Başkent University
Discipline

Private Law

Başkent University

857

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
DoctorateOpen AccessTR

İfa güçsüzlüğü

TBK m. 98'de, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede, taraflardan birisini borcunu ifa güçsüzlüğü sebebiyle ifa edemeyecek olması sebebiyle karşı tarafın hakkının tehlikeye girmesi üzerine, karşı tarafa kendi edimini ifadan kaçınma ve bazı ek şartlar gerçekleşmiş ise sözleşmeden dönme hakkı tanınmıştır. Bu hüküm, TBK'nın ifaya ilişkin genel hükümleri arasında bulunmaktadır, dolayısıyla TMK m. 5 atfıyla özel hukuk ilişkilerine uygulanabilecek hükümlerden birisidir. Hükmün özünü teşkil eden kavram, ifa güçsüzlüğü kavramıdır. Çalışmada da ele alınan temel kavram bu kavram olmuştur. Bu kavramın düzenlendiği genel hüküm TBK m. 98 olduğu için, kavramın ele alınması sırasında kullanılan ana pozitif düzenleme bu hüküm olmuştur. Bu çerçevede çalışmada iki ana sorun çözümlenmeye çalışılmıştır. İlk ana sorun, ifa güçsüzlüğünün tanımının yapılması sorunudur. Bu soruna öğretide baskın olarak verilen ifa güçsüzlüğünün borç ödemeden aciz (borçlunun ödeme araçlarından sürekli ve genel olarak yoksunluğu) olduğu şeklindeki yaklaşım, iki varyasyonu ile TBK m. 98 çerçevesinde ve bu hükümden hareketle eleştirilmiştir. Bu yaklaşımın yerine ifa gücü kavramını esas alan yaklaşım önerilmiş ve Kanun Koyucunun ifa gücünün tam olmayan halini TBK m. 98'de "ifa güçsüzlüğü" ismi ile düzenlediğinden hareketle ifa gücü kavramı anlaşılmaya çalışılmıştır. Buna göre ifa gücü, en genel haliyle borçlunun bir borcunu ifa edebilmesi için gereken hukuki ve/veya ekonomik gücü olarak tanımlanmıştır. İfa güçsüzlüğü de bu gücün tam olmadığı durumları ifade eden bir kavram olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada ele alınan ikinci ana sorun ise, ifa güçsüzlüğünün tekil olarak anlaşılmasından sonra, bu kavramın düzenlendiği ana hüküm olan TBK m. 98'in mevcut diğer hükümler karşısında ne şekilde çıktılar verdiği sorunudur. Bu sorun çalışmanın üçüncü bölümünde bir bütün olarak ele alınmış ve çeşitli sözleşmelerden borçların ifa edilmediği hallere kadar geniş bir yelpazede hükmün, ifa güçsüzlüğünün (ve dolayısıyla ifa gücünün) ne gibi hukuki sonuçlar doğurduğu üzerinde durulmuştur. Bu ana sorun, görüldüğü üzere kendi içerisinde pek çok alt sorunu barındırmaktadır. Bu alt sorunlar yer yer birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmişlerdir. O halde, çalışmada savunulan ana görüş şudur: ifa güçsüzlüğü (İİK anlamında) borç ödemeden acizle eş bir kavram değildir; borçlunun borcunu ifa edebilmesi için gereken hukuki ve/veya ekonomik gücünü belirten ifa gücünün tam olmamasıdır. Bu görüşün gerekçesi ise TBK m. 98 ile ilgili İİK hükümleridir. İlk ana sorunu çözerken varılan bu görüşün yanında, ikinci ana sorun ele alınırken ortaya çıkan pek çok alt soruna, yine bu görüşten hareketle pek çok görüşe de çalışmada yer verilmiştir.

Ali Şahbaz
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Franchise sözleşmesi

Bu çalışma kapsamında isimsiz bir sözleşme olan ve günümüzde tüm dünyada oldukça yaygın bir biçimde uygulanan franchise sözleşmesi hukuki açıdan ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde öncelikle sözleşmenin tarihçesi ve kavramsal yapısı ele alınmıştır. Ardından ise franchise sözleşmesinin franchise verene, franchise alana ve topluma sağladığı faydalar ele alınarak sistemin risklerine de değinilmiştir. Yine aynı bölümün devamında sözleşmenin özelliklerinden ve türlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde tarafların yükümlülükleri ele alınmış önce franchise verenin akabinde de franchise alanın sözleşme ile üstlendikleri yükümlülükleri sırası ile açıklanmıştır. Franchise sözleşmesi bünyesinde pek çok sözleşmeye ilişkin unsuru ihtiva etmesi nedeniyle birçok sözleşme ile benzer yanı mevcuttur. İş bu çalışmanın üçüncü bölümünde de franchise sözleşmesinin bu sözleşmeler ile benzer yanlarına değinilmiş ancak diğer yandan farklılıkları da ortaya konmuştur. Son olarak ise dördüncü bölümde sözleşmenin sona erme sebepleri ve sona ermesinin sonuçları açıklanmıştır.

Türk borçlar hukukuTürk özel hukuku
Hande Yerlikaya
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü doğrultusunda profilleme ve otomatik karar alma

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü md. 22'de otomatik kararlar ve profilleme faaliyetleri için özel bir hüküm sevk edilmiş; kişisel verileri, ilgili hükümde belirtilen koşulları sağlayan otomatik kararlar ve profilleme faaliyetleri kapsamında işlenen ilgili kişilere özel bir hak tanınmıştır. Hakkın hukuki niteliği ve şartları tartışmalıdır. Çalışmamızda, öncelikle kişisel verilerin korunması alanında ilgili hak bakımından önem arz eden hukuki ve teknik kavramlar kısaca ele alındıktan sonra, hakkın hukuki niteliği ve şartlarına yönelik tartışmalar ele alınmış; veri sahibi ilgili kişilerin konu ile ilgili diğer hakları ve veri sorumlusunun yükümlülükleri incelenmiştir. Bu hak, ülkemiz veri koruma mevzuatının temel düzenlemesi olan 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 'İlgili Kişinin Hakları' başlıklı 11. maddesinin, ülkemizde henüz kapsamlı bir çalışmaya konu edilmediği söylenebilecek olan, (g) bendinde düzenlenen "İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme" hakkı ile benzerlik taşısa da, çalışmamızın son kısmında iki düzenlemenin farklılıkları ve bu farklılıkların sonuçlarına yer verilmiş; ülkemiz mevzuatının GVKT ile uyumlaştırılması amacına hizmet edebilecek önerilerde bulunulmuştur.

Avrupa BirliğiAvrupa Profil Belirleme GridiGenel Veri Koruma Tüzüğü+5
Neslihan Kavak Güven
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Tüketici hukuku bakımından sosyal medyada örtülü reklam

Bu çalışmanın odak noktası, sosyal medyada yapılan örtülü reklamların ve bu reklamlar dolayısıyla sorumlu tutulabilecek kişilerin tespitidir. Bu tespit sonrası sosyal medyada yapılan örtülü reklamların önlenmesi için gerekli adımların atılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda öncelikle örtülü reklamın ne olduğu en genel hâliyle incelenmiş ve daha sonra sosyal medya bakımından örtülü reklamların görünüş biçimleri ele alınmıştır. Örtülü reklamın hukuki niteliği ortaya konduktan sonra sorumluluk hukuku bakımından incelemeler yapılmış ve sorumlu tutulabilecek kişiler ile sorumluluğun kapsamı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler yapılırken öncelikle Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Türk Borçlar Kanunu olmak üzere mevcut ulusal ve uluslararası düzenlemeler incelenmiş, örtülü reklam kavramı, örtülü reklamın hukuki niteliği, sosyal medya, sosyal medyada örtülü reklam ve örtülü reklamın sorumluluk hukuku bakımından değerlendirilmesi konuları ele alınmıştır.

Güven sorumluluğuHukuki sorumlulukReklamlar+4
Özge Özdil
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Escrow sözleşmesi

Bu tez çalışmasında; ilk kez ABD'de uygulanmış olan escrow sözleşmesi incelenmiştir. Çalışmamızda öncelikle escrow sözleşmesinin tanımı, amacı, konusu, kuruluşu ve şekli hususunda bilgi verilmiştir. Daha sonra escrow sözleşmesi yoluyla ifası teminat altına alınabilecek sözleşmeler ve escrow sözleşmesinin görünüm biçimleri ele alınmıştır. Çalışmanın takip eden bölümünde, escrow sözleşmesinin hukuki niteliği tespit edilmiş, benzer sözleşmeler ile karşılaştırılması yapılmıştır. Ayrıca bu bölümde, escrow sözleşmesinin özellikleri ve sözleşmeye uygulanacak hükümler belirlenmiştir. Üçüncü bölümün sonunda escrow sözleşmesinin yorumlanması ve tamamlanmasına değinildikten sonra, çalışmanın dördüncü bölümünde, escrow sözleşmesinde tarafların hak ve borçları ile sözleşmenin sona ermesi ele alınmıştır.

Escrow SözleşmesiGarantiSözleşmeler
Sevdanur Arslan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Medeni usul hukuku açısından ticaret şirketlerinin ihyası

Çalışmamızda, uygulamada son derece basit olarak değerlendirilen ancak detayına girildiğinde karmaşık bir yapıya sahip olduğu görülen ticaret şirketlerinin ihyası, medeni usul hukuku açısından incelenmektedir. Maddi hukuka ilişkin değerlendirmelere konu edilse de medeni usul hukuku açısından yeterince dikkate alınmayan bu husus, uygulamada bir dava olarak kabul görmüştür. Öncelikle tüzel kişilerin özellikleri, kuruluş şekilleri ve sona erme halleri ele alınmıştır. Ticaret şirketlerinin diğer tüzel kişilerle arasındaki fark ve kendilerine has özellikleriyle birlikte, sona erme halinin gerçekleşmesinin en önemli sonucu olan tasfiye aşamasında yapılacaklar tespit edilmiştir. Tasfiye aşamasının tamamlanmasıyla birlikte sicilden silinmenin etkisi ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde, ihya talebinin hukuki dayanakları ve neyi ifade ettiği açıklanmıştır. Uygulamada kabul edilen durumla doktrinde savunulan görüşlere değinilerek; tüzel kişiliğin taraf ve dava ehliyetine ilişkin açıklamalarda bulunulmuştur. Son olarak, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan ek tasfiye hükümlerine dayanılarak ticaret şirketlerinin ihyası talebinin, yargısal bir faaliyet olması hasebiyle dava mı yoksa çekişmesiz yargı işi mi olduğu tartışılmıştır. Çalışmada ihya talepli yargılamaların hukuki niteliğinin belirlenmesi ve uygulamadaki problemli hususlara dikkat çekmek amaçlanmıştır.

Dava ehliyetiFiil ehliyetiHak ehliyeti+7
Yunus Hakan Helvacı
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kambiyo senetlerinde def'iler

Kambiyo senetlerinde def'iler, hukuki savunma araçlarındandır. Kambiyo senetlerinde def'iler, kambiyo senetlerinin kullanımının yaygın olması, uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlar nedeniyle ele alınmıştır. Çalışmada, kambiyo senetlerinde def'iler, kanuni düzenlemeler, öğretideki görüşler ve yargı kararları bağlamında sınıflandırılarak incelenmiştir. Kambiyo senetlerinin temel özelliklerine değinilerek def'i sistemine etkileri açıklanmıştır. Kambiyo senetlerinde def'iler, etkilerine göre "mutlak ve nispi def'iler" şeklinde ayrıma tabi tutulur. Mutlak def'iler, "senet metninden anlaşılan def'iler" ve "senedin geçersizliğine ilişkin def'iler"dir. Nispi def'iler, "şahsi olmayan nispi def'iler" ve "şahsi def'iler"dir. Çalışmada bu def'iler, çeşitli örneklere yer verilerek incelenmiştir. Kambiyo senetlerinde def'i kapsamı belirlenerek ileri sürülmesi ve istisnalarına çalışmada yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Mutlak def'i, nispi def'i, senet metninden anlaşılan def'i, senedin geçersizliğine ilişkin def'i, şahsi olmayan nispi def'i, şahsi def'i.

