaktinoma tanılı hastalarda uzun süreli kabergolin tedavisinin metabolik profil, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı ve kardiyovasküler risk göstergeleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif gözlemsel çalışmaya, 2011–2023 yılları arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde prolaktinoma tanısı alan ve en az bir yıl kabergolin tedavisi uygulanan 18–65 yaş aralığındaki 243 hasta dahil edildi. Hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri, prolaktinoma ve kabergolin tedavisine ilişkin verileri, hormon düzeyleri, antropometrik ölçümleri, glisemik ve lipid parametreleri, karaciğer yağlanmasıyla ilişkili göstergeleri ve kardiyovasküler risk ölçümleri retrospektif olarak incelendi. Kabergolin tedavisinin başlangıcındaki, altıncı aydaki ve on ikinci aydaki veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 33,20±9,76 yıl, %82,7'si kadın ve %81'i mikroprolaktinoma tanılıydı. Kabergolin tedavisine yanıt oranı %88,9 olup başlangıçtaki ortalama prolaktin düzeyi 237,71 µg/L idi. Prolaktin düzeyleri altıncı ve on ikinci aylarda anlamlı olarak azaldı (p<0,001). Tedavi sürecinde vücut kitle indeksi, bel çevresi, açlık kan şekeri, HOMA-IR ve diğer glisemik göstergelerde; total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit düzeylerinde anlamlı iyileşmeler gözlendi. Karaciğer yağlanma indeksi ve ultrasonografik karaciğer yağlanma derecesi azaldı. Uzun dönem tedaviyle sistolik ve diyastolik kan basıncında anlamlı düşüş saptandı. C-reaktif protein, Framingham risk skoru, epikardiyal yağ doku kalınlığı ve karotid intima-media kalınlığı azalırken akım aracılı dilatasyon arttı; bu bulgular kardiyovasküler risk, ateroskleroz ve endotel disfonksiyonunda iyileşmeyle uyumluydu. Metabolik ve kardiyovasküler parametrelerdeki değişikliklerin çoğu ile prolaktin düzeyindeki azalma arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. On ikinci ay ekokardiyografi verileri bulunan 29 hastanın dördünde (%13,8) kabergolinle ilişkili olabilecek kardiyak veya ekokardiyografik bulgular saptandı. Sonuç: Prolaktinomalı hastalarda hiperprolaktinemi olumsuz bir metabolik ve kardiyovasküler profille ilişkili görünmektedir. Kabergolin tedavisi; vücut ağırlığı, glisemik kontrol, insülin direnci, lipid profili, karaciğer yağlanması, kan basıncı, ateroskleroz ve endotel fonksiyonuyla ilişkili parametrelerde anlamlı iyileşme sağlamıştır. Bu iyileşmelerin prolaktin düzeyindeki azalmayla güçlü bir korelasyon göstermemesi, kabergolinin doğrudan kardiyometabolik etkilerinin olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, olası kardiyak yan etkiler nedeniyle özellikle uzun süreli tedavi alan hastaların klinik ve ekokardiyografik olarak izlenmesi uygun olabilir.

HiperprolaktinemiKabergolinKardiyovasküler hastalıklar+2
Özgün Çiçek
Başkent University
2023
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Endometrioid endometriyal karsinomlarda mikrokistik, elonge ve fragmente invazyon patern yaygınlığının prognostik parametrelerle ilişkisi ve moleküler sınıflamaya göre immünohistokimyasal profilinin araştırılması

