DoctorateOpen Access

Antep fıstığında (Pistacia vera L.) geç yanıklık hastalığı etmeni Alternarıia spp'nin IPBS ve SRAP markörleri ile filogenetik analizi

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Melda Dölarslan

Abstract (TR)

Alternaria cinsi altında yer alan birçok önemli tarımsal hastalık, küresel düzeyde tarımsal üretimi olumsuz etkilemektedir. Alternaria alternata ve A. tenuissima gibi türler, önemli ölçüde çeşitlilik, ara özellikler ve morfolojik esneklik sergileyerek tür tanımlamasını zorlaştırmaktadır. Alternaria spp. türleri genellikle bitki artıklarında saprofit olarak bulunur ve birçok bitki türünde hastalıklara neden olur. Alternaria spp., dünya genelinde en yaygın funguslardan biri olup, bitki hastalıklarına yol açmasının yanı sıra depolama tesislerinde tahıl bozulmasına da katkıda bulunur. Bu patojenler, Antep fıstığı ve yabani akrabalarını etkileyen Alternaria geç yanıklık (ALB) hastalığına neden olmaktadır. Patojenlerin popülasyon genetik yapısının anlaşılması, bitki hastalıklarının kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Bununla birlikte, ticari olarak değerli bir ürün olan Antep fıstığı, Türkiye'yi İran ve ABD'den sonra dünyanın üçüncü en büyük üreticisi konumuna taşımaktadır. Bu çalışmada, Antep fıstığını etkileyen geç yanıklık hastalığına neden olan patojenler arasındaki genetik varyasyon ve evrimsel ilişkiler, iki farklı markör (PCR IPBS ve SRAP) kullanılarak değerlendirilmiştir. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden toplanan örnekler, toplamda 96 izolat içermektedir: 73 izolat A. alternata ve 23 izolat A. tenuissima. A. alternata'nın IPBS markörleri, %84 polimorfizm göstermiş olup 42 polimorfik bant ve 8 monomorfik bant üretmiştir. Buna karşın, A. tenuissima için polimorfizm oranı %58 olup 29 polimorfik bant ve 21 monomorfik bant elde edilmiştir. SRAP analizine göre, A. alternata için %90 polimorfizm tespit edilmiş ve 27 polimorfik bant ile 2 monomorfik bant bulunmuştur. A. tenuissima'da ise polimorfizm oranı %53 olarak kaydedilmiş, 16 polimorfik bant ve 14 monomorfik bant elde edilmiştir. IPBS parmak izi teknolojisi, Alternaria türleri arasındaki genetik çeşitliliği ve bağlantıları değerlendirmek için bilgilendirici ve değerli bir araçtır.

Author

Ahmed Ramı Husseın Alsaadı

How to Cite

Ahmed Ramı Husseın Alsaadı (Doktora Tezi). Antep fıstığında (Pistacia vera L.) geç yanıklık hastalığı etmeni Alternarıia spp'nin IPBS ve SRAP markörleri ile filogenetik analizi, 2025, Çankırı Karatekin Üniversitesi.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Çankırı Karatekin Üniversitesi