Burak Göksu
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Haksız fiilden doğan manevi tazminat davalarının Medeni Usul Hukuku açısından incelenmesi

Haksız fiilden doğan sorumluluk, Türk hukukunda tazminat sorumluluğunun iki temel kaynağından biri olup, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde tanımlanan kusura dayanan bir sorumluluk türüdür. Çalışmada, haksız fiilden doğan manevi tazminat davalarında yargılamanın nasıl yürütüldüğü, uygulamada yaşanan sorunlar, hâkim tarafından takdir hakkının nasıl kullanıldığı ve bu takdirin hangi ölçütlerle denetlendiği gibi çeşitli hususlar üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda yapılan bu tez çalışmasında, haksız fiilden doğan manevi tazminat davalarında Medeni Usul Hukuku açısından karşılaşılan problemlere yönelik kapsamlı bir değerlendirme sunmak amaçlanmıştır.

Şeyma Nur Ay
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlara ilişkin tazminat taleplerinde sigorta tahkim komisyonu ve kararları

Günümüzde, teknolojik gelişmelerin ve küresel etkileşimin artması ile sigortacılık faaliyetleri tüm dünyada büyük artış göstermiştir. Bu durum ise bir takım hukuki uyuşmazlıkları beraberinde getirmiştir. Hukuki uyuşmazlıkların çözümünde ilk olarak başvurulan mahkeme yargılamasıdır. Ancak artan nüfus ve hukuki uyuşmazlıklar nedeniyle mahkemelerin iş yükü artmış ve bu da beraberinde ülkemizde mahkemelerde dava yoluyla uyuşmazlıkların çözümünü oldukça uzun, meşakkatli bir süreç haline getirmiştir. Bu sebeple tarafların iradi olarak başvurabilecekleri mahkeme yargılamasına alternatif bir uyuşmazlık çözüm yolu olan tahkim yargılaması gündeme gelmektedir. Tahkim bağımsız ve tarafsız bir 3. kişi, hakem kurulu tarafından yürütülen uyuşmazlık çözüm sürecidir. Kamu düzenine aykırılık teşkil etmeyen, tarafların iradelerine tabi bir takım özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde tahkim müessesi etkin bir şekilde işletilebilmektedir. Sigorta tahkimi, sigortacılık alanındaki uyuşmazlıkların çözümünde pratik fayda sağlayan en önemli alanlardan birisidir. İşbu tezde sigorta tahkiminin hukukumuzdaki rolü, sigorta uyuşmazlıklarının çözümünde tercih edilmesi bakımından önemi ve Sigorta Tahkim Komisyonu'nun mahkemeler karşısındaki konumu üzerinde durulmuştur. Bu tezde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun yürüttüğü yargısal sürecin niteliği, karar alma mekanizması, kararlarının niteliği ve icrası ele alınmıştır. Ayrıca sigorta tahkimi ile mahkeme yargılaması karşılaştırılmıştır. Tezin sonunda Sigorta Tahkim Komisyonu'nun yaptığı tahkim yargılamasının hukuki boyutuyla birlikte pratik hayata yansımaları değerlendirilmiş, zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik) uyuşmazlıklarından kaynaklanan maluliyet ve destekten yoksun kalma tazminatları hakkında verilen kararlar incelenmiş ve değerlendirilmelerde bulunulmuştur.

Burcu Dinç
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Başkası lehine sigorta

Başkası lehine sigorta, sigortacı ile sigorta ettiren arasında yapılan sigorta sözleşmesinde sigorta ettirenin bir başkasına, yani sigortalıya ait sigorta menfaatini kendi adına ve fakat sigortalı lehine sigortalattığı sözleşmedir. Bu hukuki ilişki, sigortacı ile sigorta ettiren arasında kurulurken, sigortalı bu sözleşmenin ilgilisi konumundadır. Bu çalışmada, Türk Ticaret Kanunu'nun 1454. maddesinde düzenlenen "Başkası Lehine Sigorta", Türk ve Alman hukuk sistemleri ekseninde karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenmektedir. Bu kapsamda öncelikle, başkası lehine sigortanın tarihsel kökenleri ve konu hakkındaki normatif düzenlemeler sistematik biçimde incelenmiştir. Daha sonra, başkası lehine sigortanın teorik ve kavramsal temelleri incelenerek, temsil ilişkisi ile üçüncü kişi yararına sözleşmelere olan yapısal yakınlıklar karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Mehaz Alman hukukunda daha kapsamlı bir şekilde düzenlenmiş olan başkası lehine sigortaya ilişkin Türk hukukundaki düzenlemeler bazı belirsizlikler içermektedir. Özellikle sigorta ettirenin tasarruf yetkisine ilişkin Türk hukukunda açık bir hüküm bulunmaması, başkası lehine sigorta karinesine ilişkin farklılıklar ve temsil ile karine arasındaki farklılıkların yeterince açık şekilde düzenlenmemiş olması gibi hususlar konu hakkında duraksamalara yol açabilecek niteliktedir. Açıklanan nedenle bu çalışmada, başkası lehine sigortaya ilişkin TTK m. 1454 hükmüne yönelik bir değişiklik önerisi getirilmiştir.

Zeliha Karaman Okay
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Roma hukukunda eşya kavramı

Roma hukukunun modern hukukları etkilediği alanlardan birisi de eşya hukukudur. Klasik hukuk döneminde eşya hukuku kurum ve kuralları ortaya konulmuş ve bu kurallar günümüze kadar gelmiştir. Her ne kadar Roma'da tapu sicili bilinmediği için taşınmazlar açısından farklılık olsa da taşınırlarla ilgili pek çok kural Roma hukuku kaynaklıdır. Eşyanın sınıflandırılmasında kullanılan bazı ayırımlar ortadan kalkmış olsa da, başta taşınır/taşınmaz mal ve maddi/maddi olmayan mal olmak üzere bugün uygulama alanı bulan pek çok ayırım da Roma hukukunda incelenmiştir. Bunların yanında semere ve eklenti kavramlarının da Roma hukukçuları tarafından incelendiği Roma hukuku kaynaklarında görülmektedir. Bütünleyici parça kavramı ise Roma'da mülkiyeti aslen kazanma yollarından birisi olan birleşme kavramı içinde değerlendirilmiştir. Tezin amacı Roma hukukunda eşya kavramına ilişkin kural ve ilkelerin incelenmesi ve modern hukuklardaki eşya kavramına ışık tutmaktır.

Akansel Övünç Güvel
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Ortak velâyet

Velâyet, ana ve babanın çocuğun kişiliği ve malvarlığı üzerindeki kanundan doğan hak ve yetkilerin bütünüdür. Velâyetin kapsamı genel olarak çocuğun kişilik hakları, temsili, mallarının yönetimi, çocuğun korunması hususlarından oluşur. Türk Medeni Kanunu'na göre ana ve baba evlilik birliği devam ettiği sürece velâyeti birlikte kullanırlar. Türk Medeni Kanunu'na göre evlilik birliğinin devam ettiği haller dışında ortak velâyet kabul edilmemektedir. Son yıllarda evlilik birliğinin sona erdiği hallerde ve evlilik dışı ilişkilerde velâyetin ana ve baba tarafından ortak kullanılıp kullanılamayacağı sorunu gündeme gelmiştir. 2016 yılında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne Ek 7 No'lu Protokol'ün "eşler arasında eşitlik" başlıklı 5. maddesinin Türk Hukuku bakımından yürürlüğe girmesiyle birlikte Protokol'ün iç hukuka etkisi açısından ortak velâyetin mümkün olup olmadığı yönündeki tartışmalar yeni bir boyut kazanmıştır. Türk Medeni Kanunu bakımından ise öğretide ortak velâyetin tartışılmasına neden olan maddeler TMK m. 182 ve m. 336 hükümleridir. Ülkemizde mevcut düzenlemeler her ne kadar ortak velâyeti yasaklamasa da ortak velâyetin uygulanabilirliğine hizmet etmek açısından yetersiz görülmektedir. AİHS, ÇHS başta olmak üzere uluslararası belgelerde ve AİHM kararlarında "çocuğun üstün yararı", "aile hayatına saygı", "ayrımcılık yasağı", "eşler arasında eşitlik" ilkelerine vurgu yapılmıştır. Bu belgelerden çocuğun üstün yararı gerektirdiği takdirde ebeveynlerin medeni hallerine bakılmaksızın ortak velâyet kararı verilebileceği sonucu ortaya çıkmaktadır. İsviçre, Almanya başta olmak üzere karşılaştırmalı/mukayeseli hukukta yapılan çeşitli revizyonlar da ortak velâyetin uygulanmasının çocuğun menfaatine uygun olduğunu göstermektedir. Hukuk sistemimiz bakımından somut olayın özellikleri dikkate alınarak ve çocuğun güncel yararına üstünlük tanınması şartıyla evlilik birliğinin sona ermesi hallerinde ve evlilik dışı ilişkilerde ortak velâyet kararları verilebilmesi gerekmektedir. Ancak mevcut düzenlemeler ile ortak velâyetin uygulanması çocuğun üstün yararına uygun olmayacağından daha kapsamlı ve nitelikli düzenlemelere ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Ortak/Birlikte Velayet, Velayet, Aile Hukuku, Boşanma, Çocuğun Menfaati

Ümran Bozkuş Araç
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında sendika genel kurulunun denetimi

Sendikalar, çalışma hayatında işçilerin hak ve menfaatlerini gözeten önemli kuruluşlardır. Bu nedenle sendikaların amacına uygun faaliyetlerde bulunması gerekmektedir. Sendikanın en önemli denetim ve karar organı genel kuruldur. Bu konuda geçmişten günümüze kanunlarda çeşitli düzenlemeler yer almıştır. Çalışmamızda 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu madde 15'te yer alan düzenlemeler, öğretideki görüşler ve Yargıtay kararları da dikkate alınarak incelenmiştir. Çalışmamızda belirtilen sendika genel kurulunun denetimi, yargısal denetimdir. Bu nedenle çalışmamızın asıl kısmını bu başlık oluşturmaktadır. Sendika genel kurulu için mevcut yargısal denetimin içeriği, kapsamı, uygulanabilirliği ve etkisi incelenmiştir. Mevcut yasal düzenlemelerin uygulamadaki yeterliliği ve bu denetimin geliştirilmesi için yapılması gerekenler belirtilmeye çalışılmıştır.

