Biology

Bitki doku kültürü uygulamalarındaki sterilizasyon prosedürlerinde nanopartiküllerin kullanımı

Bitki doku kültürü uygulamaları in vitro steril koşullarda yapılmaktadır. Kültür ortamlarının biyolojik olarak kirlenmeden oluşturulması ve aseptik olarak korunması önemlidir. Kültür ortamındaki mikrobiyal kontaminasyonlar bitkilerin yeterli beslenme ve gelişimlerini engelleyerek deneysel sonuçları etkileyebilir. Kontaminasyonlar çoğunlukla eksplantların yüzeylerinde bulunan mikroorganizmalardır. Bu nedenle eksplantların kültür işlemleri öncesinde sterilizasyon işlemlerinden geçirilmeleri gerekmektedir. Bu amaçla her geçen gün bitkiye toksik etki göstermeyecek, etkili sterilantların keşfine ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda, nanomalzemeler özellikle Nanosilver [NS], tıp ve çevre alanlarında antimikrobiyal bir madde olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Nepeta cataria L. tohumlarının steril olarak in vitro koşullarda çimlendirilmesi için yüzey sterilizasyonu işlemlerinde gümüş nanopartiküllerin (Ag NP) kullanım potansiyeli araştırılmıştır. Bitkinin tohumlarına uygulanacak olan en uygun konsantrasyon ve sürenin belirlenmesi amacıyla, üç (960 ml, 1300 ml ,1600 ml ) farklı konsantrasyon ve üç (5 dk, 10 dk, 15 dk) farklı süre denenmiştir. Yapılan uygulamalar sonucunda en düşük kontaminasyon, 3 dk. %70'lik etil alkolde, ardından 20 dk, 1980 ml konsantrasyonda Ag NP solüsyonunda bekletilen tohumlarda elde edilmiştir. Elde edilen bitkiciklerde herhangi bir toksisite semptomu gözlenmemiştir. Sonuçlar, in vitro steril bitkilerin elde edilmesi için Ag NP lerin kullanılabileceğini bizlere sunmaktadır.

Akvaryum balıkçılığında yaygın olarak kullanılan ticari yemlerin doktor balık (Garra rufa)'ların büyüme ve bazı biyokimyasal parametreleri üzerine etkilerinin araştırılması

Doktor balık (Garra Rufa) son zamanlarda Alternatif Tıpta yaygın olarak kullanılan bir türdür. Doktor balıklar yaralar, egzama, sedef gibi bazı cilt hastalıların tedavisinde ve bazı cilt bakım merkezlerinde kullanılmaktadır. Doktor balıklara olan talep gittikçe arttığından doğal stoklar artan talebi karşılayamaz hale gelmiş ve 2016 yılında ülkemizde doktor balıkların doğal ortamlardan avlanması yasaklanmıştır. Bu sebeple doktor balıkların yetiştiricilik yolu ile üretilmesi ve artan talebin karşılanması zorunluluğu doğmuştur. Doktor balıkların kullanım alanları dikkate alınırsa, gelecekte yetiştiricilik yolu ile üretimin daha da gelişeceği ve artacağı tahmin edilmektedir. Yapılan bu çalışmada 26±1°C deki su sıcaklığında dört farklı yem (Sardalya ezmesi, Çamlı Alabalık Yemi, Sera Granugreen, Tetra Pro Algae) ile beslenen doktor balıkların mutlak boy artışı (MBA), oransal boy artışı (OBA), mutlak ağırlık artışı (MAA), oransal ağırlık artışı (OAA), günlük canlı ağırlık kazancı (GCAK), spesifik büyüme oranı (SBO), kondisyon faktörü (K) ve yem dönüşüm etkinliği (YDE) incelenmiştir. İlk otuz günlük besleme sonrasında Sera Granugreen marka yemle beslenen doktor balıkların MAA, OAA, GCAK, SBO ve YDE büyüme parametrelerinin diğer guruplara göre önemli derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). İkinci otuz günlük besleme süresi sonunda ise Çamlı Alabalık Yemi ile beslenen grubun MBA, OBA, MAA, OAA, GCAK, SBO ve YDE büyüme parametrelerinin diğer yemlerle beslenen gruplardan önemli derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Farklı yemlerle beslenen doktor balıkların kan parametreleri Lökosit (WBC), Eritrosit (RBC), Hemoglobin (HGB), Hematokrit (HCT), Ortalama eritrosit hacmi (MCV), Ortalama hemoglobin miktarı (MCH), Ortalama hemoglobin konsantrasyonu (MCHC), Ortalama eritrosit dağılım genişliği (RDW), Trombosit (PLT), Ortalama trombosit hacmi (MPV), Trombosit dağılım genişliği (PDW) ve Platokrit (PCT) incelenmiş ve gruplar arasında önemli bir farklılık (Birinci ve üçüncü grup hariç) tespit edilmemiştir. Sardalya ezmesi ile beslenen (Birinci grup) balıkların RBC ve HBG Değerlerinin Sera Granugreen marka yemle (Üçüncü grup) beslenen balıklardan önemli derecede düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05).

Çeşitli tatlı su örneklerinden izole edilen bazı mikroalglerin antimikrobiyal özelliklerinin ve anti-çoğunluk algılama aktivitelerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Kütahya ilindeki çeşitli tatlı su kaynaklarından, katı atık ünitesinden ve mezbaha atık su çıkışından 60 adet su örneği toplanmıştır. Bu örneklerden yeşil alglerin (Chlorophyta) izolasyonu yapılmıştır. Saf olarak elde edilen 7 alg türü (B1, B6, B27, T14, T15, T16, K3) makroskobik, mikroskobik morfolojilerine göre incelenmiş ve moleküler karekterizasyonları yapılmıştır. Yedi alg türünün sekans verileri incelendiğinde 5 tür için tanı konulabilmiştir. B6, B27, T14, K3 türleri Scendesmus sp., T16 ise Stichococcus bacillaris olarak identifiye edilmesine karşın filogenetik çalışmaların genişletilmesi gerekmektedir. İzolasyonu yapılan 7 alg türü uygun koşullarda sıvı besi ortamında çoğaltılarak etanol, metanol, kloroform ve su ekstraktalarının Staphylococcus aureus (ATCC 29213) , Enterococcus faecalis (ATCC 29212), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 27853), Candida krusei (ATCC 6258) ve Escherichia coli (ATCC 25922) türleri üzerine antimikrobiyal aktiviteleri, disk difüzyon yöntemi ile belirlenmiştir. Zon çaplarına göre alg türleri değerlendirildiğinde B1 ve T16 alglerinin etanol ekstraktlarının S.aureus türüne karşı oldukça etkili olduğu saptanmıştır. Metanol ekstratında S. aureus türüne karşı en iyi aktiviteyi T16 kodlu alg, kloroform ekstratında ise B1 kodlu alg göstermiştir. Bu sonuçlara göre yedi alg türünün gram pozitif bakterilere karşı etkinliği yüksek iken gram negatif bakterilere karşı etkinliği zayıf olarak saptanmıştır. Ayrıca Choromobacterium violaceum türü üzerine alg ekstraktlarının anti-çoğunluk algılama aktivitesi incelenmiş ve etkinliğin olmadığı kanısına varılmıştır. Bu çalışma kapsamında en iyi sonuç alınan T16 etanol ekstraktlarının hastane orijinli MRSA türleri üzerine olası antimikrobiyal etkinliği de araştırılmıştır. S.aureus üzerine etkili olan etanol ekstraktının MRSA türleri üzerine etkisi olmadığı belirlenmiştir.

