Analitik hiyerarşi prosesi (AHP) ve bulanık mantık yaklaşımlarının ihaleyi kazanacak kuruluşun seçiminde kullanılması

İhale seçim süreci genellikle, potansiyel teklif sahiplerinin uzmanlık, deneyim ve mali istikrarına göre değerlendirildiği bir ön yeterlilik aşamasıyla başlamakta ve birkaç aşamadan oluşmaktadır. Bu aşama, müşterinin projeye teklif vermeye davet edebileceği en nitelikli yüklenicileri belirlemesini sağladığı için kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışmasının amacı, yüklenici seçim süreçlerinde kazanan kuruluşun belirlenmesinde çok kriterli karar verme yöntemlerinin kullanılmasını ele almaktadır. Çalışmada yüklenici seçim süreçlerinde kazanan kuruluşun, özellikle Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Bulanık Mantık yaklaşımlarının entegrasyonunu incelemekte ve bu yöntemlerin etkinliğini değerlendirmektedir. Çalışma inşaat sektörüne iki şekilde katkıda bulunmaktadır; birincisi, yüklenici seçim kriterleri anlayışını önem derecelerini de kapsayacak şekilde genişletmek, ikincisi ise en iyi yüklenici seçim süreçlerinin analiz edilmesi ve seçilmesi için bir yöntem olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve bulanık mantık yaklaşımlarını uygulamaktadır. Bu bağlamda kullanılan yöntemler aracılığıyla firmaların performansları objektif bir şekilde ölçülmüş ve karşılaştırılmıştır. Çalışmada Python betiği, AHP ve Bulanık Mantık yöntemleriyle yüklenici firmaların nasıl değerlendirildiğini ayrıntılı biçimde açıklamaktadır. Bu çalışmada, ihalede başarılı bir yüklenici seçimine yönelik karar verme sürecinde kritik faktörlerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve analiz edilmesi amacıyla Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile Bulanık Mantık yöntemlerinin nasıl uygulanabileceği ayrıntılı olarak ortaya konulmuştur. Ayrıca, her iki yaklaşımın avantajları, dezavantajları ve uygulama bağlamında karşılaştırılması yapılarak, ihale süreçlerinde karar verme süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik öneriler sunulmaktadır. Bu çalışmanın Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) sonuçlarına göre; Firma-1 %78 ile en iyi performansa sahip firma olarak öne çıktığı tespit edilmiştir. Kalite, teknik yeterlilik ve maliyet gibi kriterlerde yüksek puanlar almış olduğu sonucuna varılmıştır. Bulanık Mantık sonuçlarına göre; Firma-1 yine %68.20 ile en yüksek puanı almış, ancak bulanık mantıkta bazı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bulanık mantıkta Firma-15, Firma-8 gibi firmalar öne çıkarken, Analitik Hiyerarşi Prosesi AHP sonuçlarında daha geride kalan firmalar olduğuda tespit edilmiştir. Bu durum, karar verme süreçlerinde yalnızca tek yönteme bağlı kalınmaması gerektiğini ve hibrit yaklaşımların faydalı olacağını göstermektedir. Bu çalışma, ihale süreçlerine sistematik, objektif ve esnek bir yaklaşım sunmakta ve mühendislik alanında karar verme süreçlerine katkı sağlamaktadır.