Alt ekstremite cerrahisinde turnike uygulamasının optik sinir kılıfı çapı ve serebral oksijenizasyon üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızda alt ekstremite cerrahisinde turnike uygulamasının optik sinir kılıf çapı (OSKÇ) ve serebral oksijenizasyon üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Genel anestezi altında turnike uygulanarak alt ekstremite cerrahisi geçirecek 18 yaş üzeri, ASA I-II risk grubu 43 hasta çalışmaya dahil edildi. Rutin hemodinamik monitörizasyona ilaveten near infrared spektroskopi monitörizasyonu ile serebral oksijen saturasyonları (rSO2) ölçüldü. Bilateral bazal OSKÇ'leri ultrasonografi ile ölçüldü. Rutin anestezi indüksiyonu sonrası idame sevofluran ve remifentanil ile sağlandı. Cerrahiye başlamadan önce turnike 300 mmHg basınçta şişirildi. İntraoperatif monitörize edilen parametreler ve OSKÇ ölçümleri düzenli aralıklarla kaydedildi. Turnike süresi kaydedildi. Tüm hastaların monitörize edilen verileri zaman aralıklarına göre değerlendirildi. Hastalara ayrıca pre ve postoperatif standardize mini mental test (SMMT) uygulandı. Hastalar OSKÇ'lerine göre (≥5 mm ve <5mm) ve öykülerinde hipertansiyon (HT) olup olmamasına göre gruplara ayrılarak rSO2, end-tidal karbon dioksit (EtCO2), turnike süresi, SMMT skorları açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda hastaların tüm zamanlarda kalp atım hızı ve ortalama arteriyel basınç (OAB) değerleri indüksiyon öncesine göre düşük bulundu (p<0,001).Turnike şişirildikten sonra ölçülen OAB değerleri, turnike uygulaması öncesine göre yüksek saptandı (p<0,05). Turnike indirilmesini takiben OAB değerlerinde düşüş görüldü (p<0,001). Turnike indirildikten 5 ve 15 dk sonra ölçülen EtCO2 ve OSKÇ değerlerinin, indirilmeden önceki değerlerine göre yüksek olduğu saptandı (p<0,001). Hastaların intraoperatif tüm OSKÇ değerleri indüksiyon öncesi değerlere göre yüksek bulundu (p<0,001). Turnike indirildikten sonraki bilateral rSO2 değerlerinin; indüksiyon öncesi, turnike şişirilmeden ve indirilmeden önceki değerlerine göre yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Turnike indirildikten 5 dk. sonra (T9) OSKÇ≥5 mm olan grupta OSKÇ<5 mm gruba göre EtCO2 değerleri ve turnike süresi yüksek bulundu (p<0,05). OSKÇ<5 mm olan grubun postoperatif 1. ay SMMT skorunun preoperatif ve postoperatif 1.günden yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Hipertansiyonu olan hastaların HT'si olmayanlara göre bazal OAB değerleri yüksek; T9'da sağ rSO2 ve OAB değerleri düşük, OSKÇ değerleri ise yüksek bulundu (p<0,05). T9'da EtCO2 ile hem OSKÇ hem de sağ/sol rSO2 değerleri arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0,05) T9'daki OSKÇ ve turnike süresi arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p:0,038). Sonuç: Alt ekstremite cerrahisinde turnike uygulamasının OSKÇ ve serebral oksijenizasyon üzerine etkisini değerlendirdiğimiz çalışmamızda turnike indirilmesi ile OSKÇ ve rSO2 değerlerinde anlamlı artış olduğu, bu artışların EtCO2 değeri ve turnike süresinin uzunluğu ile ilişkili olduğu gözlendi. Turnike indirilmesini takiben HT öyküsü olan hastalarda OAB ve rSO2 değerlerinin daha düşük ve OSKÇ değerlerinin ise daha yüksek olduğu saptandı. Turnike uygulamasına bağlı kognitif disfonksiyon düşündürecek SMMT skor düşüşü saptanmadı. Turnike kullanılan cerrahilerde turnike süresinin kısa tutulması, turnike indirildikten sonra EtCO2 yükselmesinin önlenmesi, serebral oksijenizasyon ve OSKÇ takibi ile gelişebilecek olası komplikasyonların önüne geçilebileceğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Turnike, Optik Sinir Kılıf Çapı, Serebral Oksijenizasyon