Epilobium hirsutum L. ekstresinin prostat kanseri hücre hatlarındaki sitotoksik etkisinin moleküler düzeyde incelenmesi

Bu çalışmada; halk tıbbında birçok prostat hastalığının tedavisinde kullanılan ve ülkemizde doğal olarak yetişen Epilobium hirsutum L. (tüylü yakı otu) bitkisinin, DU 145 ve PC-3 insan androjen bağımsız prostat kanseri hücre hatları üzerindeki sitotoksik etkisinin moleküler düzeyde araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ham ekstrelerin ve kaba fraksiyonların hazırlanmasında ʽbiyolojik aktivite rehberli fraksiyonlamaʼ yaklaşımı temel alınmıştır. Bitkinin toprak üstü kısımlarından, maserasyon yöntemiyle A (n-hekzan), B (diklorometan), C (%100 metanol), D (%80 metanol) ve E (su); Soxhlet ekstraksiyonuyla F (n-hekzan); Soxhlet ekstraksiyonu sonrası maserasyon ve geri soğutucu yöntemleriyle G (%80 metanol) ve H (%80 metanol); infüzyon yöntemiyle K (su) kodlu ekstreler elde edilmiştir. Aktif ekstreden ise kaba fraksiyonlama yapılmıştır. Ekstrelerin ve fraksiyonların sitotoksik aktiviteleri, SRB ve XTT hücre canlılık testleriyle taranmıştır. Sitotoksik ekstre/fraksiyon dozlarının neden olduğu ölüm şekli, M30 ELISA ve ikili boyama (Hoechst 33342/propidyum iyodür) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Hücre ölüm yolaklarında görevli gen ve protein ekspresyonları ise, kantitatif gerçek zamanlı PZR ve western blot analizleri ile belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; en güçlü sitotoksik etkiyi E kodlu ekstrenin gösterdiği ve bu ekstreden hazırlanan E1 (kloroform), E2 (etil asetat), E3 (n-butanol) ve E4 (su) kodlu fraksiyonların ekstre kadar etkili olmadıkları tespit edilmiştir. Bu sonuç, ekstredeki etken maddelerin birlikte bulunmaları durumunda sinerjik etki göstermeleriyle açıklanmıştır. Sitotoksik (>IC50) ve sitotoksik olmayan (Anahtar Kelime: Epilobium hirsutum = Epilobium hirsutum

Kırmızı lahana (Brassica oleracea L. var. capitata f. rubra) bitkisinin antimikrobiyal, dna koruyucu ve sitotoksik aktivitesinin araştırılması

Günümüzde kardiyovasküler rahatsızlıklar ve kanser hastalıklarının görülme oranları giderek artmakta olup tedavi ve korunma amaçlı farmakolojik özelliklere sahip bitkilerin günlük diyetteki yerleri önem kazanmaktadır. Brassicaceae familyasından kırmızı lahana (Brassica oleracea L.var. capitata f. rubra) fitokimyasal, özellikle fenolik bileşikler, flavonoidler ve antosiyaninler bakımından oldukça zengin bir sebzedir. Çalışmamızda kırmızı lahananın su ve metanol özütleri elde edilmiştir. Bu özütlerin antimikrobiyal aktivitesi: Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Stenotrophomonas maltophilia, Yarrowia lipolytica, Candida albicans ve Candida parapsilosis mikroorganzimalarına karşı disk difüzyon yöntemi ile araştırılmıştır. DNA koruyucu aktivitesi ise pBR322 plazmit ve UV-C kullanılarak belirlenmiştir. Sitotoksik aktivite H1299 ve HUVEC hücre hatlarında MTT yöntemi ile incelenmiştir. Çalışmamız sonucunda kırmızı lahana ekstraktlarının test edilen mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktivitesinin olmadığı saptanmıştır. Metanol özütünün DNA koruyucu aktivitesi sahip olduğu ancak su özütünün aktivitesinin daha düşük olduğu görülmüştür. Diğer yandan, kırmızı lahana metanol ve su ekstraktları H1299 hücreleri üzerinde sitotoksik aktivite göstermemiştir. Daha önceki literatürü gözden geçirerek yaptığımız araştırma sonunda kırmızı lahananın bitkiden izole edildikten sonra biyolojik aktivitesi daha etkin görünen biyolojik olarak aktif bir takım bileşikler içerdiği sonucuna varılmıştır.

Kronik lenfoid lösemi hastalarında MYD88 gen polimorfizmi

Lösemi, kan hücrelerinin özellikle de akyuvarların normalin üzerinde çoğalması ile kendini gösteren ve vücuttaki kan üretimini etkileyen bir kanser türüdür. Lösemiler akut veya kronik olarak ve tümörün yayılım ve gelişim özelliklerine göre sınıflandırılırlar. Kronik lenfosit lösemide (KLL), kanser hücreleri kemik iliğinde, kanda ve lenf nodlarında bulunurlar. Bu nedenle bu çalışmada KLL hastalarının MYD88 geninde meydana gelen polimorfizmlerin etkileri araştırıldı. Bu amaçla KLL tanısı almış 100 hasta ve kanser öyküsü bulunmayan 70 sağlıklı birey kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi.KLL hastalarından ve kontrol gruplarından DNA izole edildi. MYD88 (L265p T/C) promotör bölgelerindeki polimorfizmler RT-PCR ile çalışıldı. Genotip ve allel frekansları direkt olarak hesaplandı. KLL hastaları ve kontrol grupları arasındaki genotipik dağılımların istatistiksel önemi Z Oranlar testi ve Fisher's Exact test ile değerlendirildi.100 KLL hastasında MYD88 L265p T/C bölgesi için, 95 yabanıl tip TT, 3 TC ve 5 mutant tip CC genotipi tespit edildi. MYD88 L265p T/C bölgesinde KLL hastaları ile kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi (p> 0.05). Bölgenin alel frekanslarınagöre T ve C için sırasıyla 0,965 ve 0,0065 olarak belirlenmiştir. Fisher's Exact sonuçlarına göre sırasıyla TT için %0,078, TC için %0,078 ve Mutant için %0,269 olarak hessaplanmıştır.Araştırmaya dahil olan hastaların MYD88 genotip frekansları istatiksel olarak KLL hastaları ile ilişki görünmemektedir. Bu nedenle araştırmanın yeniden yapılması durumunda KLL hastalarının sayılarına daha fazla örneklem eklenerek yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: KLL, MYD88, Polimorfizm, Real-Time PCR

Kolorektal kanserli hastaların tümörlü ve sağlıklı dokularında miR-485-3p ve miR-4728-5p ekspresyon düzeylerinin araştırılması

Kolorektal kanser, en sık rastlanan kanser türlerinden olup; genetik faktörler, çevresel etkenler ve sindirim sistemi rahatsızlıkları gibi nedenlere bağlı olarak gelişen bir kanserdir. Özellikle son çalışmalar ile kolorektal kanser mekanizmalarının anlaşılması ve erken tanının belirlenmesi amaçlanmıştır. Önceki çalışmalar, mikro RNA (miRNA)'ların kolorektal kanserde protein kodlayan genlerin ifadelerini düzenlediğini bildirilmiştir. Bu tez çalışmasında, kolorektal kanser hastalarının dokularında miR-485-3p ve miR-4728-5p ekspresyon seviyelerindeki farklılıkların ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu çalışma, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu tarafından onay alınmış ve araştımaya katılan tüm katılımcılar bilgilendirilmiş onam formunu imzamışlardır. Çalışmada, Gaziantep Üniversitesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda kolorektal kanser teşhisi konulmuş toplam 59 hastanın tümör ve komşu sağlıklı dokuları kullanılmıştır. Kolorektal kanser hastalarının hem tümör hem de komşu sağlıklı dokularından RNA ekstrakte edilmiş ve cDNA sentezlenmiştir. Daha sonra miR-485-3p ve miR-4728-5p'nin ekspresyon seviyeleri kantitatif Real-Time PCR metodu kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda kolorektal kanserli dokularda komşu sağlıklı dokulara kıyasla miR-485-3p ve miR-4728-5p düzeylerinin istatiksel olarak anlamlı derecede azaldığı tespit edilmiştir (p˂0,05). Sonuç olarak, miR-485-3p ve miR-4728-5p'nin kolorektal karsinogenezisinde tümör baskılayıcı olarak önemli biyolojik belirteçler olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kolorektal kanser, ekspresyon seviyesi, miRNA 485-3p, miRNA 4728-5p, RT-PCR