Amaç: Çalışmamızda, endometrioid endometrial karsinom olgularında, mikrokistik, elonge ve fragmante (MELF) invazyon paterninin yaygınlığını değerlendirerek tümör derecesi, patolojik evre, lenfovasküler invazyon, lenf nodu metastazı gibi prognostik parametrelerle ilişkisini, nüks ve sağkalıma etkisini, ayrıca yeni entegre histomoleküler sınıflamaya göre immünohistokimyasal profilini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesinde, Aralık 2011-Ocak 2023 tarihleri arasında total abdominal histerektomi, bilateral salpingoooferektomi, omentektomi ile pelvik ve paraaortik lenf nodu diseksiyonu uygulanan endometrioid tip adenokarsinom tanılı 560 kadın hastanın dosyaları incelendi. Olgulara ait Hematoksilen-Eozin (H&E) boyalı lamlar arşivden çıkarıldı. Tümör içeren kesitler MELF invazyon paterni açısından tekrar değerlendirildi ve MELF invazyon paterni gösteren 136 olgu çalışmaya dahil edildi. İnvaziv tümör sınırlarında en az 10 büyük büyütme alanı taranarak 1 ve 2 MELF tipi invazyon odağı bulunan olgular "fokal", 3 ve 3 üzeri MELF tipi invazyon odağı bulunan olgular "yaygın" olacak şeklinde iki gruba ayrıldı. Her iki grup; tümör çapı, lenfovasküler invazyon, lenf nodu metastazı, miyometriyal invazyon derinliği, endoservikal tutulum gibi prognostik parametreler açısından değerlendirildi. Ayrıca her iki grupta immünohistokimyasal olarak ER, PR, p53, MSH2, MSH6, MLH1 ve PMS2 antikorları ile boyanma sonuçları araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 136 hasta MELF invazyon paterninin yaygınlığına göre iki gruba ayrıldı. Fokal MELF invazyon paterni gösteren grupta 53 hasta, yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta ise 83 hasta vardı. Yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta, ileri evre ve yüksek risk grubuna ait olgular anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,001). Yine bu grup ile tümör çapı (p=0,037), miyometriyal invazyon derinliği (p<0,001), endoservikal tutulum (p=0,029), uterin seroza tutulumu (p=0,030) arasında anlamlı ilişki bulundu. Yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta lenf nodu metastazı (p=0,005), makrometastaz varlığı (p=0,015) anlamlı derecede fazla görüldü. Bölgesel lenf nodu metastazları açısından değerlendirildiğinde paraaortik lenf nodu metastazının varlığı ile yaygın MELF invazyon paterni arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü (p=0,032). Lenfovasküler invazyon ile ise anlamlı ilişki gösterilemedi (p=0,34). Fokal MELF invazyon paterni gösteren grupta ER antikoru ile pozitiflik %92,4; yaygın MELF invazyon paterni gösteren gruptaysa %97,6'ydı. Her iki grup arasında ER pozitifliği açısından anlamlı fark yoktu (p=0,155). PR antikoru ile ise fokal MELF invazyon paterni gösteren grupta %88,7 hastada, yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta ise %97,6 hastada pozitiflik görüldü. İstatistiksel olarak MELF yaygınlığı ve PR pozitifliği arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,031). Ayrıca MELF yaygınlığı ile immünohistokimyasal mutant tip p53 ekspresyonu arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (p=0,045). İmmünohistokimyasal olarak DNA yanlış eşleşme (MMR) proteinleri olan MSH2, MSH6, MLH1, PMS2 ve mikrosatellite durumu ile MELF invazyon paterni yaygınlığı arasında anlamlı istatistiksel sonuç bulunmadı. İstatistiksel olarak MELF yaygınlığının genel ve hastalıksız sağkalım sürelerine etki etmediği görüldü. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda, yaygın MELF invazyon paterni gösteren hasta grubunun ileri evre, tümör çapı, lenf nodu metastazı, endoservikal tutulum gibi hastalığın gidişatını etkileyen prognostik parametrelerle ilişkisini gözlemledik. Ayrıca, mutant tip p53 boyanma paterni gösteren 6 adet olgunun tümünün yaygın MELF invazyon paterni gösteren grupta olduğu görüldü. Çalışmamız sonucunda MELF invazyon paterni yaygınlığının hastalıksız sağ kalım ve genel sağ kalım üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır ancak bu konuda kesin değerlenlendirmeler yapabilmek için daha fazla sayıda olgunun yer aldığı, moleküler sınıflamanın tüm kategorilerinin araştırıldığı uzun takip süreli çalışmalar yapılması gerekmektedir. Mevcut çalışma ve bu konuda yapılacak daha ileri çalışmaların MELF invazyon paterni gösteren endometrioid endometrial karsinomların tedavi ve prognozundakı gelişmelere ışık tutacağına inanmaktayız.

Leyla Hasanaliyeva
Başkent University
2024
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Multipl skleroz hastalarında optik koherans tomografi, manyetik rezonans volümetrik ve kalınlık ölçümleri ile kognisyonun yapay zeka tabanlı değerlendirilmesi

