Anksiyete bozukluğu hastalarında üstbilişsel inançların; duygu tanıma, kişilerarası duygu düzenleme ve bağlanma biçimleri ile ilişkisinin incelenmesi

Amaç: Çalışmada yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) hastaları ile sağlıklı bireylerin üst biliş, duygu tanıma, kişilerarası duygu düzenleme ve bağlanma biçimleri açısından farklılıklarını incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya YAB tanısı ile takipli, son 3 aydır tedavi değişikliği yapılmamış olan 60 hasta ve 50 gönüllü, DSM-V Eksen-I Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-V) uygulanarak dahil edilmiştir. YAB ve sağlıklı kontrol grubu arasında sosyodemografik veriler ve ölçeklerle değerlendirilen üst bilişler, duygu tanıma, kişilerarası duygu düzenleme ve bağlanma biçimleri karşılaştırılmış ve ölçeklerin birbiriyle korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda, YAB hastalarının Üst Biliş Ölçeği toplam puanı ve kontrol edilemezlik ve tehlike ve düşünceleri kontrol ihtiyacı altölçeği puanı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur(p=0,06, p=0,02 p=0,012). YAB grubu ve sağlıklı kontrol arasında duygu tanıma açısından anlamlı bir istatistiksel fark görülmemiştir(p=0,216). Duygu tanıma ve üst bilişler arasında anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır(p=0,612). Kişilerarası duygu düzenleme ölçeğinin yalnızca bakış açısı edinme alt ölçeğinde YAB grubunun sağlıklı kontrollere göre daha yüksek puan aldığı görülmüştür (p=0,001). YAB grubunda sağlıklı kontrollere göre yakın ilişkilerde yaşantılar ölçeği total puanı, kaygı altölçeği ve kaçınma altölçeği puanlarının yüksek olduğu görülmüştür(p=0,001 p=0,05 p=0,013). YAB hastalarında BDÖ ile Üstbiliş ölçeği toplam puanı arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p=0,014, r=0,315). Sonuç: Çalışmamızda YAB hastalarında tedavi altında bile kontrol edilemezlik ve tehlike ve düşünceleri kontrol ihtiyacı altboyutlarının sağlıklı kontrollerden yüksek olması ilaç tedavilerinin yetersizliğini ve bu alanların terapi gibi ek tedaviler gerektirdiğini düşündürmektedir. YAB grubunda depresyon puanı arttıkça düşünce kontrol ihtiyacının artması, YAB'da depresyon eştanısının daha kötü prognoz ve hastalık şiddetinde artmaya yol açıyor olabilir. YAB'da bilişlerin kişilerarası ilişkilere etkisine dair daha büyük örneklem grubuyla yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.