Uludağ Milli parkındaki Sarıalan ve Kirazlıyayla piknik alanlarındaki antropojenik aktivitelerin epifitik liken çeşitliliği üzerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada Uludağ Milli Parkında Kirazlıyayla ve Sarıalanda piknik alanlarının Abies nordmanniana (Stev.) Spach. subsp. bornmuelleriana (Uludağ Köknarı)'nın gövdesi üzerindeki epifitik liken çişitliliği ve tür kompozisyonunu nasıl etkilediği değerlendirilmiştir. Abies gövdesi üzerinden toplam 74 tür bulunmuştur. Kirazlıyayla'dan 58 tür tespit edilmiştir. Bunlardan 16'sı sadece kontrol alanında, 25'i sadece piknik alanında ve 17'si hem kontrol hem de piknik alanlarında bulunuyor. Diğer bir araştırma alanı olan Sarıalan'da ise 57 tür bulunmuştur. Bunlardan 24'ü sadece kontrol alanında, 12'si sadece piknik alanında ve 21'i hem kontrol hem de piknik alanlarında bulunuyordu. Uludağ Milli Parkı Kirazlıyayla ve Sarıalan piknik alanlarında tespit edilen epifitik liken türlerinin frekans ve örtü değerleri arasında Kirazlıyayla ( R2=0,756) ve Sarıalan (R2=0,762) % 76'lık pozitif yönde anlamlı korelasyon bulunmaktadır. Uludağ Milli Parkındaki epifitik liken çeşitliliği, kontrol ve piknik alanları arasında önemli ölçüde farklı bulunmuştur. Bryoria capillaris, Bryoria fuscescens, Evernia prunastri, Hypogymnia tubulosa, Lecanora intumescens, Parmelia sulcata, Phlyctis argena, Pseudevernia furfuracea, Ramalina farinacea, Rinodina capensis, Usnea filipendula ve U. glabrescens hem Kirazlıyayla hem de Sarıalan'da kontrol alanının gösterge türleridir. Candelariella xanthostigma, Lecanora cinereofusca, Lecidella elaeochroma ve Melanohalea laciniatula hem Kirazlıyayla hem de Sarıalan'daki piknik alanı için gösterge türlerdir Kirazlıyaylada ortam nispi nemi kontrol alanına kıyasla piknik alanında anlamlı şekilde azalmaktadır. Sarıalanda ortam nispi nemi ile Shannon çeşitlilik değeri (SD) ve liken çeşitlilik değeri (LDV) arasında pozitif yönlü, ışık miktarı ile negatif yönlü anlamlı ilişki görülmektedir. Ortam nemi ile liken çeşitliliği arasında pozitif ilişkinin bulunması, ortam neminin epifitik liken gelişimi üzerine son derece önemli etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlardan ortam nemi ve ışık miktarının epifitik liken çeşitliliğinin şekillenmesinde önemli iki çevresel faktör olduğunu söyleyebiliriz.

Vigna radiata ekotiplerinde genetik çeşitlilik ve filogenetik ilişkilerin belirlenmesi

Maş fasulyesi, dünyada tropik ve subtropik iklim koşullarında yetiştirilen önemli bir baklagil bitkisidir. Bu tarım bitkisinin besin içeriği açısından zenginliği ve kısa dönem içerisinde hasata hazır olması bitki rotasyon sistemlerinde önemli tane baklagil haline gelmesini sağlamaktadır. Türkiye'de mercimek, nohut ve fasulye gibi tane baklagillerin tarımı yaygın olarak yapılmaktadır. Bundan dolayı genetik ve moleküler çalışmalar ağırlıklı bu bitkilerde yapılmaktadır. Maş fasulyesi diğer baklagil bitkilerinden araştırma açısından geride kalmasına rağmen Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgeleri'nde tarımı yapılmaktadır. Türkiye'de maş fasulyesinin moleküler karakterizasyonu ve genetik çeşitliliği çalışmalarına literatür taraması sırasında rastlanmamıştır. Maş fasulyesinde bu zamana kadar yapılan çalışmalarda genel olarak fenotipik ve zirai önemi üzerinde durulmuştur. Bu durum genetik çeşitlilik açısından değerlendirilme yapılabilmesi bilgi eksikliğinden dolayı genetik kaynakların doğru değerlendirilmesini ciddi ölçüde sınırlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; morfolojik olarak birbirine benzer olanların toplandığı maş fasulyesi tohumlarında DNA barkodlama yapılarak filogenetik analiz ile teşhisler sonrasında RAPD ve ISSR markır sistemleri yardımıyla genetik çeşitliliği belirlemektir. Çalışmamızda Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Ankara ve Malatya illerinde tarımı yapılan tohumları toplanan maş fasulyesi külti-genlerinin RAPD, ISSR ve DNA barkod markır sistemleri kullanılarak genetik çeşitlilik ve filogenetik analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmamız Türkiye'de tarımı yapılan maş fasulyesi popülasyonunun ilk genetik karakterizasyonu çalışması olma özelliğini taşımaktadır.

CuO nanopartiküllerine Lemna gibba L.'nin fizyolojik yanıtları

Bu çalışma, farklı CuO NP' (NP) konsantrasyonlarının sucul bir makrofit olan Lemna gibba üzerindeki bazı fizyolojik etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Makrofitler Gaziantep ilindeki doğal kaynaklardan toplanmıştır. Bunlar kontrollü iklim kabininde iki hafta boyunca aklimasyona tabi tutulmuştur. Sağlıklı makrofitler 0, 25, 50 ve 100 mg/L CuO NP konsantrasyonlarının etkisi altında yetiştirilmiştir. Uygulamalardan sonra bazı fizyolojik değişiklikler tespit edilmiştir. Taze ve kuru ağırlıkta artan CuO NP derişimleriyle birlikte azalmalar tespit edilmiştir. Pigment içeriği sonuçlarında azalmalar belirlenmiştir. Toplam karbohidrat ve toplam fenolik madde içeriklerinde azalmalar görülmüştür. Buna karşılık, protein olmayan sülfhidril gruplarının içeriğinde önemli artışlar tespit edilmiştir. Ayrıca, hidrojen peroksit ve malondialdehit içerikleri arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur. Sonuç olarak, yüksek CuO NP konsantrasyonlarının L. gibba dokularında strese neden olduğu gösterilmiştir.

DNA methylation profiling of ING1 gene in triple negative breast cancer

Due to the high incidence of triple-negative breast cancer in women globally, which is characterized by poor diagnosis and treatment, there was a need to search for new and innovative ways to diagnose and investigate this type of breast cancer at the epigenetic level. Epigenetic inheritance is the key to understanding diseases and the physiological changes in the organs and tissues of the body, and global and normal precancerous breast cancer in particular. DNA methylation plays an essential role in the pathogenesis of diseases in the human body. Understanding gene expression, epigenetics, and DNA methylation and their relationship to the ING1 tumor suppressor gene family can contribute to the development of treatment for triple- negative breast cancer. Through our research, we investigated the relationship between methylation of the ING 1 promoter site and triple-negative breast cancer. As a result of this study, we found the relative methylation rate was 93.5% in our triple- negative breast cancer samples. We noticed an increase in DNA methylation in triple breast cancer cells, which may be related to its expression decreasing in this aggressive breast cancer subtype. We suggested the ING-1 gene may be a potential marker for the early diagnosis of triple-negative breast cancer. We used 92 samples taken from women diagnosed with triple breast cancer with different stages of cancer. We found a close relationship between DNA methylation and this type of breast cancer. We also found a decrease in the expression of the ING-1 gene in the cells. As 93.5% of the samples showed the presence of DNA methylation, and only 6% showed un-methylation.