Multipl skleroz(MS) hastalarında bilişsel problemler %40-70 oranında görülmektedir. Daha önceki yıllarda bilişsel etkilenim hastalık sürecinin takibinde çok dikkate alınmamışken artık önemi bilinmekte ve tedavi stratejilerinde yerini almaktadır. MS'in preklinik fazı olarak kabul edilen radyolojik izole sendrom döneminde bile %20-25 oranında, çeşitli düzeylerde kognitif etkilenme olduğu gösterilmiştir. MS hastalığı seyrinin erken dönemlerinde yapılacak ölçümlerle hastaların bilişsel fonksiyonları arasında korelasyon olduğunu gösterebilmek ve riskli hastaları belirleyebilmek klinik olarak kognitif patoloji ortaya çıkmadan önce bireylerde takip ve tedaviye yönelik stratejiler belirlememizde yardımcı olabilir. Bu çalışmada MS tanılı hastaların kognitif durumunun retinal sinir lifi tabakası (RSLT), makula hacmi, total retina kalınlığı, yüzeyel ve derin damar dansiteleri ile beyin manyetik rezonans görüntülerinde (MRG) izlenen volümetrik ölçümler ile arasında ilişki olup olmadığının değerlendirilmesi ve MS hastalarında saptanan nörodejenerasyonun sağlıklı bireyler ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı polikliniklerinde takipli 60 MS hastası ile herhangi bir nedenle nöroloji polikliniğine başvuran, santral sinir sisteminin inflamatuar ya da demiyelinizan hastalığı tanısı ve bulgusu olmayan, kognitif olarak normal 35 birey kontrol grubu olarak alınmıştır. Tüm hasta ve kontrol grubuna ayrıntılı kognitif testler ile birlikte, optik koherans tomografi(OKT), OKT-A, volümetrik beyin mrg ölçümleri yapılmıştır. Tüm sonuçlar yapay zeka tabanlı analizlerle kognisyonu en iyi tahmin eden model ile karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmelerde, MS hastalarında optik nörit (ON) öyküsünden bağımsız olarak OKT ve OKT-anjiyografi parametrelerinde düşüş gözlenmiş, bu düşüş ON geçirenlerde daha belirgin saptanmıştır. Kullanılan kognitif testlerden Sembol sayı modalite testi (SDMT), tempolu işitsel seri ekleme testi (PASAT) ve çizgi yönü belirleme testi (ÇYBT) testi genel kognitif tabloyu göstermede daha başarılı olmuştur. OKT-Anjiyografide ölçülen yüzeyel ve derin tabaka damar dansiteleri bölgesel farklılıklar olmakla birlikte kontrol grubuna göre düşük saptanmış olup özellikle derin damar tabakasına ait ölçümler kognitif kaybı olan hastalarda daha düşük saptanmıştır. EDSS dizabilite skoru yüksek vakalarda OKT, OKT-Anjiyografi ve kognisyon ile ilişkili beyin bölge atrofi ölçümleri daha düşük saptanmıştır. Yapay zeka tabanlı makine öğrenmesi (ML) modellemeleri ile test edildiğinde doğruluk oranlarımız farklı veri setleri ile %60-%73 arasında saptanmıştıtr. Sonuç olarak çalışmamızda MS hastalarının kognitif durumları, rutin takipte kullanılan OKT, OKT-A ve MR ölçümlerinde elde edilen veriler ile yapay zeka kullanılarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Yapılan testlerde doğruluk oranları %73 'lere varsa da klinik kullanım için ML modellerinde kesinlik ve duyarlılık oranlarını göz önüne alarak başarı oranını arttırmak gerekmektedir.

Güven Girgin
Başkent University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Kandan izole edilen enterokok suşlarının antimikrobiyal duyarlılıkları ve biyofilm oluşturma yeteneklerinin karşılaştırılması: Üç merkezli çalışma