İşçi sendikaları
Pınar Sarsu
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Tapu sicilinin düzeltilmesi davası

Tapu sicilinin düzeltilmesi davası, tapu sicilinde yer alan yolsuz işlemlerin düzeltilmesini konu edinen dava türünü ifade etmektedir. Tapu sicilinde meydana gelen yolsuzluk baştan itibaren ortaya çıkabileceği gibi sonradan da oluşması mümkündür. Tapu sicilindeki yolsuzluğun baştan itibaren ortaya çıktığı hallere ehliyetsizlik, şekle aykırılık, muvazaa halleri örnek gösterilebilir. Tapu sicilindeki yolsuzluğun sonradan ortaya çıktığı hallere ise irade sakatlığı, aşırı yararlanma örnek gösterilebilir. Yolsuz tapu sicil işlemleri kanun koyucu tarafından tahdidi olarak sayılmadığından bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Tapu sicilinin gerek baştan itibaren yolsuz olduğu gerekse sonradan yolsuz hale geldiği hallerde kanun koyucunun farklı bir hukuki çare öngördüğü durumlar saklı kalmak kaydıyla tapu sicilinin düzeltilmesi davasının konusu olabilmektedir. Düzeltme davası, ayni nitelik taşıyan bir dava olma özelliği taşımaktadır. Bu özelliğin diğer bir sonucu ise kural olarak herhangi bir hak düşürücü süreye veya zamanaşımı süresine tabi olmamasıdır. Yine düzeltme davası, taşınmaz üzerindeki fiilen bulunan zilyetliği değil, sicil zilyetliğinde değişiklik meydana getirmektedir. Benzer şekilde mahkeme tarafından verilen karar yenilik doğurucu değil, bildirici nitelik taşımaktadır. Düzeltme davası yolsuz tapu sicil işlemi nedeniyle hukuki menfaati zedelenen ayni hak sahibi ile belli hallerde şahsi hak sahibi tarafından açılan bir davadır. Davalı ise tapu sicilinde yer alan yolsuz tapu sicil işlemi nedeniyle hak durumu olumlu yönde etkilenen işlem lehtarıdır. Bu dava ile davacı tapu sicil işleminin yolsuz olduğunu ispat etmekle yükümlüdür. Bu dava kesin deliller ile ispat edilebileceği gibi takdiri delillerle de ispat edilebilmektedir. Düzeltme davası dava konusunun niteliğine göre genel veya özel mahkemelerin görev alanına girebilmektedir. Burada yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Muhammed Emre Göçmenler
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Türk ve ingiliz hukukunda tüketici işlemi ve tüketici işleminden doğan uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi

Çalışmamız tüketici işlemi kavramı ve tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümlenmesini içermekte olup, konu Türk ve İngiliz hukukunda yer alan düzenlemeler ışığında ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Öncelikle tüketicinin korunması kapsamında yaşanan tarihsel gelişmeler ve değişimlerden bahsedilerek tüketici haklarının ortaya çıkışına değinilmiştir. Ardından tüketici, tüketici işlemi ve tüketici uyuşmazlığı kavramları değerlendirilerek tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkların alternatif çözüm yollarından biri olan arabuluculuk yoluyla çözümlenmesi hususu incelenmiştir. Günümüzde mal ve hizmet piyasalarında yaşanan sektörel genişleme ve gelişmeleri düşündüğümüzde, satıcı, sağlayıcı ya da üretici gibi girişimciler ile tüketiciler arasında meydana gelen sözleşmeler ile birlikte piyasada farklı sözleşme öncesi ve sonrası uygulamaların bulunduğunu, ayrıca tüketiciye yönelik haksız ticari faaliyetlerin meydana geldiğini, bu çerçevede tüketici işleminin kapsamına dahil edilebilecek birçok işlemin bulunduğunu ifade etmek gerekir. Tüketim ilişkilerinin artmasıyla birlikte de tüketiciler ile girişimciler arasında farklı alanlarda tüketici uyuşmazlığı ortaya çıkabilmektedir. Arabuluculuk ise, tarafların gönüllü olarak üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği uyuşmazlıkları bağımsız ve tarafsız bir üçüncü kişi yardımı ile çözümlenmesi usulü olarak karşımıza çıkmakta olup, tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde taraflarca başvurulan alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından birisi olmuştur. Çalışmamızda Türk ve İngiliz hukuk sistemlerinde arabuluculuğun tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümündeki rolü ortaya konulmuştur. Bu kapsamda Türk ve İngiliz hukukunda yer alan yasal düzenlemeler, yargısal içtihat ve değerlendirmeler, uygulamaya yön veren AB direktifleri ile birlikte küresel çaptaki eğilimler de ele alınarak kapsamlı bir inceleme yapılması amaçlanmıştır.

Aydın Ebrar Günal
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Eksik borç

Borç ilişkilerinde ilke olarak sorumluluğun da meydana gelmesi söz konusudur. Zira borçlu, borcunu ifa yükümlülüğünden kaçındığında sorumluluğu doğmakta, bu hâlde ise alacaklının devletin yetkili organlarına başvurmak suretiyle yaptırım uygulatabilme imkânı mümkün olmaktadır. Bu nitelikteki borçlar öğretide "medeni", "tam" borçlar olarak adlandırılmaktadır. Borç ile sorumluluk kavramlarının ilişkili olduğu kabul edilen bir gerçektir. Ancak öyle bazı borçlar vardır ki bunlar, borç ile sorumluluğun birlikte var olacağı genel anlayışına istisna teşkil etmektedir. Tam borçların karşıtı niteliğinde kabul edilen eksik borçlar öğretide "davasız", "mesuliyetsiz" borçlar olarak da adlandırılmaktadır. Eksik borcun borçlusu borcunu ifa etmediğinde alacaklının yaptırım uygulatabilme imkânından mahrum olması dolayısıyla bu borçlar eksik, davasız ya da mesuliyetsiz olarak nitelendirilmektedir. Geçmişten günümüze ulaşan bu ayrımın kökeni Roma hukukuna dayanmaktadır. Zira eksik borçları ifade eden obligatio naturalis'in ilk olarak Roma Klasik Hukuk Dönemi'nde öncelikle kölelerin borçlandırıcı işlemleri neticesinde doğan borçlarını ifade edebilmek amacıyla kullanıldığı anlaşılmaktadır. Eksik borçların hukuki anlamda borç niteliğinde olduğu kabul edilmektedir. Nitekim alacaklı, zayıf da olsa gerçek bir alacak hakkına sahiptir. Buna bağlı olarak borçlu da mevcut ve geçerli bir borcun borçlusudur. Bu nedenle, borçlu zorunda olmasa da borcunu ifa ettiğinde tıpkı tam bir borç ifa edilmiş gibi sonuç doğmaktadır. Genellikle bir eksik borcun varlığına, yaptırımsız oluşuna bir kanun hükmünde işaret edilse de kanun koyucunun yaptırımsız kıldığı ya da eksik borçların bir etkisini tanıdığı her borcun eksik borç teşkil ettiği söylenememektedir. Eksik borç olarak nitelendirilen hâllerde ise kesin etkiler bu borçların tümü bakımından geçerlidir. Öğretide fazla sayıda tartışma olsa da olası etkiler ise eksik borç türleri bakımından farklılık gösterebilmektedir. Ancak eksik borçların olası etkiler bakımından farklılık göstermesi borcun niteliğinde bir değişikliğe neden olmamaktadır. Anahtar Sözcükler Tam Borç, Eksik Borç, Obligatio Naturalis, Yaptırım, Sorumluluk

Borçlar hukuku
Fatma Begüm Yeşiller
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Hukuki işlemlerde aşırı yararlanma

Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanı olarak tanımlanabilir. Hukuk sistemleri, hukuki işlemlerde gerçekleşebilecek ekonomik dengesizliği önlemeyi amaçlamaktadır. Aşırı yararlanma da hukuk sistemleri tarafından alınan önlemlerden biridir. Kökeni Roma Hukuku'nda yer alan ''laesio enormis'' ilkesine dayanan kavram; 818 Sayılı Borçlar Kanunu madde 21'de ''gabin'' olarak, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 28'de ''aşırı yararlanma'' adı ile yer almıştır. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, hukuki işlem ve aşırı yararlanma kavramları tüm yönleri ile incelenmiştir. İkinci bölümde aşırı yararlanmanın unsurları, hüküm ve sonuçları üzerinde durulmuştur. Son bölümde çeşitli sözleşme türleri ve geçerlilik koşulları incelenerek Yargıtay kararları ile aşırı yararlanma çözümlenmeye çalışılmıştır.

Ece Atak
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması yoluyla tahkim anlaşmasının üçüncü kişilere teşmili

Tahkim yargılamasının temelinde tahkim iradesi bulunmaktadır. Dolayısıyla, yalnızca tahkim anlaşmasını kurmaya yönelik iradesini açıklayan kişiler, tahkim yargılamasında taraf olabilmektedir. Kural bu olmakla birlikte, günümüzde tahkim yargılamasında çözülen hukuki uyuşmazlıkların, her hâlükârda tahkim anlaşmasına taraf görünenler arasındaki hukuki ilişkiden doğduğunu söylemek zorlaşmaktadır. Bu durum, tahkim anlaşmasının kendisi bakımından akdedildiği esas sözleşmenin (hukuki ilişkinin) tarafı olarak kabul edilebilecek veya bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkla sıkı ilişki içindeki kimselerin de tahkim yargılamasına dahil edilmesi ihtiyacını doğurmaktadır. Tahkim anlaşmasının kapsamı genişletilerek, tahkim anlaşması bakımından üçüncü bir kişi konumunda olan kimsenin tahkim anlaşmasının kapsamına dahil edilmesinin, tahkim anlaşmasının üçüncü kişilere teşmili ile mümkün olabileceği tartışılmaktadır. Teşmil, oldukça istisnai bir uygulama olup teşmilin dayanağı olarak öne çıkan çeşitli teoriler bulunmaktadır. Maddi hukuk alanında ortaya çıkmış olan tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisi de bu teorilerin arasında yer almaktadır. Tüzel kişilerde sınırlı sorumluluk prensibinin istisnası olan bu teori, tahkim anlaşmasının üçüncü kişilere teşmili gibi istisnai özellik göstermektedir. Tahkimde görülen uyuşmazlığın kaynaklandığı esas hukuki ilişki bakımından tüzel kişilik perdesinin kaldırılıp perdenin arkasındaki kişinin sorumlu tutulabilmesi için her şeyden önce, perdenin arkasındaki gerçek veya tüzel kişinin tahkim yargılamasına taraf olması gerekmektedir. Bu itibarla, tüzel kişilik perdesinin arkasına saklanan kişinin, tarafı olmadığı bir tahkim anlaşmasının kapsamına dahil edilmesinin mümkün olup olmadığı tez konusunu oluşturmaktadır.

Hakem usuluHukuki sorumlulukMedeni yargılama hukuku
Elif Sıla Cesur
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türk Özel Hukukunda zihinsel engellilerin hukuki temsili

Bu çalışmada Türk hukukunda zihinsel engellilerin hukuki temsiline ilişkin olarak ilk bölümde engelliliğin tanımı yapılmaya çalışılmakta; bu amaçla geçmişten günümüze engelliliği açıklayan görüşler çerçevesinde engelliliğin tanımı araştırılmakta ve engellilik kavramına ilişkin kapsamlı bir analiz yapılmaktadır. Aynı bölümde daha sonra engellilerin Türk özel hukuku açısından statülerinin analizi ve fiil ehliyetlerinin durumu tespit edilerek bu kişilerin neden hukuki temsile ihtiyaç duydukları irdelenmektedir. İkinci bölümde ise engellilerin hukuki temsilinde iradi ve kanuni temsil yolları ayrı ayrı incelenmekte, kanuni temsil başlığı altında vesayet yoluyla hukuki temsil ve velayet yolu ile hukuki temsilin sağlanması üzerinde durulmaktadır. Hukuken ergin kısıtlı olarak adlandırılan engelli yetişkin kişilerin velayet ve vesayet kurumları ile temsil edilmeleri arasındaki farklar araştırılmakta, bu iki kurumun engellinin kendisi açısından olumlu ve olumsuz yönleri incelenmektedir. Üçüncü ve son bölümde ise karşılaştırmalı hukukta engellilerin hukuki temsiline ilişkin çeşitli düzenlemeler incelenmiş ve bu düzenlemelerin Türk hukukuyla karşılaştırılması yapılmıştır. Ayrıca, milletlerarası hukuktaki kanunlar ihtilafı kuralları da göz önünde bulundurularak, yabancı uyruklu engellilerin Türkiye'de temsiline yönelik yaklaşımların bir analizi sunulmuştur. Bu çalışma, engellilerin hukuki temsiline ilişkin Türk hukukundaki mevcut durumu uluslararası normlarla karşılaştırarak, engelli bireylerin haklarını korumak ve desteklemek için atılabilecek adımlar hakkında bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Gül Rana Ünal Karakaş
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu ihale sözleşmelerinin sona erme sebepleri ve sonuçları