Kolorektal kanserli dokularda mirna ekspresyon seviyelerinin belirlenmesi

Kolorektal kanser dünyada en sık rastlanan kanser türleri arasında yer almakta olup farklı fenotiplere yol açan farklı moleküler yolaklara sahip heterojen bir hastalıktır. Bu nedenle hastalığın erken tanısına yönelik çok sayıda araştırma yapılmaktadır. MikroRNA'lar (miRNA), hedef mRNA'nın moleküler yolağındaki özelliğine göre, tümör baskılayıcı ve onkogenik özellik göstermektedir. Son yıllarda miRNA'ların işlevlerinin ve kanser gelişimindeki rollerinin belirlenmesiyle, hem kanserlerin moleküler patolojisinin anlaşılmasında hem de moleküler hedeflere yönelik yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesinde destek olmuştur. Bu tezin amacı kolorektal kanserli hastalarda miR-639, miR-641, miR-1915-3p ve miR-3613-3p ekspresyon düzeylerinin ve bu miRNA'ların hastalığın tanısındaki potansiyellerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda kolorektal kanserli 59 hastadan tümörlü ve sağlıklı komşu doku örnekleri toplanmıştır. Kantitatif Real Time-PCR yöntemiyle miR-639, miR-641, miR-1915-3p ve miR-3613-3p ekspresyon seviyeleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda miR-639 (p = 0.000), miR-641 (p = 0.000) ve miR-3613-3p (p = 0.000)'nin ekspresyonunun tümörlü dokularda normal dokulara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı, miR-1915-3p (p = 0.032)'nin ekspresyonun ise anlamlı düzeyde arttığı tespit edilmiştir. Bununla beraber miR-639'un düşük ekspresyonu ile hastalığın ileri evresi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak miR-639, miR-641 ve miR-3613-3p'nin kolorektal kanser patogenezinde tümör baskılayıcı, miR-1915-3p'nin ise onkojenik rol oynadığını ve tanıda kullanılabilecek yeni biyomarkırlar olabileceği düşünülmektedir.

Altındağ (Nizip/Gaziantep) florası

Bitki çeşitliliği, doğal ekosistemlerin ana bileşenlerinden biridir ve ekosistemlerin işlevselliğini ve sağlığını korumada kritik bir rol oynar. Alan florasının incelenmesi, bölgeye özgü bitki türlerinin dağılımını ve çeşitliliğini anlamamıza yardımcı olan önemli bir araştırma alanıdır. Bu çalışma, Altındağ (Nizip/Gaziantep) florasını tespit etmek amacı ile yapılmıştır. 2021 ve 2023 yılları arasında gerçekleştirilen arazi çalışmaları sonucunda 611 bitki örneği toplanmıştır. Toplanan bitki örneklerinin değerlendirilmesi yapılmış olup 54 familya ve 236 cinse ait 319 tür, 49 alttür ve 28 varyete olmak üzere toplamda 396 takson tespit edilmiştir. Araştırma alanında bulunan başlıca büyük ilk 5 familya: Fabaceae 51 (%12,88), Asteraceae 46 (%11,62), Lamiaceae 30 (%7,58), ve Apiaceae 26 (%6,57), Poaceae 21 (%5,30) ve sırasıyla büyük ilk 5 cins ise: Convolvulus 8 (%2,02), Trifolium 8 (%2,02), Euphorbia 7 (%1,77), Vicia 7 (%1,77), Hypericum 7 (%1,77), şeklindedir. Araştırma alanında 11 endemik takson (%3) tespit edilmiştir. Taksonların fitocoğrafya bölgelerine göre dağılımı: 96 takson (%24) İran-Turan elementi, 67 takson (%17) Akdeniz elementi ve 4 takson (%1) ise Avrupa-Sibirya elementi ile ilişkilendirildiği; 228 taksonun ise (%58) çok bölgeli ya da bölgesel ilişkisinin belirlenemediği tespit edilmiştir. Araştırma alanında tespit edilen 13 taksonun tehlike kategorileri: CR (2 takson), EN (2 takson), CD (1 takson), DD (1 takson), LC (2 takson) ve VU (5 takson) olarak belirlenmiştir.

Gaziantep'te (Türkiye) trafik kökenli ağır metal kirleticilerinin bazı toprak enzim aktiviteleri üzerine etkileri

Bu çalışmada trafik kaynaklı potansiyel toksik elementlerin (PTE) toprakların mikrobiyal ve enzimatik aktiviteleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç için yol kenarlarındaki karışık antepfıstığı (Pistacia vera L.) ve zeytin (Olea europaea L.) bahçelerinden 80 toprak örneği toplanmış ve örneklerin seçili genel özellikleri, besin elementleri, PTE içerikleri ile toprak mikrobiyal ve enzimatik aktivitesine ait içerikleri analiz edilmiştir. PTE kaynakları, çoklu istatistiksel yöntemlerle belirlenmiş, kirlilik düzeyleri ekolojik ve çevresel indekslere göre değerlendirilmiştir. PTE bolluğunun Fe>Mn>Ni>Cr>Zn>Pb>Cu>Co>Cd olduğu bulunmuştur. Toprakların %53,13'ünün Ni, %15,63'ünün ise Cr içerikleri bakımından yasal sınırları aştığı belirlenmiştir. Çoklu istatistiksel analiz sonuçlarına göre Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni ve Pb'nin litojenik, Cd ve Zn'nin ise antropojenik kökenli olduğunu saptanmıştır. Toprakların, Ni ve Pb bakımından orta, Cd ve Cr bakımından ise düşük düzeyde kirlendikleri ve toprakların tarımsal üretim açısından veriminin düştüğü bulunmuştur. ALP üzerine inorganik ve organik gübreleme sonucu zenginleştiği belirlenen Cd'nin olumsuz, Zn'nin ise olumlu ve litojenik PTE'lerin ise ASP ve ÜRA üzerine olumsuz, KAT, ALP, BSR ve C/N üzerine ise olumlu etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Taşıt trafiğinin oluşturduğu emisyonların mikrobiyal ve enzimatik aktiviteler üzerine önemli düzeyde etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır.

Doğu Akdeniz bölgesi bitkileri

öz YÜKSEK LİSANS TEZÎ DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ BİTKİLERİ DENİZ KARAÖMERLİOĞLU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman:Prof. Dr. Atabay DÜZENLİ Yıl: 1999, Sayfa:203 Jüri:Prof. Dr. Atabay DÜZENLİ Doç. Dr. K. Tuluhan YILMAZ Yrd. Doç. Dr. Necattin TÜRKMEN Bu çalışma; Doğu Akdeniz Bölgesi'nin sahip olduğu bitki türlerini ve bunların botaniksel özelliklerini ortaya koymak amacı ile yürütülmüştür. Doğu Akdeniz Bölgesine ait bitkiler ve bu bitkilere ait bilgiler (sistematik bilgiler, ömürleri, yapılan, hayat formları, kromozom sayılan, ilk ve son çiçeklenme zamanı, spor olgunlaşma zamam, Türkiye'de Grid sisteme göre bulunduğu kareler, Doğu Akdeniz Bölgesinde bulunduğu yerler, Türkiye'deki genel dağılımı, Dünyadaki genel dağılımı, habitat özellikleri, Türkiye'de bulunduklan minimum ve maksimum yükseklikleri, tip örnekleri, tanımlandığı yerler, endemizim durumu, fitocoğrafik bölgeler, Türkiye'deki tehlike sınıflan, Türkçe adlan, zehirli olanlar, tıbbi özelliğe sahip olanlar, sanayide kullanılanlar, gıda olarak değerlendirilenler, süs bitkisi olarak değerlendirilenler, kültürü yapılanlar) bir araya getirilmiş ve bu bilgilerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Buna göre; Doğu Akdeniz Bölgesi florasının; 145 familya'ya ait 927 cins ve bu cinslere ait toplam 4106 tür ve tür altı düzeyde taksondan oluştuğu saptanmıştır. Bölge florasının en hakim familyalar olan Legüminosae 472 takson ve Composüae 463 takson içermektedir. En çok tür içeren ilk iki cinsten Astragalus 117 takson ve Verbascum 80 taksona sahiptir. Endemik takson sayısı ise 996 olup endemizm oram %24,4'dür. Bunlardan 933'ü Red Data Book'a göre beş farklı tehlike sınıfı içerisinde yer alır. Araştırma alanında saptanan 4106 bitkiden; 1291'i Akdeniz, 1017'si İran-Turan, 358'i Avrupa-Sibirya elementi ve 107'si kozmopolit taksonlardır. Araştırma alanında bulunan taksonlardan 828 takson tıbbi amaçlı olarak kullamlmaktadır. Saptanan taksonlardan 465 takson zehirli sınıfına girmektedir. 4106 taksondan 238'i gıda, 23'ü süs bitkisi, 78'inin kültürü yapılmakta ve 114'ü sanayi alanlarında kullamlmaktadır. Anahtar Kelimeler: Doğu Akdeniz, Flora, Takson, Fitocoğrafya, Endemizim.