Enterokoklar enfektif endokardit ve kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonları gibi mortal enfeksiyonlarda önemli patojenlerdir. Bu enfeksiyonların tedavisinde, sinerji koşullarının sağlanması halinde, beta-laktam/glikopeptit ve aminoglikozit kombinasyonu önemli bir tedavi seçeneğidir. Çalışmamızda kan kültürlerinden elde edilen, 3 farklı merkezden toplam 90 enterokok izolatı (45 Enterococcus faecalis ve 45 Enterococcus faecium) çeşitli demografik özellikler, kan kültürü sinyal pozitifleşme süreleri, antibiyotik duyarlılık profilleri ve bazı antibiyotik direnç genleri, biyofilm oluşturma kabiliyetleri ve biyofilm oluşumu-antibiyotik direnç ilişkisi açısından değerlendirilmiştir. Demografik açıdan E. faecalis izolatları kadın hastalara kıyasla erkek hastalardan anlamlı şekilde daha fazla izole edilmiştir. İzolatların %27,8'i cerrahi bölümlerdeki hastalardan %72,2'si dahili bölümlerdeki hastalardan elde edilmiştir. Dahili branşlardan onkoloji (%16,7) ve nefroloji (%13,3) başı çeken branşlar iken cerrahi branşlardan en sık kardiyovasküler cerrahi (%11,1) ve genel cerrahi (%8,9) branşlarından gelen izolatlara rastlanılmıştır. Antibiyotik duyarlılık profilleri değerlendirildiğinde E. faecalis izolatlarında glikopeptit direncine rastlanmazken E. faecium izolatlarının %31,1'inde glikopeptit direnci gözlenmiştir. Yüksek düzey gentamisin ve streptomisin direnç oranları E. faecalis için sırasıyla %24,4 ve %26,7 iken E. faecium için sırasıyla %66,7 ve %77,8'dir. Özellikle yüksek düzey gentamisin ve streptomisin direnç oranları açısından merkezler arasında da önemli farklılıklar gözlenmiştir. Bu farklılıklar beta-laktam/glikopeptit-aminoglikozit sinerjisi açısından tedavi rejimi seçimlerini etkileyebilecek olmasından ötürü önemlidir. Araştırılan direnç genleri açısından ise belirgin bir homojenite gözlenmiştir. Fenotipik glikopeptit direnci gösteren izolatların tümünde vanA geni izlenirken, fenotipik yüksek düzey gentamisin direnci gösteren izolatların %92,7'sinde aac(6')-Ie-aph(2'')-Ia genine ve fenotipik yüksek düzey streptomisin direnci gösteren izolatların ise %95,6'sında ant(6')-Ia genine rastlanmıştır. Bu bulgu bakteriyemi etkeni enterokoklarda yüksek düzey gentamisin direncinden çoğunlukla aac(6')-Ie-aph(2'')-Ia; yüksek düzey streptomisin direncinden ise çoğunlukla ant(6')-Ia geninin sorumlu olduğunu düşündürmüştür. Biyofilm oluşturma oranları açısından E. faecalis ve E. faecium izolatları arasında anlamlı farklılık (sırasıyla %100 ve %55,6) gözlenmiştir. Bu farklılık biyofilm oluşumunun gücünde de gözlenmiş ve E. faecalis izolatlarının %35,6'sı güçlü biyofilm oluştururken E. faecium izolatlarında güçlü biyofilm oluşumu gözlenmemiştir. Biyofilm oluşumunun çeşitli yollarla antimikrobiyal dirence yol açabileceği bilinmektedir. Çalışmamızda güçlü biyofilm oluşturan E. faecalis izolatları arasındaki YDGD oranı (%50), orta düzeyde biyofilm oluşturan izolatlar arasındaki YDGD oranından (%10) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Biyofilm oluşturan ve oluşturmayan izolatlarının antibiyotik duyarlılıkları arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte, kinupristin-dalfopristin duyarlılıkları (biyofilm oluşturan ve biyofilm oluşturmayan E. faecium izolatları için sırasıyla %52 ve %80) arasındaki fark istatistiksel anlamlılık sınırına yakın bulunmuştur (p=0.051). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte siprofloksasin, kinupristin-dalfopristin ve yüksek düzey gentamisin direnç oranları orta güçte biyofilm oluşturan E. faecium izolatlarında, zayıf veya hiç oluşturmayan E. faecium izolatlarına kıyasla daha yüksek görülmüştür. Enterokoklarda özellikle E. faecalis'te feromon aracılı konjugasyonun özel ve önemli bir gen aktarımı mekanizması olduğu, biyofilm oluşumunun ise bu mekanizmanın gelişme ihtimalini artırdığı düşünülmektedir. Nitekim literatürde bu yolla gen aktarımı yapan plazmitlerde tetrasiklin, vankomisin ve yüksek düzey gentamisin direnç genlerinin taşınabildiği belirtilmiştir. Bizim çalışmamızın sonuçları bazı izolatların bu mekanizma aracılığı ile -ve belki de bu plazmitler aracılı- bazı antibiyotiklere karşı direnç kazanmış olabileceğini düşündürmektedir. Eravasiklin; linezolid ve vankomisin dirençliler de dahil olmak üzere enterokoklar üzerine oldukça etkili, yeni geliştirilmiş florosiklin türevi antimikrobiyaldir. Global bir çalışmada enterokoklarda eravasiklin direnci sırasıyla E. faecalis ve E. faecium için %0,6 ve %2,3 olarak gözlenmiştir. Ülkemiz literatüründe bildirilmiş eravasiklin dirençli enterokok izolatı bulunmuyor oluşu ve bizim çalışmamızda 2 adet E. faecium izolatında bu duruma rastlamış olmamız önemlidir. Bu durum bu konuda çok merkezli araştırmaların yapılmasının ve direnç mekanizmalarının araştırılmasının önemini göstermektedir.

BiyofilmlerEnterococcus faecalisEnterococcus faecium+2
Salih Danyıldız
Başkent University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Yavaş salımlı hidrojen sülfür donörü GYY4137'nin in vitro iskemi-reperfüzyon modelinde vasküler etkisinin ve etki mekanizmasının değerlendirilmesi

