Alt çene tam dişsizlik durumunda farklı tutucu ataşmanlar ve alt yapılara sahip implant destekli overdenture protezlerin protetik yapılar, implantlar ve çevre dokularda oluşturduğu streslerin sonlu elemanlar analiz yöntemiyle değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, alt çenede tam dişsizlik olan vakalarda uygulanan overdenture protezlerde implant sayısı, ataşman türü ve altyapı materyali değişikliklerinin; kortikal ve trabeküler kemik ile implant ve protez bileşenlerinde oluşturduğu stresleri Sonlu Elemanlar Stres Analizi (SESA) yöntemiyle incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 4,1 mm çapında ve 12 mm uzunluğunda Straumann marka implantlar, tam dişsiz alt çeneye iki farklı konfigürasyonda yerleştirilmiştir. İki implantlı modellerde implantlar; lateral ile kanin diş bölgesine, üç implantlı modellerde ise sağ ve sol kaninler ile orta hat bölgesine aksiyel olarak konumlandırılmıştır. Ball ve locator ataşmanların kullanıldığı overdenture protezlerde, altyapı materyali olarak; alt yapısız (Polimetil Metakrilat (PMMA)), Krom-Kobalt (Cr-Co) ve Polieter Eter Keton (PEEK) kaide materyalleri kullanılarak, toplam 12 model oluşturulmuştur. Çiğneme fonksiyonunu simüle etmek amacıyla, yarıçapı 1 cm olan daire şeklinde rijit bir gıda parçası (foodstuff), birinci molar dişin santral fossa bölgesi ile kanin dişinin insizal kenarına yerleştirilmiş ve orta noktasına dik yönde bilateral kuvvet uygulanmıştır. Uygulanan kuvvetler, birinci molar bölgesinde 100 N, kanin bölgesinde ise 65 N olarak belirlenmiştir. Modellemelerde, kortikal ve trabeküler kemikte oluşan çekme ve basma stresleri ile implant, abutment ve protez bileşenlerinde meydana gelen von Mises stresleri, sonlu elemanlar stres analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Yapılan sonlu elemanlar stres analizi sonuçlarına göre; tüm modellerde kortikal kemikte oluşan stresin, trabeküler kemikte oluşandan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Üç implant destekli overdenture modellerinde, iki implantlı modellerden daha dengeli bir stres dağılımı oluştuğu, özellikle orta hat bölgesinde stresin azaldığı tespit edilmiştir. Ataşman türleri karşılaştırıldığında, locator ataşman kullanılan modellerde implant ve protez bileşenlerinde von Mises stres düzeyleri artarken, çevre kortikal ve trabeküler kemik dokularında stres birikimi ball ve locator sistemleri arasında anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Altyapı materyali açısından değerlendirildiğinde, PEEK altyapılı modellerin Cr-Co altyapılı modellerden daha fazla stres oluşturduğu görülmüştür. Sonuç: Overdenture protezlerde implant sayısındaki artış, yük paylaşımını iyileştirmiş; ancak bu durum, lokal gerilme alanlarının yer değiştirmesine neden olmuştur. Altyapı malzemesinin rijitliğindeki artış ise hem kemik hem de implant bileşenlerinde daha düşük ve daha homojen stres dağılımı oluşturmuştur.