İdare, mal ve hizmet alım ile yapım işlerini, ihtiyaca göre dış kaynaklardan temin edebilmektedir. Dış kaynaklardan temin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde düzenlenen ihaleler ile sağlanmaktadır. İhaleye katılan isteklilerden ekonomik olarak en avantajlı teklifi veren, ihaleyi kazanmaktadır. İhale sonucunda, ihale üstünde kalan istekli ile ihaleye çıkan idare arasında sözleşme imzalanmaktadır. Sözleşme, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmektedir. İdarenin özel hukuk sözleşmelerinden biri olan kamu ihale sözleşmeleri, özel hukuk hükümlerine tabidir. Kamu ihale sözleşmelerinin kuruluşundan sona ermesine kadar özel hukukun etkisi sözleşmeler üzerinde hissedilmektedir. Zira 4735 sayılı Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine başvurulmaktadır. Kamu ihale sözleşmelerinde taraflar, edimin ifa edilmesi ile sözleşmenin tamamlanmasını amaçlamaktadır. Ancak bu her zaman mümkün değildir. Sözleşme ifa dışında, 4735 sayılı Kanun'da sayılan sebepler ve borçlar hukukunda düzenlenen sebepler ile de sona erebilmektedir. Sözleşmenin sona erme sebebinin yükleniciden kaynaklanması veya yüklenicinin kusurundan bağımsız olmasına göre sözleşmenin sona ermesinin sonuçları değişmektedir. Çalışmamızda, idarenin ihale sonucunda yüklenici ile yaptığı sözleşmelerin hem 4735 sayılı Kanun'a hem de borçlar hukukuna göre sona erme sebepleri irdelenmiş olup sözleşmenin sona ermesinin hüküm ve sonuçları değerlendirilmiştir.

Kamu ihalesiİdarenin özel hukuk sözleşmeleri
Zeynep Şimşek
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Geleneksel olmayan markalar

Teknolojinin, ticari hayatın ve reklam sektörünün gelişimi ve değişimiyle birlikte marka kavramına olan yaklaşım da değişmiş ve marka kavramının içeriği de çeşitlilik kazanmış ve bu kapsamda geleneksel olmayan marka kavramı ortaya çıkmıştır. Geleneksel olmayan markalar; kelime, sayı, kişi adları, şekiller gibi alışılagelen marka türlerinin dışında kalan markaları ifade etmektedir. Türk Hukuku'nun, Avrupa Birliği'nin ve Amerika Birleşik Devletleri'nin marka düzenlemeleri marka olabilme koşulunu sağladıkları halde geleneksel olmayan markaların tesciline izin vermektedir. Bu doğrultuda çalışmada, geleneksel olmayan marka türü kavramı, geleneksel olmayan marka türleri ve geleneksel olmayan marka türlerinin tesciline ilişkin hususlar Türk Hukuku, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri mevzuatı doğrultusunda incelenecektir.

Hatice Bengisu Çayan
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Sermaye şirketlerinde tüzel kişilik perdesinin kaldırılması

Sermaye şirketlerinde geçerli olan sınırlı sorumluluk ilkesi gereği, şirketin borçları için ortaklara başvurulması kural olarak mümkün değildir. Sınırlı sorumluluk, yatırımı teşvik etmek adına sermaye şirketi ortaklarına tanınmış önemli bir haktır. Ancak her hakta olduğu gibi bu hakkın da dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerekir. Eğer sınırlı sorumluluk, alacaklılara zarar vermek kastıyla kötüye kullanılıyor ise hukuk düzeni buna izin vermemelidir. Nitekim bu tür kötüye kullanımların önüne geçmek adına, öğreti ve yargı uygulamasının katkısıyla tüzel kişilik perdesinin kaldırılması kurumu geliştirilmiş, tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı durumlarda sınırlı sorumluluk ilkesi göz ardı edilerek şirket borçlarından dolayı ortakların sorumlu tutulabileceği kabul edilmiştir. Tüzel kişilik perdesinin kaldırılabileceği tartışmasız kabul edilen durumlardan birisi malvarlıklarının karışmasıdır. Eğer şirkete ait malvarlığı ile ortaklara ait malvarlığı kime ait olduğu anlaşılamayacak şekilde karışır ise tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gündeme gelebilecektir. Alman hukukunda, malvarlığının karışması sebebiyle şirketin borcu için ortaklara başvurulabileceği kabul görmekle birlikte, karışan miktar ne kadar yüksek olursa olsun, ortağın borcu için şirkete başvurulamayacağı kabul edilmektedir. Kanaatimizce, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması durumunda önem arz eden husus, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla tüzel kişiliğin kötüye kullanılmasıdır. Eğer bu olgu sabitse, tüzel kişilik perdesinin tersten kaldırılması yoluna da başvurulabilmelidir. Özellikle tek kişilik şirketlerde ortak, şahsi alacaklılarından mal kaçırmak için malvarlığını şirkete devretmişse, ortağın borcu için şirkete başvurulabilmelidir.

Temel Güner
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü

Çalışma konumuzu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 18/2'de "Tacir Olmanın Hükümleri" kenar başlığı altında düzenlenen basiretli iş adamı gibi davranma gerekliliği oluşturmaktadır. Basiretli iş adamı gibi davranma kavramının kanunî düzenlemede ve hükmün gerekçesinde tanımı yapılmamış ve hukukî niteliği belirtilmemiştir. Ancak bu soyut kavram yargı kararlarında sıklıkla yer etmektedir. Bu nedenle kavramın tanımının yapılması, hukukî niteliğinin ortaya konulması, sınırlarının belirlenmesi, hukukî kurumların uygulanması bakımından oluşturabileceği farklılığın ve ilişkili hukukî sonuçların tespiti gerekmektedir. Anılan hususların ayrıntılı olarak ortaya konulması ile kavramın etkin bir şekilde uygulanması sağlanabilecektir. Çalışmamızın amacı karşılaştırmalı hukuktan yararlanmak suretiyle basiretli iş adamı gibi davranma kavramının içeriğinin izahı ve hukukî niteliğinin ortaya konmasıdır. Çalışmamızda bunun yanında uygulamadaki katı yorumun tartışmaya açılarak daha hakkaniyetli bir zemine oturtulabilmesi amaçlanmaktadır. Basiretli iş adamı gibi davranma tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde herhangi bir kişiye kıyasla daha dikkatli, tedbirli, öngörülü ve yaptığı işin inceliklerine hâkim şekilde davranmasını ifade etmektedir. Tacirin somut olayda basiretli iş adamı gibi davranıp davranmadığının tespiti, aynı alanda faaliyet gösteren ve aynı büyüklükte bir işletmeyi işleten tacirin göstermesi gereken davranış ile karşılaştırılarak objektif bir ölçü ile ortaya konulur. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kavramın tanımı, tarihsel temeli, hukukumuzda ve karşılaştırmalı hukukta düzenlenişi, kavrama ilişkin terminoloji, kavramın hukukî niteliği ve işlevi incelenmiştir. İkinci bölümde kavramın kişi, zaman ve faaliyet bakımından uygulama kapsamı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu kapsamında kavramın ilişkili olduğu ve farklı bir değerlendirmeyi gerekli kılan hukukî kurum ve sonuçlar araştırılmıştır. Son bölümde ise kavramın Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuatı bakımından ilişkili olduğu hukukî kurum ve sonuçlar incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tacir, Basiretli İş Adamı, Basiretli İş Adamı Gibi Davranma, Yükümlülük, Hukukî Sorumluluk, Tacir Olmanın Hükümleri.

TacirTicaret KanunuTicari hayat+2
Gamze Çakı Çifci
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Anonim şirketlerde şirket ele geçirmelerine karşı savunma mekanizmalarından biri: "Poison pills" ve Türk hukukunda uygulanabilirliği

Savunma mekanizmaları, sermaye piyasaları geniş ve derin yapılı olan Anglo-Amerikan hukukunun ürünü olan pay alım teklifleri yoluyla şirket kontrolünün ele geçirilmesini önlemek amacıyla geliştirilen yöntemlerdir. Uzlaşmasız bir ele geçirme tehditi altında olan hedef şirket kimi zaman ele geçirme amaçlı yapılan pay alım teklifini bertaraf edebilmek kimi zaman teklif şartlarının hedef şirket ve pay sahipleri lehine revize edilmesini sağlamak amacıyla çeşitli savunma mekanizmalarına başvurabilmektedir. Anılan savunma mekanizmalarından biri 'poison pills'tir. 'Poison pills' genel olarak mevcut ya da potansiyel bir ele geçirme teklifine karşı, kimi zaman kuruluşta esas sözleşmeyle kimi zaman genel kurul tarafından yetkilendirilen hedef şirket yönetim kurulu tarafından ihdas edilen ve ele geçirme girişiminin başlaması durumunda hedef şirket pay sahiplerine şarta bağlı haklar tanıyan bir yöntemdir. Karşılaştırmalı hukukta 'poison pills'in kullanımı her bir hukuk sisteminde farklılık arz etmekle birlikte 'poison pills'e yönelik eleştiriler genel olarak pay sahipleri arasındaki eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmesi hususunda toplanmıştır. Bundan hareketle bu çalışmada öncelikle öncelikle pay alım teklifleri yoluyla şirket kontrolünün ele geçirilmesi ve savunma mekanizmalarına genel yaklaşım, 'poison pills'in savunma mekanizmaları arasındaki yeri, çeşitleri, uygulanma şartları ve uygulama yetkisinin hangi şirket organına ait olduğu incelenerek ve Türk hukukunda 'poison pills'in uygulanabilirliği meselesi ortaya konulmuştur.

Anonim şirketlerSavunma mekanizmalarıTeklif verme+2
Elif Beril Kabasakal
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca ayıplı hizmet sebebiyle sorumluluk

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 13 ve 16. maddeleri arasında ayıplı hizmet ve bundan dolayı sağlayıcının sorumluluğu hükümleri düzenlenmiştir. 6502 sayılı kanunda, ayıplı hizmet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca belirlenmiş olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmet şeklinde tanımlanmıştır. Kanun ayıplı hizmet sonucunda tüketiciye seçimlik haklar sunmuştur. Bu seçimlik haklar; hizmetin yeniden görülmesi, hizmet sonucu ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönmedir. Kuşkusuz, hizmetin özüne uygun olan hakkın kullanılması gerekmektedir. Aynı zamanda bu hakkın kullanımı dürüstlük kurallarına da uygun olmalıdır. Tüketici, bu seçimlik haklardan biri ile beraber 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri gereğince tazminat da talep edebilir.

Ayıplı ifaHizmet kusuruHukuki sorumluluk+4
Mustafa Ayverdi
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Birleşme ve devralma işlemlerinde durum tespiti (Due diligence) yapılmasının hukuki açıdan değerlendirilmesi

Çalışmamızda, genel olarak şirketlerin birleşme ve devralma sürecinde yer alan durum tespiti kavramı incelenmektedir. Durum tespiti, şirketlerin birleşme ve devralma sürecinde bilinçli karar verebilmeleri için yapılan sistematik, detaylı ve özenli bir inceleme sürecidir. Bu kapsamda, ilk olarak birleşme ve devralma kavramları, şirketlerin müzakere döneminden bütünleşme aşamasına kadar geçen süreç bakımından açıklanmaktadır. Ardından, durum tespiti kavramı ile birleşme ve devralma işlemlerinde durum tespitinin uygulama süreci incelenecektir. Çalışmamızın son bölümünde ise durum tespitinin hukuki yönden değerlendirilmesi yapılmaktadır. Bu kapsamda, durum tespiti ile sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluk, ayıba karşı tekeffül hükümleri, irade sakatlığı halleri ve süreci yürüten kişilerin sorumluluğu kavramlarının bağlantıları değerlendirilmektedir.

