A study of semi-volatile toxic organic air pollutants in Aliağa heavy industrial region

Dış hava, kuru çökelme ve toprak örnekleri, yaz ve kış örnekleme dönemleri boyunca Aliağa endüstri bölgesine yakın bir noktadan toplanmış; ayrıca Aliaga genelinde 48 farklı noktadan toprak örnekleri alınmıştır. Yarı uçucu toksik organik hava kirleticileri (SOC'lar: PAH'lar, PCB'ler ve OCP'ler) tüm örneklerde incelenmiştir. Dış havada ölçülen PAH seviyelerinin, evsel ısınmaya bağlı olarak kış mevsiminde arttığı görülmektedir. Yaz mevsiminde artan PCB ve OCP seviyeleri, önceden kirletilmiş olan yüzeylerden bu bileşiklerin sıcaklıkla orantılı olarak artan buharlaşma oranlarına ve kullanımda olan pestisitlerin bu mevsimde artan tarımsal uygulamalarına bağlı olabilir. Her iki mevsimde alınan dış hava örneklerinde düşük molekül ağırlıklı PAH'lar (phenanthrene, fluorene, fluoranthene) ve PCB'ler (tri-, tetra-, penta-CBs) baskındır. Yaz periyodu için dış havada ölçülen en yüksek seviyeler sırasıyla endosulfan-I, endosulfan-II ve chlorpyrifos'a, kış periyodunda ise chlorpyrifos, ?-HCH ve endosulfan-I'e aittir. PCB'lerin tersine, partikül fazındaki PAH'lar ve OCP'ler yaz mevsiminde daha yüksek kuru çökelme akılarına sahiptirler. SOC'lar icin hesaplanan partikül çökelme hızları literatürdeki değerlerle tutarlıdır. Dış hava-toprak arakesitindeki net gaz akısı hesaplanmış; önceden kirletilmiş olan toprak yüzeyinin, düşük molekül ağırlıklı PAH'lar ve PCB'ler için atmosfere ikincil bir kaynak gibi davrandığı, daha ağır bileşikler içinse deponi vazifesi gördüğü gözlenmiştir. Chlordane grubundaki OCP'ler ve p,p'-DDT yaz mevsiminde; ?-CHL, ?-CHL, t-nonachlor, endosulfan sulfate ve p,p'-DDT ise kış mevsiminde toprak yüzeyinden buharlaşma eğilimindedir. Çalışılan SOC'ların hava ile toprak arasındaki geçişleri tüm olası mekanizmalar için önemli ise de, toprakta absorpsiyonun daha baskın olduğu görülmüştür. Bunu, kuru ve yaş çökelme izlemektedir.