Bazı Tanacetum L. türlerinde antimikrobiyal aktivite ve minimum inhibitör konsantrasyon tayini

Toprak izolatı Pseudomonas suşlarının pestisit biyo parçalama düzeyleri

Bu çalışmada toprak izolatı Pseiıdomonas sp. suşlarmın klorpirifos'u biyolojik olarak parçalaması ve parçalanma ürünleri araştırılmıştır. Pestisit uygulanmış topraktan izole edilen ve P3, P4 ve P15 suşlan Pseiıdomonas sp. olarak tanımlanmış ve çalışmalarda kullanılmıştır. Bu suşlann minimal tuzlar besiyerinde klorpirifos'u parçaladığı belirlenmiştir. P3 ve P15 suşlannın klorpirifos'lu besiyerindeki bakteri gelişimi klorpirifos'suz besiyerindekinden iki kat daha fazla olduğu saptanmıştır. Klorpirifos miktarmdaki en yüksek düşüşün olduğu periyotlarda, toplam bakteri sayısında en yüksek artışın olduğu belirlenmiştir. Klorpirifos'un besiyerlerindeki azalışı gaz kromotografisi (GK) ile analiz edilmiştir. P4 susunu diğer suşlardan daha hızlı olarak klorpirifos'u parçaladığı belirlenmiştir. İnkübasyonun 12 saatinde besiyerinde klorpirifos'un %89.1'inin azaldığı belirlenmiş 48. saatte besiyerinde klorpirifosun başlangıçtaki konsantrasyonunun sadece %4.3'ünün kaldığı tespit edilmiştir. P3 susu ilk 12 saatte başlangıçtaki klorpirifos'un %76.1'ini parçaladığı, P15 susunun ise %51.2'sini parçaladığı belirlenmiştir. Kontrol besiyerindeki klorpirifos miktarındaki azalış bakteriyle yapılan çalışmalara oranla çok fazla olmadığı tespit edilmiştir. Kontrol besiyerindeki klorpirifos miktarında inkübasyonun 12. saatinde başlangıçtaki konsantrasyonunun sadece %3.4'ünün azaldığı tespit edilmiştir. 96. saatte bakterili besiyerlerinde hiç klorpirifos tespit edilemezken kontrol besiyerinde klorpirifos'un %42.3'ünün sıvı çözeltide parçalanmadan kaldığı belirlenmiştir. 96. saatteki parçalanma ürünlerinin tayini gaz koromatografisi kütle spektrometresi (GK-KS) birleşik sistemi kullanılarak belirlenmiştir. Bakteriyle çalışılan besiyerlerinde klorpirifos'un parçalanma ürünü olan 3,5,6-trikloro-2-piridinol (TKP) tespit edilmiştir. Kontrol besiyerinde ise besiyerinde kalan klorpirifos piki oldukça belirgin bir şekilde gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Pseudomonas sp., Klorpirifos, Biyolojik Parçalanma, TKP, GK-KS

Aksu (Kahramanmaraş) nehrinin bakteriyolojik kirlilik düzeyinin belirlenmesi ve Enterobacteriaceae üyelerinde antibiyotik ve ağır metal dirençliliği

Bu çalışmada Aksu nehrindeki Enterobacteriaceae grubuna ait bakteriler, bu bakterilerin antibiyotik ve ağır metal dirençliliği ile bu dirençliliğin eliminasyonu ve dirençlilik transferi incelenmiştir. Aksu nehrinde bakteriyel kirliliğin yoğun olduğu belirlenmiştir. Su örneklerinden Enterobacteriaceae familyasına ait 67 suş izole edilmiş olup, izolatlar arasmda E. coli %612, Klebsiella sp. %29.8, Citrobacter sp. %1.5, Pseudomonas sp. %1.5 oranında temsil edilmektedir. tzole edilen suşlarda KP, ATM, CRP, CZ, SAM, FOX, IPM, CEF, CFZ, CRO, MER, CTX antibiyotiklerine karşı dirençlilik testi yapılmış olup, %76.1'inde çoklu antibiyotik dirençliliği tesbit edilmiştir. Bu izolatlann Ni, Cd, Cu, Cr ağır metalleri için dirençlilik frekansı belirlenmiştir. Bu ağır metallere karşı bakterilerin %94'ünün çoklu ağır metal dirençliliği gösterdiği bulunmuştur. Nitrocephin metoduna göre bakterilerin beta-laktamaz üretme yetenekleri test edilmiş ve bu izolatlann %49.3'ünün beta-laktamaz ürettiği bulunmuştur. Beta-laktamaz testi sonucu pozitif olan 1 1 suş Ethidium Bromid ile dirençlilik eliminasyon testine tabi tutulmuş ve KP, ATM, CRP, CZ, SAM, FOX, IPM, CEF, CFZ, CRO, MER antibiyotikleri için farklı oranlarda dirençlilik eliminasyonu saptanmıştır. E.coli ve Klebsiella sp. cinsleri arasmda yapılan konjugasyon denemelerinde KP, ATM, CRP, CZ, SAM, FOX, IPM, CEF, CFZ, CRO, MER antibiyotikleri için konjugasyon gerçekleşmiştir. Konjugantlardan plazmid izolasyonu yapılarak, plazmid DNA' sı agaroz jel elektroforezinde separe edilmiş, plazmid saptanamamıştır. Herhangi bir arıtma işlemine tabi tutulmadan şehirsel ve endüstriyel atıkların akarsular gibi yüzey sularına verilmesinin bakterilerde antibiyotik ve ağır metal dirençliliğini artırdığı, enfeksiyon hastalıklarına neden olan bakteriler ile antibiyotik ve ağır metal dirençliliğinin akarsular tarafından geniş alanlara yayıldığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aksu Nehri, Enterobacteriaceae, Dirençlilik, Konjugasyon.,

Pimplea turionellae L. erginlerinin eşey oranına suda çözünen vitamin karışımının farklı derişimlerinin etkileri

Bu çalışmada, farklı derişimlerdeki suda çözünen vitamin karışımının bir endoparazitoid hymenopter türü olan Pimpla turionellae L. (Hymenoptera: Ichneumonidae) erginlerinin eşey oranı üzerine etkileri kimyasal yapısı belirli sentetik besinler kullanılarak incelenmiştir. Besinin vitamin karışımım içermemesi toplam ergin çıkışım önemli derecede etkilememiştir. Besindeki vitamin karışımının kontrole oranla iki katma çıkartılması (%0.426) böceğin eşey oranına kontrole oranla önemli bir etkide bulunmazken, vitamin oranının kontrolün yarısına düşürülmesi (%0.142) veya besinin vitamin içermemesi dişi birey çıkışını önemli düzeyde etkileyerek düşürmüştür. P. turionellae erginlerinin maksimum sayıda dişi birey üretebilmeleri için besinlerinde en azından %0.284 oranında vitamin karışımı içermesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Pimpla turionellae, eşey oranı, vitamin.

