Antalya'da üretimi yapılan bazı turunçgillerde pestisit kalıntı düzeylerinin tespiti üzerine araştırmalar

Narenciye üretiminde ürün kayıplarını azaltmak, verimi artırmak, ürün kalitesini iyileştirmek ve hasat sonrası ömrü uzatmak amacıyla hastalık, zararlı ve yabancı otları kontrol etmek için pestisit uygulamaları yoğun olarak yapılmaktadır. Pestisitler üretimde kalite ve kantiteyi artırmaları yanında çevre ve insan sağlığı açısından ciddi problemlere neden olmaktadır. Söz konusu olumsuzlukları takip ve kontrol amacıyla kalıntı analizleriniz yapılması elzemdir. Bu çalışmada Antalya ili Kumluca, Serik, Aksu, Döşemealtı ve Finike ilçelerinde üretimi yapılan narenciye ürünleri seçilmiştir. 60 adet limon, 56 adet mandalina ve 60 adet portakal olmak üzere toplam 176 adet numunede 260 pestisit etken maddesi araştırılmıştır. Metot doğrulama için blank portakal örnekleri 10, 50 ve 100 μg/kg seviyelerinde spike edilmiştir. Metot doğrulama çalışmalarında doğrusallık, tespit limiti (LOD), ölçüm limiti (LOQ), gerialım, kesinlik (tekrarlanabilirlik, laboratuvar içi tekrarüretilebilirlik), ölçüm belirsizliği parametrelerine ilişkin çalışmalar yapılmış ve elde edilen sonuçlar SANTE/11312/2021 dökümanında bildirilen şartları sağlamıştır. Örnekler QuEChERS yöntemi ile ekstrakte edilmiş, LC-MS/MS cihazında kromatografik analizler yapılmıştır. Tespit edilen pestisit kalıntı miktarları Avrupa birliği Maksimum Kalıntı Limitlerine (AB-MRL) göre değerlendirilmiştir. Limon numunelerinin 42 tanesinde 8 farklı pestisit etken maddesi tespit edilmiş, 2 adet limon numunesinde buprofezin etken maddesi AB-MRL sınır değerini aşmıştır. Mandalina numunelerinin 32'sinde 11 farklı pestisit etken maddesi bulunmuş, 22 etken madde miktarı MRL değerinin üzerinde kaydedilmiş olup bunlar buprofezin, chlorpyrifos ve propiconazole'dir. Portakal numunelerinin 35 tanesinde 9 farklı pestisit etken maddesi belirlenmiş ve 9'unda buprofezin etken maddesi AB-MRL değerlerinin üzerinde çıkmıştır.