Anonim şirketlerde kar payı, kar dağıtımı ve yedek akçe ayrılması

Kâr, Farsça kökenli bir kelimedir. Kârın sözlük anlamı; alışverişdensağlanan para kazancıdır. Öğretide yapılan bir tanıma göre kâr; belli bir süre içinde,ekonomik faaliyetleri sebebiyle bir ticari işletmenin varlığında meydana gelen artışıifade eder. Anonim şirketin kâr dağıtabilmesi için öncelikle şirketin kâr elde etmesiyani şirketin ticari bilânçosunda kârın gözükmesi gerekir. Aksi takdirde şirket kârdağıtamaz.Sermaye Piyasası Kurulu'nun çıkardığı Seri:4, 27 No'lu tebliğde yapılantanıma göre kar payı; anonim şirket ortaklarına ve kâra katılan diğer kişileredağıtılacak kârdan, bunların her birine düşen payı ifade eder. Pay sahipliğikonusunda gerçek ve tüzel kişi ayrımı yoktur. Burada pay sahibi için önemli olannokta, şirkete katılım karşılığında, maddi bir çıkar sağlamaktır. Sağlanabilecekmaddi çıkar çeşitli şekillerde olabilmekle birlikte, bunların en önemlisi ve devamlısı,kişinin şirket kazancından elde edeceği kâr payıdır.Kar payı avansı, ortaklara ara dönem karı üzerinden dağıtılacak avanstır.Anonim şirketler, iş yılı sonunda düzenlenen bilânçoya göre ve herhâlde genelkurulun bilânço, kâr ve zarar hesabının kabulüne ve kârın dağıtımına ilişkin kararınadayanarak kâr dağıtabilirler. Bunun dışında ortaklara yapılan her ödeme, safi kârdankaynaklansa bile, emredici hükümlerle men edilmiş bulunan ? sermayenin ortaklaraiadesi ? anlamını taşır.TTK.'da yedek akçenin tanımı yapılmamıştır. Sadece TTK.m.74/3'deyedek akçenin, esas sermayenin bir parçası olduğu belirtilmiştir. Öğretide yapılan birtanıma göre yedek akçe; esas sermayeyi aşan net malvarlığıdır. Başka bir tanımagöre yedek akçe; şirketin çeşitli kaynaklardan elde ettiği safi kârdan, pay sahiplerineve diğer ilgililere dağıtılmayarak kanun, esas sözleşme ve genel kurul kararıgereğince, şirket bünyesinde tutulan kaynakların tümüdür.Yedek akçenin genel olarak üç fonksiyonu vardır. Bunlardan birincisişirketin mevcut durumunun başka bir deyişle sermayenin korunması, ikincisisermayenin otofinansman yoluyla kuvvetlendirilmesi ve son olarak düzenli bir kârdağıtımının ayarlanabilmesidir.