Cyprinus carpio'da bakırın karaciğer ve solungaç dokularında birikimi ve metal bağlayıcı protein sentezine etkisi

öz YÜKSEK LİSANS TEZİ CYPRİNUS ÇARPIMDA BAKIRIN KARACİĞER VE SOLUNGAÇ DOKULARINDA BİRİKİMİ VE METAL BAĞLAYICI PROTEİN SENTEZİNE ETKİSİ Özgür FIRAT ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Ferit KARGIN Yıl:2004., Sayfa :59 Jüri: Prof. Dr. Ferit KARGIN : Prof. Dr. Seyhan TÜKEL : Yrd. Doç. Dr. Hatice K. GÜVENMEZ Bu araştırmada 0.1 ve 1.0 ppm derişimlerinde Cu içeren ortama 10 ve 20 günlük sürelerle bırakılan Cyprinus carpiö'mm. karaciğer ve solungaçlarında bakırın birikimi ve metal bağlayıcı protein düzeylerine etkisi incelenmiştir. Denenen tüm koşullarda organlardaki bakır birikimi süreye ve ortam derişimine bağlı olarak artmıştır. En yüksek bakır birikimi karaciğerde bulunmuş, bunu solungaç dokusu izlemiştir. C. carpiö>ram karaciğer ve solungaç proteinleri SDS-poliakrilamid jel elektroforez yöntemiyle saptanmıştır. Çalışılan tüm konsantrasyonlarda, karaciğerde 40-54 kDa arasında orta molekül ağırlıkta (OMAP) 5 band, 66-170 kDa arasında yüksek molekül ağırlıklı (YMAP) 6 band olmak üzere toplam 11 protein bandı, solungaçlarda ise 64-101 kDa arasında YMAP'den 4 band ve 25-48 kDa arasmda OMAP'den 5 band olmak üzere toplam 9 protein bandı saptanmıştır. Deney gruplarının tümünde karaciğerde saptanan 11 protein bandının densitometredeki ölçümlerin de 170, 136, 113 ve 88 kDa olan YMAP bantlarında ve 40 kDa OMAP bandının protein yoğunluğu kontrol balıklarıyla karşılaştırıldığında önemli derecede artmıştır. Solungaçlarda ise 90 ve 72 kDa olan YMAP bandlannda ve 30, 26 ve 25 kDa olan OMAP bantlarının protein yoğunluklanmn önemli oranda arttığı belirlenmiştir. Hem karaciğer hem de solungaçlarda protein bantlanndaki yoğunluk artışı derişim ve süre açısından bir ayrım göstermemiştir. Anahtar Kelimeler :Bakır, Balık, Birikim, Metal Bağlayıcı Protein, Cyprinus carpio

Kadmiyum'un Clarias lazera (Valenciennes, 1840)'nın solungaç, karaciğer, böbrek, dalak ve kas dokularındaki birikim ve eliminasyonu

oz YÜKSEK LİSANS TEZİ KADMİYUM'UN Clarias lazera (Valenciennes, 1840)'nın SOLUNGAÇ, KARACİĞER, BÖBREK, DALAK ve KAS DOKULARINDAKİ BİRİKİM ve ELİM İNASYONU Serda KARAYAKAR ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Cahit ERDEM ikinci Danışman Yü Jüri Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK 2004, Sayfa: 34 Prof. Dr. Cahit ERDEM Prof. Dr. Nevin ÜNER Doç.Dr. M. Z Lugal GÖKSU Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yrd. Doç. Dr. Özcan AY Clarias lazera ile yapılan bu araştırmada kadmiyumun 0.25, 0.50 ve 1.00 ppm ortam derişimlerinin etkisinde 30 gün süre ile solungaç, karaciğer, böbrek, dalak ve kas dokularındaki birikimi ile bunu izleyen 15, 30 ve 45 günlük periyotlarda bu dokulardan depurasyon düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Doku metal düzeylerinin belirlenmesinde ICP-AES spektrofotometrik yöntemi kullanılmıştır. Denenen ortam derişimlerinin etkisinde kadmiyum birikiminin kontrole oranla tüm dokularda önemli düzeyde arttığı, en fazla birikimin böbrek dokusunda olduğu, bunu sırasıyla karaciğer, dalak, solungaç ve kas dokularının izlediği saptanmıştır. Farklı ortam derişimlerinin 30 gün etkisi sonunda belirlenen depurasyon periyotlarında ise dalak ve karaciğer dokusunda herhangi bir değişim gözlenmemiş, solungaç ve kas dokusundaki metal düzeyinde genel olarak bir azalma, böbrek dokusunda ise bir artış belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Clarias lazera, Kadmiyum, Birikim, Depurasyon

Kadmiyumun Cyprinus carpio (L. 1758)'da serum parametrelerine etkileri ve doku birikimi

ÖZ DOKTORA TEZİ KADMİYUMUN Cyprinus carpio (L. 1758)'DA SERUM PARAMETRELERİNE ETKİLERİ VE DOKU BİRİKİMİ SahireKARAYTUG ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Cahit ERDEM İkinci Danışman : Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yd : 2004, Sayfa: 50 Jüri : Prof. Dr. Cahit ERDEM Prof. Dr. Nevin ÜNER Doç. Dr. M.Z. Lugal GÖKSU Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yrd. Doç. Dr. Özcan AY Cyprinus carpio 1, 3, 15 ve 30 gün sürelerle kadmiyumun 0.1, 0.2, 0.4 ve 0.8 ppm ortam derişimlerinin etkisinde bırakılarak yürütülen deneylerde metalin solungaç, karaciğer, böbrek, dalak, kas ve beyin dokularındaki birikimi ile serum aminotransferaz, total protein, albumin ve glukoz düzeylerindeki değişimler belirlenmiştir. Doku metal düzeylerinin belirlenmesinde ICP-AES, serum parametrelerinde ise otoanalizatör spektrofotometrik yöntemler kullanılmıştır. Kadmiyum etkisinde çalışılan tüm dokularda kontrole oranla önemli düzeyde birikim belirlenirken, dokular arasında aşağıdaki ilişki saptanmıştır; Böbrek > Solungaç > Karaciğer > Dalak > Kas > Beyin Metalin kısa süreli etkisinde, serum aminotransferaz, total protein, albumin ve glukoz düzeylerinin kadmiyumdan etkilendiği, sürenin uzamasıyla bu etkinin ortadan kalktığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Cyprinus carpio, Kadmiyum, Birikim, Serum, Enzim

Doğu Akdeniz kıyı kumul ekosistemlerindeki bitki süksesyonu ile mikoriza arasındaki ilişkiler üzerine bir çalışma

This research was carried out to investigate relation between arbuscular- mikorizal colonization, vegetation structure and soil properties in the coastal sand dunes of the district Tuzla/Karataş-TURKEY In this research, four vegetational stages namely embryonic, mobile, and fixed and remnant sand dunes determined with analyzing 18 quadrates taking from 9 sand dunes. The arbuskular-mycorrhizal colonization and mycorrhizal spore number with vegetation structure and soil properties belonging to four dunes stages were analyzed As conclusion, 64 plant taka including 5 endemics belonging to 30 families which are peculiar to sand dunes. In the total taxa, sixty-teen taxa determined as non- mycorrhizal and eighty-four taxa found as arbuscular mycorrhizal (AM) colonization. A positive correlation had been found between arbuscular-mycorrhizal colonization and increased plant taxa richness, total and shrub coverage. The lowest arbuscular-mycorrhizal found in embryonic sand dunes, but the highest ratio was found in fixed sand dunes stage where shrub taxa dominant. Organic matter and nitrogen in soil with arbuscular-mycorrhizal colonization increased together along the successional dunes stages and show a high positive correlationKey words: arbuscular-mycorrhizal colonization, sand dunes vegetation, Succession

Adana, Mersin ve Osmaniye illerinde bulunan pyraloidea (lepidoptera) faunası üzerine taksonomik-sistematik çalışmalar

Öz DOKTORA ADANA, MERSİN VE OSMANİYE İLLERİNDE BULUNAN PYRALOIDEA (LEPIDOPTERA) FAUNASI ÜZERİNE TAKSONOMİK-SİSTEMATİKÇALIŞMALARErol ATAY ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. İskender EMRE Yıl: 2005, Sayfa: 267 Üye : Prof. Dr. Rıfat ULUSOY Yrd. Doç. Dr. Erdal SERTKAYA Yrd. Doç. Dr. Pınar ÖZALP Yrd. Doç. Dr. Mehmet SULANÇ Bu çalışmada; Adana, Mersin ve Osmaniye illerinde bulunan Pyraloidea (Lepidoptera) faunası türlerinin tespit edilmesi amaçlanmışta. Örnek toplama işleri Mart 2003-Kasım 2004 tarihleri arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'nde, Adana, Mersin ve Osmaniye il merkezleri ve bu illere bağlı ilçe ve köyler, Aladağlar ve İç Toroslar'da farklı yükseklikler, farklı iklim koşullan ve değişik türlerdeki bitki örtüsüne sahip lokalitelerde, atrap, beyaz perde ve ışık tuzağı kullanarak yapılmışta. Ayrıca arazide toplanan tırtıllar ve pupalar laboratuara getirilmiş ve bunlardan erginler elde edilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda, Adana, Mersin ve Osmaniye Pyraloidea faunasına ait Pyralidae ve Crambidae familyaları, 12 alt familya, 69 cins ve 92 tür tespiti yapılmışta. Ayrıca, Pyraloidea faunasına ait 9 tür ülkemiz için yeni kayıt niteliğindedir. Bu örneklere ait familya, altfamilya ve tür tam anahtarları hazırlanarak teşhiste kullanılan önemli morfolojik karakterlerin şekilleri verilmiş ve erginlerin fotoğrafları verilmiştir. Türlerin tarifleri yapılarak her biri hakkında biyolojik bilgiler verilmiştir. Anahtar kelimeler: Adana, Mersin, Osmaniye, Pyraloidea, sistematik.