Koroner arter bypass cerrahisi sırasında kullanılan otolog vasküler greftlerin iskemi-reperfüzyon (İR) hasarı, cerrahi başarıyı olumsuz etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, yavaş salınan bir hidrojen sülfür (H2S) donörü olan GYY4137'nin in vitro sıçan İR hasarı modelinde vasküler doku üzerindeki koruyucu etkileri araştırılmıştır. Yirmi erkek (21-22 ay, 378,2 ± 10,19 g) Sprague-Dawley sıçanın torasik aortu 4 halka preparata bölünerek deney gruplarına randomize edilmiştir: Kontrol, İR, İR + GYY4137 100 µM, İR + GYY4137 300 µM. İR modeli için aort halkası azot ile gazlandırılmış %0,9 salinde 4°C'de 24 saat bekletilip, 37°C'de Krebs-Henseleit solüsyonu içeren, %95 O2+%5 CO2 ile gazlandırılan organ banyosuna alınarak 30 dk sodyum hipoklorite (200 μM) maruz bırakılmıştır. GYY4137 gruplarında salin içine GYY4137 eklenmiştir. Vasküler fonksiyon izole organ banyosu düzeneğinde değerlendirilmiş, doku malondialdehidi glutatyon ve kaspaz-3 aktivitesi biyokimyasal olarak ölçülmüştür. İR hasarı dokunun KCl (80 mM) yanıtını azaltmış (Kontrol 1815 ± 140 mg, İR 842 ± 160 mg, p = 0,0003), fenilefrin konsantrasyon-cevap eğrisinde Emaks'ı artırmış (Kontrol %144,1 ± %2,64, İR %202,3 ± %4,9, p < 0,0001), asetilkolin konsantrasyon-cevap eğrisinde Emaks'ı (Kontrol %78,4 ± %1,4, İR %32,6 ± 3,4, p < 0,0001) ve pD2'yi düşürmüş (Kontrol 7,24 ± 0,05, İR 5,18 ± 0,17, p < 0,0001), sodyum nitroprusiyat konsantrasyon-cevap eğrisinde ise Emaks'ı artırırken (Kontrol %101,4 ± %1,47, İR %113,6 ± %2,3, p = 0,0009), pD2'yi azaltmıştır (Kontrol 8,4 ± 0,03, İR 8,23 ± 0,04, p = 0,00025). GYY4137, İR'ye bağlı bu fonksiyonel değişiklikleri düzeltmemiştir. Diğer taraftan, biyokimyasal analizlerde İR ile artan malondialdehid seviyesi (Kontrol 8,4 ± 0,9 nmol/g, İR 12,6 ± 1,0 nmol/g, p = 0,02), 100 μM ve 300 μM GYY4137 ile kontrol düzeyine gerilemiştir (sırasıyla 8,7 ± 0,9 nmol/g, p = 0,008 ve 7,6 ± 1,1 nmol/g, p = 0,012). Azalan glutatyon seviyesi (Kontrol 785 ± 61 nmol/g, İR 506 ± 45 nmol/g, p = 0,012) 300 μM GYY4137 varlığında normale dönmüş (709 ± 45 nmol/g, p = 0,004); artan doku kaspaz-3 seviyesi (Kontrol 2,4 ± 1,3 ng/g, İR 8,4 ± 1,2 ng/g, p = 0,02), 100 μM ve 300 μM GYY4137 ile düzelmiştir (sırasıyla 2,3 ± 1,3 ng/g, p = 0,004 ve 3,2 ± 1,1 ng/g, p = 0,02). Bu bulgular, GYY4137'nin İR hasarını takiben oluşan oksidatif stres ve apoptoza karşı hücresel koruma sağladığını, ancak vasküler disfonksiyonu önemli ölçüde iyileştirmediğini göstermektedir. İleri çalışmalar, sunulan bulguların mekanizmalarının anlaşılmasına ve İR hasarına karşı potansiyel önleme ve tedavi stratejileri geliştirilmesine odaklanmalıdır.

Sıçanlarİskemi
Arıyan Teımoorı
Başkent University
2025
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Doğuştan kalp hastalığı nedeniyle ameliyat olan hastalarda erken dönemde böbrek fonksiyonlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Doğuştan kalp hastalığı olan yenidoğanlarda kalp cerrahisi sonrası akut böbrek hasarı (ABH), yüksek morbidite ve mortalite ile yakından ilişkili ciddi bir komplikasyondur. Bu çalışma, yenidoğanlarda kalp cerrahisi ile ilişkili ABH'nı karakterize etmeyi, insidansını, perioperatif ve ameliyat sonrası ilişikili risk faktörleri ile kısa süreli sonuçlarını belirlemeyi amaçlamıştır. Bu araştırma, Ocak 2015 ile Aralık 2019 tarihleri arasında hastanemizde doğuştan kalp hastalığı nedeniyle ameliyat edilip, çocuk kalp ve damar cerrahisi yoğun bakım ünitesinde takip edilen 177 yenidoğanı (≤28 gün) kapsamaktadır. Hastalara ait veriler retrospektif olarak incelendi. ABH'nın değerlendirmesinde nKDIGO (neonatal Kidney Disease Improving Global Outcomes), pRIFLE (pediatrik Risk, Injury, Failure, Loss,End-stage kidney disease) ve nRIFLE (neonatal Risk, Injury, Failure, Loss, End-stage kidney disease) kriterleri çalışmamızda ayrı ayrı kullanıldı. ABH olan ve olmayan grupların verileri analiz edildi. Çalışmamızda yenidoğanlarda kardiyak cerrahi ilişkili akut böbrek hasarı (CS-AKI) insidansı sırasıyla; nKDIGO, pRIFLE ve nRIFLE için %12,5, %40,8 ve %21,5 olarak bulundu. Her üç sınıflamada, ABH olanlarda kardiyopulmoner bypass süresi, ameliyat süresi, inotrop tedavi süresi, mekanik ventilasyonda kalma süresi, yoğun bakımda izlem süresi ve hastanede kalma süresi ABH gelişmeyenlerden anlamlı (p˂0.05) olarak daha yüksekti. Çalışmamızda ameliyat sonrası ilk 24 saatte bakılan tepe serum laktat düzeyleri ve metabolik asidoz tablosu, aritmi, sternumun geç kapatılması ve renal replasman tedavisi oranları CS-AKI ilişkli her 3 sınıflamada da yüksek bulundu. ABH'nın hastaların mortalitesine olan etkisine bakıldığında, nKDIGO ve nRIFLE sınıflamalarına göre, ABH olan gruplardaki mortalite oranı ABH olmayan gruplardan anlamlı (p˂0.05) olarak daha yüksek bulundu. İstatistiksel analizde her 3 sınıflama, kardiyak cerrahi sonrası ABH evrelerine göre karşılaştırıldığında nKDIGO ile pRIFLE ve nRIFLE sınıflamaları arasında anlamlı uyum saptanmıştır. Kardiyak cerrahiye bağlı ABH'nın erken tanımlanması, ameliyat sonrası mortalite ve morbiditeyi azaltmak için önemlidir. Gelişen cerrahi prosedürler, anestezi teknikleri ve ameliyat sonrası bakımın katkısıyla kardiyak cerrahi sonrası ABH'nı araştıran prospektif daha fazla çalışmanın yenidoğanları kapsaması gerekmektedir.