BirleşmelerDevralmaTekeffül sorumluluğu+4
Duygu Gümüşcü
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Amerika ve Avrupa patent sistemleri ışığında biyoteknolojik buluş kapsamında Türk hukuku'nda kök hücrenin patentlenebilmesi

Biyoteknolojik gelişmeler son dönemde tüm dünya ülkelerinde hız kazanmış ve dolayısı ile bu kavramın alt dalı olan kök hücreler de bu hızlanmadan nasibini almıştır. Diğer yandan teknolojik gelişmelerin mülkiyet hakkı kapsamında hukuki yansıması olan patent korumasının kök hücre buluşlarının patentlenmesi açısından hala tartışma konusu olduğunu söylemek mümkündür. Bu çalışmada öncelikle Amerikan Patent Sistemi ve kök hücre buluşlarının sistem içerisindeki yeri, Avrupa Patent sistemi ve kök hücre buluşlarının sistem içerisindeki yer incelenmiştir. Bulunan bilgiler ışığında Amerika'da serbest olan kök hücre çalışmalarının patentlenebilirliği, Avrupa'da insan embriyosundan elde edilip edilmemesine yönelik tartışmalara mahal vermiştir. Daha sonra Türkiye'de insan embriyosundan kaynaklanmayan kök hücrelerin patentlenebilir olup olmamasına ilişkin herhangi bir düzenleme olmadığı belirlenmiş ve insan embriyosu tanımının da yapılmasının önemi üzerinde durulmuştur. Düzenleme ve tanımlamanın niçin gerekli olduğu tartışılmıştır. İnsan embriyosundan elde edilmeksizin üretilen ya da insana dönüşmeye elverişli olmayan embriyolardan elde edilen kök hücre çalışmaları sonucunda ortaya çıkan ürün ve usullerin Türkiye mevzuatında da düzenlenmesi ve patentlenebilir olmasına izin verilmesi uluslararası mevzuat ve ülkesel gelişim anlamında faydalı görünmektedir.

Amerikan hukukuAvrupa BirliğiAvrupa Patent Sözleşmesi+6
Fatma Esin Batak Yıldırım
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanuna göre ayıplı malda ve ayıplı hizmette tüketicinin hukuki durumu

Tezin amacı, konuyu 28 Mayıs 2014 tarihinde yürülüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun ve bunun gölgesinde 8 Eylül 1995 tarihinde yürürlüğe giren 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun, devamında 2003 yılında yürürlüğe giren 4822 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunla değiştirilen 4077 sayılı Kanun ile 4 Şubat 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununa göre satıcı ve sağlayıcının ayıplı mal ve ayıplı hizmetler karşısında hangi hallerde sorumluluklarının doğacağı bunun karşısında da tüketiciye tanınan seçimlik haklar incelenerek gerektiğinde bilimsel önerilerde bulunmaktır. Tez giriş, dört ana kısım ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte tüketicinin korunması hakkında genel bilgiler verilerek tüketicilerin korunmasında ne gibi olumlu ve olumsuz gelişmeler yaşandığı hususunda bilgi verilmiştir. Sonrasında genel olarak ayıplı mal ve ayıplı hizmetler kavramlarına değinilerek, ayıplı mal ve ayıplı hizmetlerin uygulama alanı ve türleri konusunda incelemelerde bulunulmuştur. Bir sonrasında ayıplı mal ve ayıplı hizmetler karşısında satıcı ve sağlayıcının sorumlu tutulabilmesi için hangi koşulların gerektiğine vurgu yapılmıştır. Bunun yanında satıcı, üretici ve ithalatçıların satılan mallar karşısında tüketicilere servis sunma zorunluluğundan söz edilip, yapılan reklamlar karşısında bu kişilerin hangi hallerde sorumlu olup olmayacakları düzenlenmiştir. Bunun bir sonraki aşamasında ayıplı mal ve ayıplı hizmetler karşısında tüketicinin sahip olduğu haklardan söz edilmiştir. Ayrıca bu durumlarda sorumlu tutulabilecek kişilerin kimler olduğu, dava zamanaşımı ve ispat yükünün kimlerin üzerinde olduğu konusunda bilgi verilmeye çalışılmıştır. Son aşamada da ayıplı ifanın benzer ifa ihlalleri ile karşılaştırılması yapılmıştır. Burada ayıplı ifanın yanlış ifa ile olan benzer ve farklılıklarına parça ve çeşit satımlarına göre ayrım yapılarak incelenmiş, ardından ayıplı ifanın eksik ifa ile aralarındaki ilişki hususunda değerlendirilmelerde bulunulmuştur. Tezin sonuç kısmında ise, tüketicinin korunabilmesi açısından 25.07.1985 tarihinde çıkartılan AB Direktifiyle birlikte Türk Hukukunda tüketicileri etkileyen sorunlar üzerinde durulmuştur.

Ayıplı malHukuki sorumlulukHukuksal korunma+5
Jasin Sagiri
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı para olarak kararlaştırılan kira bedelinin belirlenmesi

Yabancı para olarak kararlaştırılan kira bedelinin belirlenmesi konulu yüksek lisans tez çalışmam da, genel olarak kira sözleşmesinin tanımı, esaslı unsurları, kiracı ve kiraya verenin hak ve yükümlülükleri incelenmiştir. Devamla; yabancı para ve memleket parası ayırımı dikkate alınarak, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri ışığında, yabancı para kira bedelinde uygulanacak artış oranı, tarafların anlaşmalarının geçerliliği, kira bedelinin belirlenmesi (tespiti), uyarlama davasının özellikleri ve süreci, kira sözleşmesinin sona ermesi halleri aynı zamanda mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu ve 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun hükümleri ile de karşılaştırma yapılarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kira Sözleşmesi, Kira Bedeli, Kira Unsurları, Taşınmaz Mal, Yabancı Para, Kira Bedelinin Uyarlanması, Kira Bedelinin Tespiti, Hak ve Nesafet, Kira Bedeli Artış Oranı, Memleket Parası, Tarafların Anlaşması, İfa Güçlüğü.

DövizKiraKira sözleşmesi
Zuhal Perver
İstanbul Aydın University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Zorlayıcı sebeplerle kısa çalışma

Kısa çalışma uygulaması, işçinin ve dolayısıyla istihdamın korunması amacıyla düzenlenmiş bir esnek çalışma yöntemidir. Kısa çalışma işyerinin bir genel, sektörel veya bölgesel kriz ya da zorlayıcı sebep nedeniyle, biriken iş gücünün işverene getirdiği ekonomik yükün aşılması amacıyla, İŞKUR onayı ile uygulanabilir. Çalışmamızda öncelikle, kısa çalışmaya imkân veren hallerden biri olan 'zorlayıcı sebep' incelenmiştir. Ardından kısa çalışma kavramı tanıtılmış olup son olarak zorlayıcı sebeplerle kısa çalışma uygulamasının hüküm ve sonuçları açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Esnek Çalışma, Kısa Çalışma, Kısa Çalışma Ödeneği, Mücbir Sebep, Zorlayıcı Sebep

Esnek çalışmaKısa çalışmaKısa çalışma ödeneği+2
Sümeyye Elgörmüş
Ibn Haldun University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Markaların anonim şirketlere sermaye olarak konulması

Markaların anonim şirketlere sermaye olarak konulması, sermaye taahhüdünün ve ifasının konusunu oluşturmaktadır. Dolayısıyla markaların öncelikle doğrudan düzenlendiği sınai mülkiyet mevzuatı açısından hak niteliğinin tanımlanması ve konumlandırılması gerekir. Sonrasında anonim şirketler hukuku açısından sermaye yeterliliklerini taşıyıp taşımadığı ve hangi tür sermayenin prosedürlerine tabi olacağı çalışmamızda incelenecektir. Buna binaen, markaların sermaye olarak taahhüt edilmesi, maddi değerinin hesaplanması, sermaye borcunun ifası ile yerine getirilmemesinin sonuçları tezimizde değerlendirilmektedir.

Nureddin Ali Dizman
Ibn Haldun University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

ICSID yatırım tahkiminde Avrupa Komisyonu'nun Amicus Curıae müdahalelerinin etkileri

Bu tez, Avrupa Komisyonu'nun ICSID yatırım tahkiminde amicus curiae müdahalelerinin etkilerini incelemektedir. Amicus curiae, "mahkemenin dostu" olarak, mahkemeye veya hakem heyetine tarafsız ve uzman görüşü sunarak yardımcı olan kişi veya kurumları ifade eder. Tezde, Avrupa Komisyonu'nun AB içi yatırım uyuşmazlıklarında amicus curiae olarak müdahil olmasının hukuki ve pratik sonuçları ele alınmaktadır. Tez, Komisyon'un müdahalelerinin AB içi yatırım uyuşmazlıklarının çözümünde nasıl bir rol oynadığını ve AB hukukunun uluslararası yatırım tahkimine entegrasyonunu sağlama amacını analiz etmektedir. Avrupa Komisyonu, 2006 yılında Eastern Sugar davası ile başlayan ve Electrabel v. Hungary gibi önemli davalarda devam eden müdahaleleri ile AB içi yatırım anlaşmalarındaki yatırımcı-devlet uyuşmazlık çözüm hükümlerinin geçersiz olduğunu savunmaktadır. Ayrıca, ABAD'ın Achmea ve Komstroy kararları, AB içi yatırım tahkim mahkemelerinin yargı yetkisini geçersiz kılarak, AB hukukunun üstünlüğünü vurgulamaktadır. Araştırma, doküman analizi ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri ile yürütülmüştür. Tez, Komisyon'un amicus curiae müdahalelerinin ICSID yatırım tahkimi üzerindeki hukuki ve ekonomik etkilerini değerlendirmekte ve hakem heyetlerinin bu müdahalelere verdiği tepkileri incelemektedir. Özellikle, AB içi yatırım tahkim süreçlerinde hukuki belirsizliklerin giderilmesi ve AB hukukunun uygulanabilirliğinin artırılması için öneriler sunulmaktadır. Sonuç olarak, Avrupa Komisyonu'nun ICSID yatırım tahkimi mekanizmasındaki amicus curiae müdahaleleri, AB içi uyuşmazlıklarda AB hukukunun üstünlüğünü sağlama stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Bu müdahaleler, AB içi yatırım tahkim süreçlerinin daha şeffaf ve öngörülebilir olmasına katkı sağlamakta, ancak aynı zamanda uluslararası yatırımcılar ve AB üyesi devletler arasında hukuki ihtilaflara ve yatırım akışlarında belirsizliklere yol açmaktadır. Bu bağlamda, daha açık ve net yasal düzenlemeler yapılması ve uluslararası yatırımcıların haklarını koruma konusunda etkili mekanizmaların geliştirilmesi gerekmektedir.