Brachidontes pharaonis'de ağır metal, total protein ve MDA düzeyleri ile enzim aktivitelerinin mevsimsel değişimi

ÖZ DOKTORA TEZİ Brachidontes pharaonis'de AĞIR METAL, TOTAL PROTEIN VE MDA DÜZEYLERİ İLE ENZİM AKTİVİTELERİNİN MEVSİMSEL DEĞİŞİMİ Fahri KARAYAKAR ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Cahit ERDEM İkinci Danışman: Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yd : 2005, Sayfa: 80 Jüri : Prof. Dr. Cahit ERDEM Prof. Dr. Nevin ÜNER Prof. Dr. Ö.Osman ERTAN Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yrd. Doç. Dr. Özcan AY Bu araştırmada Mersin sahil şeridinde yaygın olarak bulunan Brachidontes pharaonis'ia solungaç, hepatopankreas ve kas dokularındaki Cu, Zn, Cd, Cr ve Pb birikim düzeyleri ile total protein, lipid peroksidasyonu ve antioksidant enzim aktivitelerinin mevsimlere bağlı incelenmesi ve çalışılan yörede bu türün biyoindikatör tür olma olasılığının saptanması amaçlanmıştır. Araştırma 2002-2003 yıllarında Mersin kıyı şeridinde belirlenen 4 istasyonda aylık örneklemelerle yürütülmüştür. Belirlenen dokulardaki ağır metal düzeyleri atomik absorbsiyon spektrofotometrik, biyokimyasal parametreler ise spektrofotometrik yöntemler kullanılarak saptanmıştır. Dokulardaki metal düzeyleri ve MDA miktarının kışa doğru artma, yazın düşme, buna karşın total protein düzeyi ile antioksidant enzim aMvitelerinin yazın artma, kışın azalma gösterdiği saptanmıştır. Kışın metal düzeyi ile MDA miktarındaki artış lipit peroksidasyonunun metal kaynaklı olduğunu göstermektedir. Total protein düzeyi ve antioksidant enzim aktivitelerinde yaz mevsiminde belirlenen artış bölgedeki organik madde zenginHğinin bir göstergesi olabilir. Bu sonuçlar da B. pharaonis'm ortamda bulunan kirletici ajanlara karşı duyarlı bir tür olduğunu gösterir. Anahtar Kelimeler: Brachidontes pharaonis, Doku Birikimi, Ağır Metal, Enzim, Protein

Krom (VI) birikiminin Chlorella vulgaris'te hücre sayısı, klorofil, büyüme hızı, protein ve şeker miktarlarına etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANSKROM (VI) BİRİKİMİNİN Chlorella vulgaris'TE HÜCRE SAYISI,KLOROFİL, BÜYÜME HIZI, PROTEİN VE ŞEKER MİKTARLARINAETKİLERİÖzge ÖZDİŞÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Doç.Dr. Saadet SAYGIDEĞERYıl: 2005, Sayfa: 101Jüri : Doç.Dr. Saadet SAYGIDEĞERProf.Dr. Cahit ERDEMYrd.Doç.Dr. Fatma ÇEVİKBu araştırmada, 0.1, 1, 5, 10, 25 ve 50 mg/L'lik derişimlerde krom (VI) içerenortama 9 gün süreyle bırakılan Chlorella vulgaris hücresindeki krom (VI)'nın birikimi vekrom (VI)'nın C. vulgaris'in biyokonsantrasyon faktörleri (BKF), hücre sayısı, büyüme hızı,protein, şeker, klorofil a, klorofil b ve pH üzerine etkisi incelenmiştir.Çalışmada krom (VI) birikimi, BKF, hücre sayımı, klorofil a, b ve pH analizleri hergün; protein ve şeker analizleri 1, 3, 6 ve 9. günlerde yapılmıştır. Denenen tüm koşullarda C.vulgaris'teki krom (VI) birikimi, süreye ve ortam derişimlerine bağlı olarak artmıştır. BKFdeğerleri, 10 ve 25 mg/L'lik derişimler hariç diğer derişimlerde 1'in üstüne çıkmıştır. Krom(VI) etkisinde, C. vulgaris'te hücre sayısı, büyüme hızı, klorofil a, klorofil b miktarlarıazalmıştır. Bu prosesler üzerine krom (VI)'nın toksik etkisinin düşük derişimlere (0.1, 1 ve 5mg/L) oranla yüksek derişimlerde (10, 25 ve 50 mg/L) daha fazla olduğu belirlenmiştir.Araştırmada, C. vulgaris'in fizyolojik ve biyokimyasal prosesleri üzerine krom(VI)'nın toksik etkisinin algdeki krom (VI) birikimiyle doğrudan ilişkili olduğu, algdekikrom (VI) birikimi artıkça bu proseslerdeki inhibisyonun arttığı belirlenmiştir. Ortamın pH'ıda krom (VI)'nın derişimine bağlı olarak azalmıştır.Araştırmada, C. vulgaris'in krom (VI)'ya oldukça hassas olduğu ve ortamdaki krom(VI)'nın toksik etkisini değerlendirmek için biyoindikatör bir tür olarak kullanılabileceğibelirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Krom (VI), Chlorella vulgaris, alg, fizyolojik etki, biyokimyasal etkiI

Gıda tatlandırıcısı olarak kullanılan maltitolun insan lenfositlerinde sitogenetik etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİGIDA TATLANDIRICISI OLARAK KULLANILAN MALTİTOL'UN İNSANLENFOSİTLERİNDE SİTOGENETİK ETKİLERİSemir CANIMOĞLUÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Doç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIYıl : 2005, Sayfa: 87Jüri : Doç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIProf. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUBu çalışmada şeker alkolleri (poliol) sınıfına giren düşük kalorili yapaytatlandırıcı maltitol'un insan periferal lenfositlerinde kardeş kromatid değişimi(KKD), kromozom anormalliği (KA) ve mikronükleus (MN) oluşumu üzerindekietkileri araştırılmıştır.Tüm dozlarda (1.25, 2.5 ve 5 mg/ml) ve muamele sürelerinde (24 ve 48 saat)maltitol, KKD sayısını istatistiksel olarak önemli derecede artırmamıştır. Aynışekilde, tüm dozlarda maltitol KA sayısını kontrol grubu ile karşılaştırıldığındaartırmış, fakat bu artış istatistiksel olarak önemli bulunamamıştır. Halbuki, maltitol24 ve 48 saatlik muamele sürelerinde MN oluşumunu istatistiksel olarak önemli birşekilde (P<0.05) artırmıştır, fakat bu artışın doza bağlı olmadığı saptanmıştır.Maltitol, tüm dozlarda ve muamele sürelerinde hem RI'ni hem de MI'ietkilememiştir. Ayrıca maltitol besi yerinin pH ve osmolitesini de değiştirmemiştir.Sonuç olarak maltitol'un in vitro insan lenfositlerinde zayıf genotoksik risktaşıyabileceğini fakat sitotoksik etkiye sahip olmadığını söyleyebiliriz.Anahtar Kelimeler: Maltitol, İnsan periferal lenfositleri, Kardeş kromatid değişimi,Kromozom anormallikleri, Mikronükleus

Pestisitlerin Alcaligenes denitrificans ve Alcaligenes xylosoxidans ile mikrobiyal bozunmasının spektrofotometrik tespiti

