Alâeddin es-Semerkandî'nin Şerhu't-Te'vilât adlı eserinin tahkiki (Nisâ Sûresi 1-50. âyetler)

İslâm medeniyetinin ilmî zenginliğinin bir parçası olan yazma eserlerin tespit edilerek gün yüzüne çıkarılması, kütüphane raflarından ilgili kişilerin istifadesine sunulması, yazma nüshaların tahkik edilerek aslî haline ulaşılmaya çalışılması, eserin tarihî ve ilmî değerinin ortaya çıkarılarak ilim dünyasına kazandırılması tahkik çalışmalarının temel amaçları arasında yer almaktadır. Bu düşünceden hareketle çalışmamızda, Alâeddîn es-Semerkandî'nin (ö. 539/1144) Şerhu't-Te'vîlât adlı eserinin Nisâ sûresi 1-50. âyetlerinin tahkiki yapılmıştır. Semerkandî, hocası Ebu'l-Muîn en-Nesefî'nin (ö. 508/1115) Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'nin (ö. 333/944) Te'vîlâtü'l-Kur'ân'ına dair yaptığı ders mahiyetindeki açıklamalarını değerli bulmuş ve kaybolacağı endişesiyle Şerhu Te'vîlâti'l-Kur'ân'ı kaleme almıştır. Te'vîlâtü'l-Kur'ân'nın bilinen tek şerhi olan Şerhu't-Te'vîlât'ın günümüze ulaşan dokuz adet yazma nüshası mevcuttur. Bu nüshalardan Esad Efendi nüshasına ana metnin oluşturulmasında, Şehid Ali Paşa nüshasına da ana metnin kıyasında müracaat edilmiştir. Dört bölümden meydana gelen tezin birinci bölümünde müellifin hayatı, hocaları, talebeleri ve eserleri gibi müellifi tanımaya yönelik konular ele alınmıştır. İkinci bölümde Şerhu't-Te'vîlât'ın ismi, telif sebebi, kaynakları, özellikleri, metodu ve kaynak olarak kullanıldığı eserler gibi kitabı tanımaya dair konular araştırılmıştır. Üçüncü bölümde Şerhu't-Te'vîlât'ın yazma nüshaları, özellikleri ve ulaşılan nüshaların değerlendirilmesi ve tahkik metodu açıklanmıştır. Son bölümde ise tahkik edilen eserin Arapça metni yer almaktadır.