Altyapı faaliyetleri için konumsal veri altyapısı tasarımının incelenmesi: Konya Büyükşehir Belediyesi Örneği

Şehirlerdeki altyapı faaliyetleri, insanların günlük hayattaki ihtiyaçlarını gidermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Altyapı şebekelerinin; yapım, ıslah, arıza tamiri gibi çalışmalarının hızlı, koordineli ve planlı bir şekilde gerçekleştirilmesi, kaynakların etkili ve verimli şekilde kullanılması, günlük hayatın normal bir şekilde sürdürülmesi bakımından sorunsuz bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Altyapı şebekelerinin grafik ve öznitelik bilgilerinin veri tabanına aktarılarak birbirleri ile ilişkilendirilmesi, sorgulama ve analizlerin yapılması geleneksel metotlarla mümkün değildir. Mevcut ve yeni yapılan şebeke hatlarının planlı, hızlı ve doğru bir şekilde yönetilmesi için kurumların bünyelerinde altyapı bilgi sistemlerini kurmaları gerekmektedir. Altyapı Bilgi Sistemleri (ABS), kurumların altyapı durumlarını birbirleriyle paylaşması, geleceğe dönük planlama, yapım, ıslah, arıza tamiri vb. durumların güncel olarak kayıt altına alınması, altyapı şebekelerinde meydana gelen problemlerin hızlı ve etkili bir şekilde giderilmesi konularında çözüme ulaşmayı hedeflemektedir. ABS'yi kullanan kurum ve kuruluşlar için konumsal verilerin toplanması, yönetilmesi, paylaşılması ve kullanılmasını düzenleyen standartlar belirlenmiştir. Bu standartlar verilerin uyumlu, kolay ulaşılabilir, paylaşılabilir ve iş birliğine uygun olmasını sağlamak için geliştirilmiştir. Bu standartlar, Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi (TUCBS) ve Türkiye Kent Bilgi Sistemleri Standartlarının Belirlenmesi (TRKBİS) projeleri gibi ulusal, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO), Açık Coğrafi Konsorsiyum (OGC) ve Avrupa Birliği'nin Infrastructure for Spatial Information in Europe Direktifi (INSPIRE) gibi uluslararası kuruluşlar tarafından geliştirilmiş ve kabul edilmiştir. Bu araştırmada, Konya Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bir kuruluş olan Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi (KOSKİ)'nin kullanmış olduğu Coğrafi Bilgi Sistemi (KOSKİCBS)'nin envanterinde bulunan altyapı bilgilerinden yararlanılmıştır. KOSKİCBS'nin kullanmış olduğu Oracle veri tabanı üzerinde oluşturulan altyapı verilerine ait öznitelik bilgileri TUCBS standartları ile karşılaştırılmış, eksiklik veya uyumsuzluk durumlarında eklemeler veya düzeltmeler yapıldığı gözlemlenmiştir. Oracle veri tabanında oluşturulan içme suyu ve atık su altyapılarına ait verilerin bağlantı bilgileri girilerek, oluşturulan katmanların Geoserver üzerinde yayınlanması incelenmiştir. Altyapılara ait yayınlanan katmanların Web Harita Servisi (WMS) üzerinde gösterilmesi kapsamında TUCBS standartları doğrultusunda yayınlanmış Katman Stili Tanımlayıcı (SLD) biçimindeki stillerin katmanlar ile eşleştirilmesi yapılarak Geoserver üzerinde paylaşıma açılmıştır. Son olarak, TUCBS standartlarına göre girilen verilerin WMS ve Web Detay Servisi (WFS) Servislerinde eşleşme kontrolünün yapıldığı görülmüştür. Çalışmanın, altyapı hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşlarının sahip oldukları konumsal verileri, altyapı bilgi sistemlerine dâhil ederken uyacakları ulusal ve uluslararası standartlar hakkında bilgi edinmeleri, kurumlar arasında koordinasyonun sağlanması, birlikte çalışabilirliğin ve ortak standartlarda veri paylaşımının yapılabilmesi hususunda rehber niteliğinde olması beklenmektedir.