Akut böbrek hasarıBebek-yenidoğmuşBöbrek+7
Ezgi Öktener Anuk
Başkent University
2020
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Tıp fakültesi öğrencilerinde yeme tutumu ile depresyon, anksiyete ve dürtüsellik arasındaki ilişki

Yeme tutumu bozuklukları yeme davranışlarında ve tutumlarındaki bozulmaları kapsayan, kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz yönde etkileyen kompleks psikiyatrik bir hastalıktır. Yeme bozukluklarının, kişilerin yaşamlarının pek çok yönüne etki etmesi, sık rastlanan bir rahatsızlık olması, çok sayıda bedensel belirti ortaya çıkarması, fiziksel sağlığı ve hatta yaşamı tehdit eden bir boyutunun olması, tedavi sürecinin zorlu, uzun ve maliyetli olması, tekrarlama ihtimalinin yüksek olması, ayrıca depresyon-anksiyete gibi duygu durum bozukluklarının eşlik etmesi ve özellikle gençlerde görülme sıklığının artması nedeniyle günümüzde toplum ruh sağlığı açısından önemi artan ve sıklıkla incelenen bir hastalık grubu haline gelmiştir. Yeme tutumu bozukluğu ile depresyon, anksiyete ve dürtüsellik arasındaki ilişkinin tam olarak anlaşılamaması, bütüncül bir tedavinin yapılamamasına ve hastalık sürecinin uzamasına neden olmaktadır. Çalışmamız kesitsel tanımlayıcı bir araştırma niteliğinde olup; tıp fakültesinde okuyan öğrencilerde yeme tutumu bozukluğu varlığını, depresyon, anksiyete, dürtüsellik düzeyini ve aralarındaki ilişkiyi sosyodemografik özellikler ile birlikte değerlendirmeyi amaçlayan, katılımcılarla yüz yüze yürütülen anket formu uygulama yöntemiyle yapılmıştır. Çalışma kapsamında, 2019-2020 eğitim döneminde Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğrenim gören ve çalışmaya katılmayı kabul eden 588 öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formunda 15 soru sosyodemografik özellikleri, 10 soru beslenme ve spor yapma durumu, 6 soru hastalık durumu, 4 soru sigara/alkol kullanma durumu, 2 soru riskli davranış durumu ile ilgili olmak üzere toplam 37 soru bulunmaktadır. Ayrıca 40 sorudan oluşan "Yeme Tutumu Testi", 21 sorundan oluşan "Beck Depresyon Ölçeği", 21 sorundan oluşan "Beck Anksiyete Ölçeği" ve 15 sorudan oluşan "Barratt Dürtüsellik Ölçeği" katılımcılara uygulanmıştır. Öğrencilerin %9,4'ünde bozulmuş yeme tutumu ya da bozulmuş yeme davranışı olduğu saptanmıştır. Yeme tutumu bozukluğu; kız öğrencilerin %11,9'unde, erkek öğrencilerin %4,4'ünde görülürken yeme tutumu ile cinsiyet arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Yeme tutumu bozukluğu ile depresyon ve anksiyete arasında pozitif, plan yapmama dürtüselliği arasında negatif ilişki saptanmıştır. Bozulmuş yeme tutumu ile motor dürtüsellik ve dikkat dürtüselliği arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Öğrencilerde depresyon ve anksiyete şiddeti arttıkça yeme bozukluğu görülme sıklığının arttığı belirlenmiştir. Ayrıca yeme tutumu ile ilişkili diğer faktörler; ilaç kullanmasını gerektirecek hastalık durumu, BKİ, kilo problemi ile ilgili düşüncesi, diyet yapma durumu ve riskli davranış gösterme olarak bulunmuştur (p<0,05). Bu araştırma ile ülkemizde ve dünyada sıkça görülen yeme tutumu bozukluğu ile depresyon, anksiyete ve dürtüsellik arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak tedavi yaklaşımında bütüncül bir yol izlenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda birbirinden bağımsız konular olmadığını göstererek hekimler ile konuyla ilgili diğer meslek grupları tarafından sürecin daha iyi yönetilmesine yardımcı olacak veriler elde edilmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, yapılan benzer araştırmalarda bulunan sonuçlarla uyumludur. Yeme tutumu bozukluğu ile depresyon, anksiyete, dürtüsellik ve diğer etkili faktörler ile ilişkisi tespit edilerek özellikle erken dönemde genç bireylerin en kısa sürede ve en uygun şekilde tedavi edilmesine yönelik müdahalelerin yapılması gerek toplum sağlığı ve birey sağlığı açısından gerekse sağlık giderleri açısından birçok olumsuzluğun engellenmesinde önemli rol oynayacaktır. Ayrıca toplum ve birey sağlığında en önemli görevi üstlenen ve gerekli donanıma sahip olan aile hekimlerinin de bu konudaki farkındalıklarını artırmada yararlı olacağı öngörülmüştür.