Avrupa Topluluğu hukukuICSID
Mustafa Cihad Çevik
Ibn Haldun University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Tasarruf finansman sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların tahkim ve diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri ile çözümü (Tüketici hukuku bağlamında)

Bu çalışma, tasarruf finansman sözleşmesinden doğan tüketici uyuşmazlıklarının tahkim ve diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleriyle çözümünü incelemektedir. Tasarruf finansman sistemi, uzun vadeli birikim ve konut finansmanı sağlamada önemli bir rol oynarken, bu sistemden doğan uyuşmazlıkların etkin bir şekilde çözülmesi hem tüketiciler hem de finansal kuruluşlar açısından büyük önem taşımaktadır. Türkiye'de tüketici uyuşmazlıklarında mevcut çözüm yolları, tüketici hakem heyetler, dava şartı arabuluculuk ve mahkemeye başvuru süreçleri ile sınırlıdır. Ancak, bu mekanizmalarda taraf iradesi ön planda değildir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki çözüm yollarının yeterliliğini sorgulamak ve bu alanda daha etkin çözüm mekanizmaları geliştirilmesi için alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin uygulanabilirliğini incelemektir. Ayrıca, bu araştırma, diğer ülkelerdeki, özellikle tüketici finansmanından doğan uyuşmazlıkların, çözüm yöntemleri hakkındaki benzer düzenlemeleri de inceleyerek Türkiye'deki çözüm mekanizmalarının geliştirilmesi için öneriler sunmaktadır. Çalışma kapsamında, tüketici uyuşmazlıklarının tahkime elverişliliği konusu, Almanya, İsviçre, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği Hukuku ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Türkiye'de mevcut Yargıtay'ın görüşü, tüketici uyuşmazlıklarının tahkime elverişli olmadığı yönünde olsa da diğer ülkelerde tüketici dostu tahkim uygulamaları geliştirilmiştir. Örneğin, Almanya'da tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin tahkim sözleşmesi ayrı bir belgede düzenlenmelidir. İsviçre'de ise tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin tahkim sözleşmesi ancak ihtilaf ortaya çıktıktan sonra akdedilebilirken, Birleşik Krallık'ta belirli parasal sınırların altındaki tahkim sözleşmeleri, "haksız şart" olarak değerlendirilmektedir. Amerika'da ise tahkim uygulaması federal eyaletlerde ufak nüans farklılıkları göstermekte, fakat yaygın olarak uygulanmaktadır. Ayrıca çalışmada, Türkiye'de tüketici uyuşmazlıklarında sektör bazlı alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının geliştirilmesi önerilmiştir. Bu bağlamda, gerekli hukuki altyapının sağlanması halinde, tasarruf finansman sektörüne özgü, tasarruf finansman şirketlerinin bünyesinde bulunduğu meslek kuruluşu ile bir tahkim merkezi anlaşma yapabilir ve merkez bünyesinde seri tahkim kurallarının uygulanacağı bir hakem müessesi kurulabilir. Önerilen model hem tüketici haklarını koruyacak hem de finansal uyuşmazlıkların daha hızlı ve düşük maliyetle çözülmesini sağlayacaktır.

Hüseyin Yağızhan Kol
Ibn Haldun University · Institute of Graduate Studies
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Anonim ortaklıkta pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı

Anonim ortaklıkta her pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan şirketin işleri; denetçilerden ise denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi alma talebinde bulunma hakkına sahiptir. Ayrıca her pay sahibinin şirketin ticari defterlerini ve yazışmalarını, sorusunu ilgilendiren kısımları ile sınırlı olarak inceleyebilme hakkı bulunmakla birlikte, bunun için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gereklidir. Pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkının reddi, talep edilen bilginin şirket sırlarının açıklanmasına veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girmesine neden olabilecek ise söz konusu olabilir. Bilgi alma ve inceleme talebinin cevapsız bırakılması, haksız olarak reddedilmesi, ertelenmesi veya pay sahibinin kanunda düzenlendiği şekilde bilgi alamaması halinde, hakkın açılacak bir dava ile mahkeme aracılığıyla kullanılması da mümkündür. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde bilgi alma ve inceleme hakkının genel nitelikleri ile karşılaştırmalı hukuktaki düzenlenme şekli; ikinci bölümde hakkı etkileyen ilkeler ve hakkın düzenlenme amacı; üçüncü bölümde bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması ve hakkın sınırları; dördüncü ve son bölümde ise hakkın ihlalinin hukuki sonuçları ele alınmıştır.

Anonim ortaklıklarBilgi alma ve inceleme hakkıPay sahipleri+2
Burak Sümer
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Türk ve İsviçre hukukunda karşılaştırmalı olarak yoksulluk nafakası

Hukukumuzda aile özel bir öneme sahiptir. Kanun koyucu aileye vermiş olduğu büyük önemi, Medeni Kanunda aile kurumuna ayrıntılı yer vererek açıkça göstermiştir. Aile, temelde evlilik akdinin kurulmasıyla oluşan bir yapıdır. Toplumda ve hukuk düzeninde arzu edilen evliliklerin ömür boyu sürmesidir. Ancak, her evlilik umulanın aksine ölümle sona ermeyebilir. Eşlerin artık devam ettirmek istemedikleri bir evliliğe mahkûm kalmalarını engellemek için Medeni Kanun'da boşanma kurumuna yer verilmiştir. Evliliğin sona ermesiyle birlikte eşler arasındaki manevi ve maddi ilişki sona erer. Boşanmanın mali sonuçlarından biri ise, yoksulluk nafakasıdır. Yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunu'nun Yoksulluk Nafakası başlığı taşıyan 175'inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, boşanma dolayısıyla yoksulluğa düşecek olan taraf, boşanmada daha ağır kusurlu olmamak şartıyla karşı tarafın ekonomik gücü nazarında süresiz nafaka isteme hakkına sahiptir. Yoksulluk nafakası düzenlemesi, sürekli olarak uygulama ve öğretide eleştirilerin odağında olmuştur ve halende varlığı, amacı ve süresi tartışılmaktadır. Yoksulluk nafakası temellerini İsviçre Medeni Kanunu'nun 125'inci maddesinden almaktadır. Yoksulluk nafakasının Türk ve İsviçre hukukundaki düzenleniş şekilleri karşılaştırmalı olarak incelenerek, nafaka bakımından ortaya çıkan benzerlik ve farklılıklar irdelenecektir.

Medeni usul hukukuTürk Medeni KanunuTürk hukuku+3
Kübra Yıldız
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Kişisel Verilerin Korunması Hukukunda ticari elektronik ileti

Ticari elektronik iletiler, istenmeyen iletilerin en yaygın türlerinden biridir. Elektronik ticaretin büyümesi, iletileri daha da yaygınlaştırmıştır. Elektronik ticaret hukuku, ticari elektronik ileti gönderimini ve içeriğini belirli kurallara bağlamıştır. Ticari elektronik ileti gönderimi aynı zamanda kişisel veri işleme faaliyeti teşkil eder. Dolayısıyla ileti gönderiminde kişisel verilerin korunması hukukunun normları da dikkate alınmalıdır. Fakat her iki hukuk dalının faaliyet için olumlu irade beyanı araması ve konunun disiplinler arası niteliği karışıklığa sebep olmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada ticari elektronik ileti gönderimi kişisel verilerin korunması hukukunun bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Söz konusu sorunun çözümü için öncelikle kişisel verilerin korunması hukuku incelenmiştir. İkinci olarak ticari elektronik ileti ile ilgili kavram ve müesseselerin kişisel verilerin korunması hukuku bakımından ne anlam ifade ettiği belirlenmiştir. Daha sonra iki hukuk dalına ait normların ticari elektronik ileti gönderimine nasıl uygulanacağı tespit edilmiştir. Böylece ticari elektronik ileti gönderiminin kişisel verilerin korunması hukuku bakımından nasıl incelenmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Bu bağlamda elektronik ticaret hukukunun ticari elektronik ileti göndermeye cevaz veren kurumları kişisel verilerin korunması hukukundaki veri işleme şartlarını sağladığı saptanmıştır. Bu sayede kişisel verilerin korunması hukukunun veri işleme şartı dışındaki gerekliliklerine alanın ruhuna daha uygun meşru bir zemin bulunmuştur. Aynı zamanda tek bir faaliyet için iki ayrı olumlu irade beyanına gerek olmadığı tespit edilmiştir.

Elektronik haberleşme hukukuKişisel Verilerin Korunması KanunuKişisel veri+5
Ramazan Furkan Kaya
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

İşletme çalışanlarının haksız rekabet eylemleri

işletmeler ile iş görme edimi yüklenen kişiler arasındaki ilişkinin yoğunluğu nedeni ile işletmeye ilişkin bilgileri ve sırları öğrenen çalışanların haksız rekabet eylemi oluşturabileceği kuşkusuzdur. Bu bakımdan işletme çalışanı kavramı, sadakat yükümlülüğü ve iş görme edimi temelinde geniş yorumlanarak haksız rekabet eylemleri incelenmiştir. Özellikle bu kavramın seçilmesinde iş ilişkilerinin çok çeşitliliği gözetilerek işçi, çırak, stajyer ve bağımlı tacir yardımcılarını kapsama gayreti etkili olmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda haksız rekabet hükümleri m. 54 ve devamında düzenlenmiştir. TTK m.54 genel hüküm niteliğinde olup m.55 ise haksız rekabet hallerini örnek niteliğinde düzenlemiştir. TTK'de sayılan haksız rekabet örnekleri temelde altı kategoride toplanmıştır. Bunlar: Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri, sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek, başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak, üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek, iş şartlarına uymamak, dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak şeklinde belirtilmiştir. Çalışmamızın konu ve kapsamı değerlendirilerek tez konumuzda işletme çalışanlarının fail olduğu veya araç olduğu haller daha çok sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek, başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak, üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek olduğundan bu haller ile genel hüküm kapsamında değerlendirilebilecek haller ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Diğer haksız rekabet hallerine çalışmanın kapsamı gözetilerek ve tekrara düşmemek adına yer verilmemiştir. işletme çalışanlarının iş ilişkisi devam ederken meydana gelen eylemleri ile iş ilişkisi sona erdikten sonra meydana gelen eylemlerine yönelik adam çalıştıranın sorumluluğu, rekabet yasağı sözleşmesi gibi kavramlar da irdelenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise açılabilecek hukuk davaları ile talep edilebilecek tedbirler yer almaktadır.

Haksız rekabetRekabetTürk Ticaret Kanunu+3
Deniz Açıkgöz
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Sigorta hukukunda arabuluculuk ve tahkim

Türkiye'de tahkim, mevzuatta bulunmasına karşın sigorta hukukuna ilişkin uygulaması 21. yüzyılın ilk on yılında ortaya çıkmıştır. Bunun yanında ikinci on yılda arabuluculuk uygulaması, bütün uyuşmazlıklarla birlikte sigorta hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklara da uygulanmaya başlamıştır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği uyuşmazlıklara ilişkin önce iş hukukunda, daha sonra ticaret ve tüketici hukukunda dava şartı arabuluculuk uygulamaları sırasıyla yürürlüğe girmiştir. Türk Ticaret Kanunun Altıncı Kitabı olan sigorta hukuku uyuşmazlıklarında arabuluculuk uygulamasının, yalnızca ticaret hukuku uzman arabulucuları tarafından çözülmesi mümkün değildir. Hukuk Uyuşmazlıkları Arabuluculuk Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda dava şartı arabuluculuk düzenlenmiş olmasına karşın, sigorta uyuşmazlıklarının arabuluculuk yolu ile nasıl çözüleceğine ilişkin net bir düzenleme yapılmamıştır. Dava şartı arabuluculuğun tahkim için geçerli olmadığı tahkimin de bir alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olduğu ortadadır. Sigorta Tahkim Komisyonun herhangi bir şekilde iradilikten uzak olacak şekilde mahkemelere erişimi engellememesi gerekir. Sigorta uyuşmazlıklarında tahkime başvurunun kolaylaştırılması ve başvurucunun tercih imkânının genişletilmesi gerekmektedir. İradi olan tahkim ile iradi olan arabuluculuğun bir araya gelerek iki yolun da olumlu yanlarını uyuşmazlıkların çözümünde kullanmak, uzmanlaşmış kişiler tarafından kamu düzenine uygun kararlar ortaya çıkarmak açısından Arabuluculuk-Tahkim uygulaması Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde hayata geçirilmelidir.

