Alopesi areata ve vitiligoda aleksitimi

Amaç: Vitiligo ve alopesi areata (AA)'nın etyopatogenezi tam olarak bilinmemesine rağmen hastalıkların etyopatogenezinde stres ve psikolojik faktörlerin tetikleyici rol oynadığı düşünülmektedir. Bu iki hastalıkta anksiyete ve depresyon gibi psikiyatrik rahatsızlıklar daha sık görülmektedir. ?Duygularını tanıma ve sözel olarak belirtmedeki zorluk? olarak tarif edilebilen aleksitiminin vitiligo ve AA'lı hastalarda daha sık görülmesi beklenir. Bu hastalar aleksitimik kişilik özelliklerine bağlı olarak duygularını ifade etmekte ve stresli yaşam olayları ile baş etmekte zorlanabilirler. Bu çalışmada vitiligolu ve AA'lı hastalarda sosyodemografik özellikler, yaşanmış travmatik olaylar, anksiyete, depresyon, anksiyete duyarlığı ve aleksitimiyi saptamak amaçlanmıştır. Aynı zamanda aleksitimiye etkili etmenler de araştırılmıştır.Yöntem: Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi Dermatoloji Polikliniğine başvuran 90 vitiligo, 51 AA'lı ve yaş-cins uyumlu 90 sağlıklı kontrol çalışma grubunu oluşturdu. Bu araştırmada hasta ve gönüllü kontrollerde sosyodemografik ve klinik veri formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği-20 (TAÖ-20), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-III (ADİ-III), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) ve travmatik olayları değerlendirme formu uygulanmıştır.Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında anksiyete, depresyon ve aleksitimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktaydı. Vitiligolularda ADİ-III değerleri AA'lılardan yüksekti. Vitiligolularda yaş ve başlangıç yaşı arttıkça aleksitimi ve anksiyete duyarlığı da artmaktaydı. Eğitim süresi vitiligolularda anksiyete ve depresyon, AA'lılarda ise depresyon ile negatif orantılıydı. Anksiyete duyarlılığı, vitiligolularda anksiyete, depresyon ve aleksitimi, AA'lılarda ise anksiyete ve aleksitimi ile doğru orantılıydı. Vitiligo grubundaki kadınlar daha anksiyöz, depresif ve aleksitimik iken, alopesik kadınlar daha yüksek anksiyete ve depresyon skorlarına sahipti. Vitiligoda tek değişkenli risk analizlerinde yaş, ADİ-III skoru ve başlangıç yaşı istatistiksel olarak anlamlıydı. Ancak regresyon modelinde sadece ADİ-III değişkeni anlamlılığını sürdürdü. AA grubunda tek değişkenli risk analizlerinde cinsiyet, lezyonlardan rahatsızlık duyma ve depresyon skorları istatistiksel anlamlı değişkenlerdi. Ama regresyon modelinde anksiyete ve depresyon anlamlılığını sürdürdü.Sonuç: Çalışmamızda anksiyete duyarlılığı, vitiligo ve AA ile ilişkili bir parametre olarak saptanmıştır. Aleksitiminin bu hastalıklara etkisi ise gösterilememiştir. Anksiyete duyarlılığı ve aleksitimi, süregen psikopatolojik parametreler olarak her iki hastalığın etiyopatogenezi, klinik gidiş ve tedavi sonuçları için önemli olabilir. Bu konuda daha geniş hasta sayılarına sahip ayrıntılı çalışmalara gereksinim bulunmaktadır.