AnksiyeteBeslenmeBeslenme alışkanlıkları+5
Mustafa Karabekir
Başkent University
2020
00
Medical SpecialtyOpen AccessTR

Ventriküler destek cihazlı hastalarda yoğun bakıma yeniden kabul, morbidite ve mortaliteyi etkileyen faktörler: On yıllık sonuçlarımız

Kalp yetmezliği insidansı ve prevalansı epidemik olarak artış göstermekte olup ülkemizde yapılan HAPPY çalışmasına göre 2 milyonun üzerinde insan kalp yetmezliği (KY) ile yaşamaktadır. Kullanılan tüm farmakolojik ajanlar ve destek cihazlarına rağmen son dönem kalp yetmezliğinde altın standart tedavi kalp transplantasyonudur. Ancak yeterli sayıda donör kalp bulunamadığından ve kalp nakli bekleme listelerinde görülen yüksek mortalite (%30) nedeniyle mekanik destek sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Ventriküler destek cihazları son dönem kalp yetmezliği olan hastalarda kalbin pompa fonksiyonuna destek olmaktadır. Ventriküler destek cihazlarının (VDC) özellikle son yıllardaki gelişmeler de göz önüne alındığında yüz güldürücü sonuçlar verdiği görülmektedir. Ventrikül destek cihazlarının günümüzde daha sık kullanıyor olması, beraberinde bunlara bağlı komplikasyonların da görülmesine ve bu komplikasyonların tedavilerine yönelik girişimlerin de ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir. VDC ilişkili komplikasyonlar kanama (%30), sağ ventrikül yetmezliği (%20-30), tromboemboli (%3-35), cihaz yetmezliği (altıncı ayda %6, ikinci yılda %64) ve infeksiyonlar (%18-59) olarak sıralanmaktadır. Hastalara cihaz takıldıktan sonra gelişen komplikasyonlar yoğun bakım ihtiyacı gerektirebilmekte olup bazı komplikasyonlar ise ölümle sonuçlanabilmektedir. Günümüzde daha çok VDC kullanılmakta olup bu hasta grubu ile yoğun bakımda daha çok karşılaşıldığından bu komplikasyonların yönetimi önem kazanmaktadır. Çalışmamıza Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı sonrasında Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde Kasım 2008 - Aralık 2018 tarihleri arasında VDC takılan 89 hastanın perioperatif verileri incelendi. Bu hastaların yoğun bakım ünitesine yeniden kabul kriterlerinin irdelenmesi ve bu perioperatif faktörlerin erken dönem ve geç dönem mortalite üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 89 VDC hastasının 76'sı erkek, 13'ü kadın olup, yaş ortalaması 46.1±16.5 (min. 9, maks. 81)'dur. 72 (%80.8) hastada dilate kardiyomiyopati, 4 (%4.49)'ünde restriktif kardiyomyopati, 4 (%4.49)'ünde hipertrofik kardiyomyopati, 40 (%44.9)'ında ise iskemik kardiyomyopati bulunmaktaydı. VDC takılma nedeni; 31 (%34.9)'inin yaşam boyu tedavi, 45 (50.6)'inin transplantasyona köprü, 3 (%3.4)'ünün iyileşmeye köprü, 7 (%7.9)'sinin intraoperatif komplikasyona sekonder, 3 (%3.4)'ü sağ yetmezlik nedeniyle idi. Preoperatif intraaortik balon pompası kullanımı (İABP) 2 (%2.2), ECMO ihtiyacı 11 (%12.4) hasta bulunmuş olup bunların 8 (%72.7)'i periferik, 3 (%27.3)'ü ise santral ECMO'dur. Ameliyat süresi ortalama 6 ± 2 saat olup kardiyopulmoner bypass pompası süresi 146.4 ± 63.8 dakika olarak bulunmuştur. İntraoperatif ortalama 2.4 ± 1.6 ünite ES, 2.4 ± 1.9 ünite TDP, 2 ± 2.2 ünite TS verilmiştir. Postoperatif dönemde RVAD ihtiyacı 10 (%11.2), ECMO ihtiyacı ise 14 (%15.7) hastada görülmüştür. Hastaların 1 (%1.12)'i başarılı bir şekilde VDC'den ayrılabilmiştir. Preoperatif dönemden itibaren toplam hastane yatış süresi 48.7 ± 42.5 gün, toplam yoğun bakım yatış süresi ise 27.5 ± 38.4 gün olarak hesaplanmıştır. VDC takıldıktan sonra 9 (%10.1) hastaya kalp transplantasyonu yapılmıştır. Farklı