Alternatif uyuşmazlıkArabuluculukSigorta hukuku+3
Mustafa Özgen
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Türk hukukunda çağrı üzerine çalışma

Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkan, işçinin tek bir işverene bağlı olmak suretiyle tam zamanlı olarak iş görmesini öngören tipik iş sözleşmeleri, zaman içerisinde iş sözleşmesinin taraflarının ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılayamaz hale gelmiş ve "atipik" istihdam biçimleri geliştirilmiştir. Küreselleşme, ekonomik, teknolojik ve sosyal gelişmeler ile rekabet koşullarının katılaşması gibi çeşitli nedenlerle işyerlerinde esneklik ihtiyacı artmış ve bu ihtiyacı karşılamak üzere çalışma sürelerinde ve istihdam biçimlerinde çeşitli esneklik uygulamaları gündeme gelmeye başlamıştır. Bu kapsamda çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş ilişkisi, çalışma sürelerinde esneklik sağlayan bir atipik istihdam türü olarak uygulanmaya başlamıştır. 1475 sayılı Kanun döneminde uygulamasına rastlanıyor olmakla birlikte herhangi bir düzenlemede yer almayan çağrı üzerine çalışma, 4857 sayılı İş Kanunu ile yasal düzenlemeye kavuşturulmuştur. Kanunun 14. maddesi ile kısmi süreli çalışmanın özel bir türü olarak düzenlenen çağrı üzerine çalışmaya ilişkin getirilen düzenlemelerin niteliği öğretide tartışmalıdır. Ayrıca, esnek çalışma biçimlerine yer veriyor olmakla beraber, tam süreli çalışma temel alınarak düzenlenmiş olan İş Kanunu kapsamında çağrı üzerine çalışan işçilerin haklarına ilişkin belirsizlikler bulunmaktadır. Buradan hareketle bu çalışmada, öncelikle çağrı üzerine çalışma kavramı esneklik ve kısmi süreli çalışma kavramlarıyla birlikte ele alınarak gelişimi, türleri, uygulanış amacı, diğer çalışma türleriyle farklılıkları açıklanmış, sonrasında işçinin bireysel iş hukuku, toplu iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku bakımından sahip olduğu haklar incelenmiş ve İş Kanunu m. 14'te yer alan hükümlerin niteliğine ilişkin tartışmalar başta olmak üzere çağrı üzerine çalışmaya ilişkin öğreti görüşleri ve yargı kararlarına yer verilerek uygulama sorunlarına dikkat çekilmesi amaçlanmıştır.

Esnek çalışmaTürk iş hukukuÇağrı+3
Damla Kaynar
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Basın İş Hukukunda uzaktan çalışma ve dijitalleşme

Küreselleşme ve teknolojik gelişmeler, her alanda olduğu gibi basın alanında çalışanların koşullarında da önemli değişikliklere ve dönüşümlere neden olmuştur. Dijitalleşmenin basın alanındaki haberin hazırlanması ve sunumu aşamasında getirdiği yenilikler, sektörel rekabet, teknolojik araçlar sayesinde zaman ve yer kavramının genişlemesi; çalışma hayatında esnekleşme kavramına duyulan ihtiyacı arttırmıştır. Esneklik, işçinin korunması ve sosyal adaletin sağlanması gereğince, güvenceli esneklik olarak ilk kez uluslararası hukuk kaynaklarında; akabinde Türk hukukunda kendine yer bulmuştur. Güncel ihtiyaçlar, teknolojik gelişmeler ve çalışma hayatındaki esnekleşme, uzaktan çalışma modeline rağbeti arttırmıştır. Özellikle Covid-19 pandemisi, işyeri ve kalabalık çalışma grupları dışında çalışma ortamlarına gereksinimi doğurmuştur. Yeni iletişim teknolojilerinin sunduğu olanaklar da basın alanında uzaktan çalışma modelinin yaygınlaşmasına hizmet etmiştir. Ancak, 13.06.1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun; emek sürecindeki dijitalleşmeyi, gazetecilik kavramının dönüşümünü ve çalışma kapsamının değişimini yakalayamamıştır. Uzaktan çalışma ve dijitalleşme, gazeteciliğin dinamik yapısına katkı sunmaktadır. Bu çalışmada; esnek çalışma modellerinden uzaktan çalışma ve gazeteciliğin dijitalleşme süreci üzerinde durularak; dijitalleşme ve uzaktan çalışmanın basın iş hukukuna etkisi değerlendirilecektir.

Basın hukukuBasın İş KanunuEsnek çalışma+7
Ceren Fırat
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması

Alım ve satıma yönelik ticari faaliyetlerin çevrimiçi ağlar üzerinden gerçekleşmesi olarak tanımlanan elektronik ticaret, genel ticaret hacmindeki payını günden güne arttırmaktadır. İnternet, zaman ve mekân algısını ortadan kaldırarak, tüketici ve satıcıyı her daim elektronik ortamda buluşturabilen elektronik pazaryerlerinin doğmasına sebep olmuştur. Elektronik pazaryerlerinin kendine özgü yapısı, bu pazarların geleneksel pazarlara alternatif bir satış kanalı olarak mı ayrı bir pazar olarak mı tanımlanacağı, pazarın coğrafi sınırlarının nasıl çizileceği, bu pazarlarda hakim durum tespitinin nasıl yapılacağı sorularına cevap aranması gerekliliğini doğurmuştur. Ticaretin yeni gelişmeye başladığı dönemlerden beri kartelleşmeyi yasaklayarak iktisadi refahı ön planla tutan rekabet hukuku kapsamında günden güne işlem hacmi ve pazar payını artıran büyük teknoloji şirketleri bakımından yeni rekabetçi endişeler doğmuştur. Atlantik'in her iki yakasındaki rekabet otoriteleri, büyük pazar payına sahip olan bu şirketlerin davranışlarını mercek altına almıştır. Bu kapsamda, son yıllarda Google, Microsoft, Amazon, Facebook, Apple, Booking, Yemeksepeti, Sahibinden.com gibi faaliyet gösterdikleri elektronik pazaryerlerinde hakim durumdaki teşebbüslerin eylemleri kötüye kullanma bakımından incelemeye tabi tutulmuştur. Elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması davranışlarına odaklanan çalışmamızda birinci bölümde elektronik ticaret kavramı, ikinci bölümde hakim durumun kötüye kullanılması kavramı genel hatlarıyla ve son olarak üçüncü bölümde, elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması ele alınmıştır. Bu kapsamdaki uyuşmazlıklara, ulusal rekabet otoriteleri, Avrupa Birliği Komisyonu, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları temelinde getirilen çözümler ile ABD'de mevcut yaklaşımlar birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç itibarıyla, ticaretin elektronik ortama taşınması arama ve zaman maliyetlerinin düşmesine yol açmış, üretici ile tüketici doğrudan buluşabilme imkânına sahip olmuştur. Bu durum ekonomik anlamda etkinlik ve verimlilik artışına ortam hazırlamıştır. Elektronik ticaretin olumlu katkılarının sağlamış olduğu fayda ise, rekabet otoriteleri ve yargı organlarının önlerine gelen uyuşmazlıklarda, elektronik ticaretin kendi dinamikleriyle uyumlu, ihtiyaçlara hızla cevap veren ve sektördeki inovasyon hızını kesmeyecek hassas bir yaklaşım sergilemesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Anahtar Sözcükler Elektronik ticaret, hakim durumun kötüye kullanılması, elektronik ticarette hakim durumun kötüye kullanılması.

Elektronik ticaretHakim durumKötüye kullanma+3
Nergiz Büşra Taşdemir
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Anonim şirkette rüçhan hakkı

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile anonim şirketlerde pay sahibine, dış kaynaklı sermaye artırımı sonucu ortaya çıkacak yeni paylardan öncelikli olarak alma hakkı tanıyan rüçhan hakkı düzenlenmiştir. Hem mali hem de kişisel haklar sağlayan rüçhan hakkı ile sermaye artırımı sonucu, yeni payların üçüncü kişilere satılmasının önüne geçilerek, pay sahiplerinin zarara uğramaları engellenmiş olmaktadır. Rüçhan hakkı kural olarak pay sahiplerine tanınmakla birlikte esas sözleşme veya genel kurul kararıyla diğer kişilere de tanınabilir. Mutlak nitelikte bir müktesep hak sağlamayan rüçhan hakkı esas sermaye sistemini kabul eden anonim şirketlerde genel kurul, kayıtlı sermaye sistemini kabul eden anonim şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir. Rüçhan hakkının kısıtlanabilmesi için haklı bir sebebin bulunmasının yanında kanunda yer alan diğer şartların da gerçekleşmesi gerekir. Anahtar Sözcükler: Rüçhan hakkı, sınırlama veya kaldırma, haklı sebep, müktesep hak, mali hak, kişisel hak, esas sermaye sistemi, kayıtlı sermaye sistemi

Anonim ortaklıklarAnonim şirketlerHaklı neden+4
Onuralp Atay
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Apartman ve site yönetiminden doğan hukuki sorumluluk

Değişen ve gelişen yeni dünya düzenindeki toplu yaşamın zorunluluğu ile birlikte çok katlı ve toplu yapıların oluşması; bu yapılarda toplu halde yaşayan, sosyo-kültürel ve ekonomik bakımdan farklı insanların bir arada yaşamasını zorunlu kılmıştır. Bireylerin olduğu her ortamda mutlu ve huzurlu bir yaşam için uyulması gereken toplumsal ve hukuki kuralların gerekli olması karşısında, toplu ve çok katlı yapıların hukuki temeli bulunan bir kurallar bütünü dahilinde yönetilmesini ve diğer konut sakinlerinin de bu kurallara ve yönetimin idaresine uymasını; buna karşın, yapı yönetimlerinin de söz konusu kurallar dahilinde yapı yönetimini gerçekleştirmesini gündeme getirmiş ve gerekli kılmıştır. Bu doğrultuda; öncelikle, çok katlı yapılara hukuki nitelik kazandırmak; bu yapılarda yaşayan bireylerin statülerini ortaya koymak; gerek bu bireyler arasındaki ortak yaşamdan doğan ilişkileri gerekse bu bireyler ile ortak yaşamın, söz konusu yapılarda düzen ve idare anlayışını tesis etmek için zorunlu kıldığı yapı yönetimleri arasındaki ilişkileri yani hak, görev ve sorumlulukları düzenlemek maksadıyla 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı mülga Medeni Kanundaki taşınmaz mallara ilişkin genel hükümlerden ayrı ve özel olarak, 2 Ocak 1966 tarihli mer'i 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu pozitif hukuk sistemimizde yerini almıştır. Günümüze kadar gelişen süreçte, hızla artan kırdan kente göçün ve ülke nüfusunun doğurduğu konut ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak tek parseli aşan birden çok yapı ve blok yapıların yapılması karşısında, tek parseli aşan bu yapıların yönetiminde de sorunlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durum ise kat mülkiyeti ve kat irtifakı kavramlarının tekrar ele alınmasını da gerekli kılmıştır. Bu doğrultuda, tek parseli aşan site (toplu yapı) kavramı, 634 sayılı Kanuna 14.11.2007 tarihli 5711 sayılı Kanunla eklenen "Dokuzuncu Bölüm" başlığı altında "Toplu Yapılara İlişkin Özel Hükümler" ile hukuki nitelik kazanmış ve toplu yapılarda ortaya çıkan sorunların çözümü için tek parsel üzerinde kurulan tek yapıdan (apartman) ayrılan toplu yapılara özgü özel hükümler getirilmiştir.

