Ankara bölgesi basketbol hakemlerinin sosyo-ekonomik yapılarının incelenmesi ve hakemliği seçme nedenleri üzerine bir araştırma

ÖZET Bu çalısma ile Ankara basketbol hakemlerinin sosyo-ekonomik yapıları ve hakemlige baslama nedenleri arastırılmıstır. Arastırma grubunu, Ankara bölgesinde bulunan basketbol hakemleri olusturmustur. Arastırma grubu; A klasman hakem (10 kisi), B klasman hakem (12 kisi), C klasman hakem (12 kisi), Federasyon hakem (13 kisi), Bölge ve il hakemi (113 kisi) olusturmaktadır.lk olarak arastırmanın amacına uygun mevcut bilgiler, ilgili literatürün taranmasıyla sistematik bir sekilde verilmistir. Böylece konu hakkında teorik bir çerçeve olusturulmustur. kinci olarak, arastırmanın amacına ulasmak için gelistirilen anket örneklem grubuna uygulanmıstır. Arastırmada bilgi toplama aracı olarak kullanılan anket 32 soru ve tek bölümden olusmaktadır. Basketbol hakemlerinin klasmanlarına göre diger degiskenler arasında anlamlılık düzeyleri belirlenmistir. Arastırmada kullanılan verilerin analizinde MINITAB istatistik paket programından yararlanılmıstır. Verilerin çözümlenmesinde frekanslar bulunmus, basketbol hakemlerinin klasmanlarına göre diger degiskeler arasında anlamlı bir iliski bulunup bulunmadıgına Kikara (x²) testi ile bakılmıstır. Ki-kare testi için p=0,05 anlamlılık düzeyi kullanılmıstır. Arastırma sonuçlarına göre, hakemlerin çogunlugu büyük sehirde oturmakta, ögrenim düzeyleri yüksekokul seviyesindedir. Genellikle bekar, anneleri genellikle ev hanımı, babaları ise genelde memurdur. Hakemlerin yaslarının artması ile klasman yükselmeleri arasında dogru orantı vardır. Klasman yükselmis hakemlerin büyük bir çogunlugunun evli oldugu ve egitim düseyi yüksek olan hakemlerin basarılı oldukları ortaya çıkmıstır. Klasman derecesi yüksek hakemlerimiz genelde memur ve serbest meslek isine sahiplerken daha düsük klasmandaki hakemlerimiz ögrenci ve isçi sınıfını olusturmaktadırlar. Ekonomik statü bakımından en rahat olan hakemlerin klasman hakem oldugu klasmanın küçülmesiyle bu oranın düstügü göze çarpmaktadır. Genel olarak bakıldıgı zaman hakemlerin ailelerinin IV hakemlik meslegine bakıs açıları olumlu olmakla birlikte ailenin hakemligi istememe nedeni genelde olaylı maçlar sonrasında çıkan tatsız durumlardan kaynaklanmaktadır. Hakemlerin meslege yönelme egiliminin küçük yaslarda ve bir hobi seklinde basladıgı daha sonra hakemligi meslek olarak görenlerin klasmanlarının yükseldigi anlasılmaktadır. Hakemlerimizin sosyo-ekonomik yapılarına baktıgımızda yüksek klasman hakemlerin çevreleriyle uyumlu oldugu sosyal açıdan belirli bir konuma sahip, ekonomik açıdan rahat oldukları sonucu ortaya çıkmıstır.