zamanlarda 47 hastanın 19 (%40.4)'unda klebsiella sp., 11 (%23.4)'inde acinetobacter sp., 10 (%21.2)'unda stafilokok epidermidis üremiştir. VDC takılan 89 hastanın 45 (%50.5)'inde çeşitli nedenlerle postoperatif komplikasyon gelişmiş olup, 18 (%40)'inde hemorajik komplikasyon, 11 (%24.4)'inde enfeksiyon, 5 (%11.1)'inde kardiyojenik şok gelişmiştir. Servis ya da eve taburcu olduktan sonra 53 (%59.6) hasta hastaneye geri kabul edilmiş olup 44 (%49.4)'ü gelişen komplikasyonlar nedeniyle yoğun bakıma geri kabul edilmiştir. Hastalar ortalama 1.3 ± 1.7 (min. 1, maks. 8) kez yoğun bakıma kabul edilmiştir. Yoğun bakım geri kabul edilen hastaların %23.6'sı cihazdan kaynaklı problemler, %14'ü kanama, %11.4'ü enfeksiyon nedeniyle yoğun bakıma alınmıştır. Taburculuk sonrası yoğun bakım kabulü arasında geçen süre ortalama 221.1 ± 207.5 (min. 1, maks. 760 ) gün olarak bulunmuştur. Yoğun bakım yatış süresi ortalama 11.4 ± 20.5 (min. 1, maks. 92) gün olarak hesaplanmıştır. Yoğun bakıma geri kabuldeki APACHE II skoru ortalama 10.4 ± 8.9, SOFA skoru 4.2 ± 3.8 olarak bulunmuştur. Mekanik ventilatör ihtiyacı 14 (%31.8) hastada gözlenmiş olup mekanik ventilatör süresi 4.4 ± 14.5 gün olarak hesaplanmıştır. Ekstübasyon zamanı 2.5 ± 2.9 gün olarak saptanmıştır. 4 (%9) hastanın trakeotomi ihtiyacı gelişmiştir. Hastalardan 15 (%34)'inde pozitif inotrop ve vazopressör ihtiyacı, 10 (%22.7)'unda ise diyaliz ihtiyacı gözlenmiştir. Çoklu değişkenli regresyon analizine göre postoperatif uzamış mekanik ventilatör ihtiyacı olanlar olmayanlara göre yoğun bakıma geri kabul açısından daha riskli bulunmuş olup istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (OR: 11.439, GA: 1.046-125.096, p=0.046). VDC implantasyonu öncesi hemodiyaliz ihtiyacı olan hastalar olmayan hastalara göre yoğun bakıma kabul açısından daha riskli bulunmuş olup istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (OR: 0.36, GA: 0.001-0.911, p=0.044). Çoklu regresyon analizinde postoperatif uzamış mekanik ventilatör ihtiyacı olanlar olmayanlara göre daha mortal seyretmiştir (OR: 4.882, GA: 1.334-17.873, p=0.017). Hasta grubumuzda 30 günlük sağkalım %76.4 iken, 1 yıllık sağkalım % 62 düzeyinde saptanmıştır. Elde edilen verilerin hem 30 günlük hem de 1 yıllık sağ kalım üzerine etkileri araştırılmış elde edilen veriler mevcut literatür ile kıyaslanarak hasta tedavileri süresince prognostik değerleri incelenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, VDC implantasyonu öncesi hemodiyaliz ihtiyacı ve postoperatif uzamış mekanik ventilatör ihtiyacı olan hastalar yoğun bakım geri kabulünde etkili bulundu. Uzamış mekanik ventilatör ihtiyacının mortaliteyi artırdığı gözlendi. Bu çalışmada epidemiyolojik veriler sunuldu ve elde edilen verilerin, yoğun bakım geri kabul, erken ve geç mortalite üzerine etkilerinin incelenmesi doğrultusunda, anlamlı çıkan bu parametrelerin yoğun bakımda VDCsi olan hastaların yönetimi konusunda gelişmekte olan ülkemizde klinisyenlere ışık tutacağına inanmaktayız. Yeni stratejiler geliştirerek postimplantasyon komplikasyon ve yoğun bakım yatışlarını minimalize ederek yaşam kalitesini, uzun dönem sağkalımı artırma ve maliyet etkinliği sağlanabilir. Günümüzde VDC kullanımının yaygın olarak kullanıldığı göz önüne alınırsa daha büyük hasta grupları ile yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: ventriküler destek cihazı, komplikasyon, yoğun bakım, yeniden kabul, mortalite

Hasta başvurusuHasta başvurusu-tekrarKalp yetmezliği+6
Beyza Meltem Yurtsever
Başkent University
2020
00