ApartmanHukuki sorumlulukSiteler+2
Muhammed Uluşen
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Limited şirketlerde pay devri

"Limited Şirketlerde Pay Devri" işlemi, kişisel ögelerin daha yoğun olduğu ve ülkemizde kurulması en çok tercih edilen bir sermaye şirketi türü olan limited şirketlerin mevzuatta pay devri ile ilgili olan hükümleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girmesi sonucu birçok yönden önemli değişikliğe uğramıştır. Kanun koyucu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda limited şirketin kendine özgü yapısını, her ne kadar anonim şirketin yapısına yakınlaştırsa da yine de söz konusu bu özgün yapıyı korumak istemiş, bu anlayış limited şirkette pay devri konusuna da aynı ölçüde etki etmiştir. Çalışmamın ilk bölümünde limited şirketlerde pay kavramı ve payın temel özellikleri açıklanmıştır. İkinci bölümde ise taahhüt işlemi ve bu işlem özelinde uygulamada sık rastlanılmayan bir sözleşme türü olarak pay devri vaadi sözleşmesi birçok yönden ele alınmıştır. Son bölümde ise; tasarruf işlemi, pay devri sözleşmesi ve ortaklığın pay devri ile kazanılması süreci değerlendirilmiştir. Bölümleri ve içeriklerini oluştururken doktrinde tartışmalı noktalara değinilmiş, karşıt görüşlere de yer verilmiştir. Aynı zamanda Yargıtay'ın da limited şirketlerde pay devri konusunda vermiş olduğu çeşitli kararlara vurgu yapılmıştır. Çalışmada, konuların birbiriyle olan sıkı bağı ve ihtimaller üzerine ortaya çıkabilecek farklı sonuçlar irdelenmiştir. Özellikle limited şirketlerde pay devrine dair getirilen şekil şartı, esas sözleşmeye eklenebilecek hükümler ile ilgili devrin sınırlandırılması, şirket genel kurulunun devir işlemindeki rolü ve devrin onaylanmaması halinde ilgili ortağın hakları gibi pay devri işlemini direkt etkileyen konular üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmuştur.

DevirKanunlar 6102 sayılıLimited şirketler+5
Kemal Çağrı Derekaya
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Sigortalı eşyalar üzerindeki rehin hakkı

Bir hukuki ilişki kapsamında doğan alacağın teminat altına alınması noktasında en çok başvurulan yollardan biri de rehin tesis etmektir. Bir alacağı teminat altına almak amacıyla rehne başvurulan pek çok durumda sigorta da fonksiyon göstermektedir. Zira alacaklının ve rehne konu olan eşya malikinin, rehinli eşyaya ilişkin menfaatlerin sigortalanmasında çıkarı vardır. Malik ve alacaklı, rehne konu eşyaya ilişkin menfaatlerini ayrı sigorta sözleşmeleri ile güvence altına alabilirler. Böyle hallerde aşkın sigorta söz konusu olmayacaktır. Bu noktada malik menfaatinin sigortalandığı haller ayrı bir önem arz etmektedir. Rehne konu olan eşyaya ilişkin malik menfaatinin sigortalandığı hallerde, söz konusu menfaat zarara uğramış ve malik lehine bir sigorta tazminatı doğmuşsa, rehin hakkı sigorta tazminatı üzerinde devam edecektir. Rehin hakkının sigorta tazminatı üzerinde devam ettiği durumlarda, rehin hakkının varlığını bilen ya da bilmesi gereken sigortacı, sigorta tazminatı üzerinde rehin hakları devam eden alacaklıların rızasını almaksızın malike yaptığı ödeme ile borcundan kurtulamayacaktır. Böyle hallerde malik, ek güvence göstermek ve rehne konu eşyayı eski haline getirmek şartıyla sigorta tazminatının ödenmesini talep edebilir. Fakat rizikoya maruz kalmış olmasına rağmen rehne konu eşya hala yeterli bir teminat teşkil ediyorsa, rehinli eşya malikinin sigorta tazminatının kendisine ödenmesini isteme yetkisinin olduğunun kabulü gerekir. Sigorta poliçelerinde yer alan dain-i mürtehin kaydı ise rehnin varlığını sağlayan bir hukuki belge değildir. Bu sebeple sadece sigorta poliçesindeki kayıtlara dayanarak sigorta tazminatı üzerinde rehin hakkının devamını kabul etmek doğru olmayacaktır. Sigorta tazminatı üzerinde rehin devam etse bile talep ve dava hakkı yine malikte olacaktır. Ayrıca rehinli alacaklıya riziko gerçekleşmeden önce de sigorta korumasının devamını sağlamaya dönük belirli imkanlar tanımıştır. Söz konusu imkanları sağlayan düzenlemeler ise sigorta sözleşmesinin sona ermesinden önce ve sonra olmak üzere iki ana ayrım etrafında yapılmıştır.

EşyalarRehinRehin hakkı+3
Oğuzhan Ünsal
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Marka hukukunda kullanım ispatı

Tescil edilmiş bir marka, sahibinin tekelindedir ve tescilden doğan hakların devam etmesi için markanın kullanımı gerekmektedir. Hukuki nitelik bakımından külfet olarak nitelendirilebilecek marka kullanımı başta TRIPS ve Paris Konvansiyonu olmak üzere pek çok uluslararası düzenlemeye konu olmuştur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu da AB Marka Tüzük ve Direktiflerine bağlı olarak markanın kullanılmasını düzenlemiş ve kullanılmamasına çeşitli sonuçlar bağlamıştır. Buna göre, markanın ciddi olarak, Türkiye'de, tescil edildiği mallar ve/veya hizmetlerde ve tescil edildikten sonra beş yıl içinde kullanılması gerekmektedir. Markanın kullanımı olarak kabul edilen hükümler ve kullanılmama için haklı sebebin bulunması istisnaî niteliktedir. Markanın öngörülen şekilde kullanılmaması üç aşamada ileri sürülebilmektedir. Bunların birincisi, başvurunun yayımlanmasından sonraki itiraz sürecinde, ikincisi markanın hükümsüzlüğü davasında ve sonuncusu marka hakkına tecavüz davasındadır. Her üç aşamada da kullanmama savunmasının ileri sürülebilmesi için; en az beş yıldır tescilli bir markanın bulunması, bir talebin varlığı ve bu talebinin SMK 6'ncı maddenin 1'inci fıkrası uyarınca karıştırılma ihtimaline dayanması gerekmektedir.

Marka hukukuMarkanın kullanılmamasıMarkanın kullanılması+1
Elanur Tamer
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Organ ve doku naklinde "rıza"

Yüzlerce yıl önceye dayanan organ ve doku nakli denemeleri, özellikle son yarım yüzyılda oldukça başarılı bir konuma gelmiştir. Tıp biliminin organ ve doku naklindeki bu başarısının ardından, naklin hukuki bir zemine kavuşturulması ihtiyacı doğmuştur. Bu amaçla hukuk düzenleri tarafından naklin şartları düzenleme altına alınmıştır. Bununla birlikte organ ve doku nakli konusu, uluslararası alanda da pek çok düzenlemeye konu olmuştur. Bu düzenlemelerden en önemlisi ise İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi'dir. Giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşan "Organ ve Doku Naklinde Rıza" başlıklı çalışmamızda, organ ve doku nakillerine rıza penceresinden bakılacaktır. Bu kapsamda organ ve doku nakline ilişkin temel düzenleme olan 1979 tarihli 2238 sayılı Kanun'un rıza hükümleri incelenecektir. Kanun'daki eksikliklerin daha iyi anlaşılabilmesi adına Biyotıp Sözleşmesi ve diğer ülkelerin kanuni düzenlemelerine de yeri geldikçe değinilecektir.

Aydınlatılmış onamDoku nakliKanunlar 2238 sayılı+3
Elif Rumeysa Gürbüz
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Müteselsil sorumlulukta zarar verenlerin birbirine karşı rücu ilişkisi

Birden fazla kişinin aynı zarara sebebiyet vermesi durumunda, zarar veren kimseler bu zararın tamamından birlikte sorumlu olurlar. Müteselsil sorumluluk kavramını ifade eden bu durum Türk Borçlar Kanununun 61. ve 62. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu kural birden fazla zarar verene karşı zarar görenin durumunu güçlendirmek ve zararın giderilmesinde kolaylık sağlamak amacıyla kanunda haksız fiil düzenlemesinden farklı bir düzenleme olarak yer almıştır. Müteselsil sorumluluk ile birlikte zarar gören, dilediği zarar verene zararının tazmin edilmesi amacıyla başvurma hakkına sahip olmakla birlikte, zararının tamamı tazmin edilinceye kadar da tüm sorumluların sorumluluklarının devam etmesini sağlamaktadır. Bu ilişki müteselsil sorumlulukta zarar gören ile zarar verenler arasındaki dış ilişkiyi ifade etmektedir. Zararın tamamı tazmin edildikten sonra, tazminatın zarar verenler arasında paylaştırılması meselesi gündeme gelir ve bu da zarar verenler arasındaki iç ilişkinin konusunu oluşturur. İç ilişki esasen rücu düzeni ile ilgilidir ve kendi payından fazlasını ödeyen zarar verenin, fazla ödediği kısmı diğer zarar verenlerden yine onların payları oranında talep etmesini ve bundan kaynaklanan paylaşım düzenini ifade etmektedir. İç ilişkinin amacı tazminatın zarar verenler arasında adil bir şekilde paylaştırılmasıdır. Bu çalışma ile müteselsil sorumlulukta zarar verenler arasındaki iç ilişki kapsamında rücu ilişkisi, doktrin ve Yargıtay görüşleri de belirtilerek ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Anahtar Sözcükler Borçlar Hukuku, Borçlar Kanunu, Müteselsil Sorumluluk, Haksız Fiil Sorumluluğu, Rücu İlişkisi.

Borçlar KanunuBorçlar hukukuHaksız fiil+5
Sebanur Aşık
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Türk Borçlar Hukukunda reklam yapım sözleşmesi

Çalışmanın temel amacı, reklam yapım sözleşmesinin niteliğini tespit etmek ve bu sözleş-meye uygulanacak hükümleri saptamaktır. Bu bağlamda konu üç farklı bölümde incelen-miştir. Birinci bölümde genel olarak reklam kavramı üzerinde durulmuş, reklamın unsurla-rı, niteliği ve çeşitli hukuk dallarının reklama yaklaşımı, bilhassa reklamın fikir ve sanat eseri niteliği ele alınmıştır. Çalışmanın esasını teşkil eden ikinci bölümde reklam yapım sözleşmesinin tanımı, tarafları, unsurları, hukukî niteliği ve diğer iş görme sözleşmelerin-den farkları irdelenmiştir. Nihayet, üçüncü bölümde reklam veren ile reklam ajansının borçları ve sözleşmenin sona erme hâlleri tespit edilmiştir.

Borçlar KanunuBorçlar hukukuReklam sektörü+4
Abdurrahim Altun
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Adam çalıştıranın sorumluluğu (TBK m.66)

Bu çalışmanın amacı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinde düzenlenen adam çalıştıranın sorumluluğunun incelenmesidir. Bir kusursuz haksız fiil sorumluluğu teşkil eden bu sorumluluk, bir kimsenin, kendisi ile bağımlılık (tâbiiyet) arz eden bir çalıştırma ilişkisi içerisinde iş gören yardımcı kişinin işini görürken hukuka aykırı fiili ile üçüncü kişilere verdiği zarardan sorumlu tutulmasını ifade eder. Bu çalışmada; adam çalıştıranın sorumluluğunun hukuki niteliği, işlevleri, tarihsel kökeni incelenmiş; karşılaştırmalı bakış açısıyla başlıca yabancı ülke hukuklarında adam çalıştıranın sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler değerlendirilmiş ve sorumluluğun temel kavramlarının anlamı doktrin ve içtihatlar ışığında belirlenmek suretiyle sorumluluğun şartları ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Ayrıca, adam çalıştıranın sorumluluğu ile başlıca diğer sorumluluk hâlleri arasındaki uygulama ilişkisi incelenmek suretiyle adam çalıştıranın sorumluluğunun uygulama alanı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Borçlar KanunuBorçlar hukukuHukuki sorumluluk+6
Dila Okyar Karaosmanoğlu
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00