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİPESTİSİTLERİN Alcaligenes denitrificans ve Alcaligenes xylosoxidans İLEMİKROBİYAL BOZUNMASININ SPEKTROFOTOMETRİK TESPİTİÖzlem ÖZTÜRKMENÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Doç. Dr. Sadık DİNÇERYıl: 2005 Sayfa: 72Jüri: Doç. Dr. Sadık DİNÇERJüri: Doç. Dr. Hatice GÜVENMEZJüri: Doç. Dr. Mehmet Macit İLKİTBu çalışmada bölgemizde yaygın olarak kullanılan 2,4-Diklorofenoksiasetikasit (2,4-D) herbisitinin, Na-Montmorillonit (MM), Ca-MM ve MM üzerineadsorbsiyonu ve topraktan izole edilen iki Alcaligenes türü ile biyo parçalanmasıaraştırılmıştır.2,4-D'nin, Na-MM, Ca-MM ve MM üzerine adsorbsiyonu başarıylayapılmıştır. 2,4-D'nin Na-MM'den ilk 72 saatte desorbe olduğu sıvı-sıvıekstraksiyonu ile belirlenmiştir. Ca-MM için 2,4-D, 72. saatten sonra desorbeolmuştur ve MM için ise 2,4-D başlangıçta Minimal tuz besiyerine desorbe olduğumiktarı korumuştur. Çalışmalar, zamana bağlı olarak 2,4-D abiyotik parçalanmayauğramadığını göstermiştir.Topraktan izole edilen Alcaligenes xylosoxidans ve Alcaligenes denitrificansbakterileri API 20NE test kiti ile tanımlanmış ve çalışmalarda kullanılmıştır. 2,4-D'nin Alcaligenes xylosoxidans bakterisi ile parçalanması çalışmalarında Na-MM'eadsorbe olmanın bakterinin herbisiti parçalamasını %70.8 oranında, Ca-MM'eadsorbe olması %76.4 oranında ve MM'e adsorbe olması %61.6 oranında azalttığıgözlenmiştir. Alcaligenes denitrificans bakterisi için 2,4-D'nin Na-MM'e adsorbeolması bakterinin herbisiti parçalamasını %71.0 oranında, Ca-MM'e adsorbe olması%77.2 oranında ve MM'e adsorbe olması %86.1 oranında azalttığı gözlenmiştir.2,4-D'nin Minimal tuz besiyerinden azalışını tayin etmek için örnekler etilasetat ile ekstrakte edilmiş ve UV spektrofotometrede 282 nm'de okunmuştur.Minimal tuz besiyerinde 2,4-D Alcaligenes xylosoxidans tarafından %28.4oranında biyo parçalanmaya uğrarken, Alcaligenes denitrificans bakterisi tarafından%25.9 oranında biyo parçalanmaya uğradığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: 2,4-D, Alcaligenes sp., Adsorpsiyon, Montmorillonit, BiyolojikParçalanmaI

İlköğretim fen bilgisi dersi biyolojik çeşitlilik, çevre kirliliği ve erozyon konularının yapıcı (constructivist) öğrenme kuramına göre öğretiminin, akademik başarıya ve kalıcılığa etkisi

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİİLKÖĞRETİM FEN BİLGİSİ DERSİ BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK, ÇEVREKİRLİLİĞİ VE EROZYON KONULARININ YAPICI ( CONSTRUCTIVIST )ÖĞRENME KURAMINA GÖRE ÖĞRETİMİNİN, AKADEMİK BAŞARIYAVE KALICILIĞA ETKİSİMehmet Duran ÖZNACARÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Atabay DÜZENLİYıl : 2005, Sayfa : 291Jüri : Prof. Dr. Atabay DÜZENLİYrd. Doç. Dr. Pınar ÖZALPYrd. Doç. Dr. Mahinur KARATAŞ COŞKUNBu deneysel araştırmanın temel amacı, İlköğretim 5. sınıf öğrencilerininbiyolojik çeşitlilik, çevre kirliliği ve erozyon konularının yapıcı öğrenme kuramınadayalı olarak öğretiminin akademik başarıya ve kalıcılığa etkisini araştırmaktır.Yapıcı öğrenme teorilerinin uygulanmasında, anlamlı öğrenme, proje tabanlıöğrenme, işbirliğine dayalı öğrenme, gibi yöntemlerin uygulandığı deney gurubu ilegeleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun akademik başarıları ve kalıcılıkpuanları arasında anlamlı farkların olup olmadığı sınanmıştır. Araştırma 2004-2005öğretim yılı güz dönemi Adana İli Seyhan İlçesi sınırları içerisinde yer alanŞakirpaşa' da alt sosyo ekonomik düzeyde bir devlet okulu olan Şehit İlbey Gülbeyİlköğretim Okulu 5. sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmayakatılan öğrenciler arasından araştırma süresince işlenen derslerin tümüne katılanöğrenciler denek olarak kabul edilmiş ve yalnızca bu öğrencilerin puanları üzerindegerekli çözümlemeler yapılmıştır. Bu yolla deney grubunda 34, geleneksel öğretimgrubunda da 29 olmak üzere toplam 63 öğrenci denek olarak belirlenmiştir.Uygulama toplam 4 hafta ve 25 ders saati sürmüştür. Ölçme aracı olarak araştırmacıtarafından geliştirilen geçerlilik güvenirlilik çalışmaları yapılan? Biyolojik Çeşitlilik,Çevre Kirliliği ve Erozyon Konularına Yönelik Başarı Testi? her iki gruba ön test,son test ve kalıcılık testi olarak verilmiştir. Araştırmanın bulguları, akademik başarıve kalıcılık açısından yapıcı öğrenme kuramı ile geleneksel öğretim arasında yapıcıöğrenme kuramı lehine anlamlı bir fark (p<0.0001) olduğunu göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Akademik başarı, Biyolojik Çeşitlilik, Erozyon ve ÇevreKirliliği, Yapıcı Öğrenme Kuramı.I

Doğu Akdeniz bölgesinde iki farklı anamateryalden oluşan toprak üzerinde yetişen Olea europaea L., Pinus brutia ten., Pistacia terebinthus L.'un bazı ekolojik özelliklerinin mevsimsel değişimlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

ÖZDOKTORA TEZİDOĞU AKDENİZ BÖLGESİNDE İKİ FARKLI ANAMATERYALDENOLUŞAN TOPRAK ÜZERİNDE YETİŞEN OLEA EUROPAEA L., PINUSBRUTIA TEN., PISTACIA TEREBINTHUS L.'UN BAZI EKOLOJİKÖZELLİKLERİNİN MEVSİMSEL DEĞİŞİMLERİNİNKARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİHüsniye AKA SAĞLIKERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Cengiz DARICIYıl : 2005, Sayfa: 87Jüri : Prof. Dr. Cengiz DARICIProf. Dr. Zülküf KAYADoç. Dr. Sadık DİNÇERDoç. Dr. Hatice KORKMAZ GÜVENMEZYrd. Doç. Dr. Ayşe EVERESTBu çalışmada, Doğu Akdeniz Bölgesinde iki farklı anamateryalden (marn vekonglomera) oluşan toprak üzerinde yetişen Olea europaea L., Pinus brutia Ten. vePistacia terebinthus subsp. palaestina L.'nın yaprak, dal, ölüörtü ve topraklarının C,N, P ve K içerikleri, topraklarının C ve N mineralizasyonu ile humik ve fulvik asitiçeriklerinin zamana bağlı değişimleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ölçülenözellikler üzerinde anamateryal, bitki, zaman etmenleri ve bunların etkileşimlerininistatistiksel açıdan değerlendirilmesi sonucunda (TUKEY, P<0.05) üçlüetkileşimlerden sadece toprak azotu önemli bulunmuş olup diğerleri anlamlıbulunmamıştır. Aynı zaman dilimi içerisinde bitkilerin yaprak, dal, ölüörtü ve toprakbesin elementi içerikleri sadece anamateryal farkına göre kıyaslandığında ise Olea'daanlamlı bir fark bulunmamışken, Pinus'un ölüörtü karbonu (Mart 2000); Pistacia'nınise yaprak azotu (Haziran 2000), fosforu (Eylül 1999) ve potasyumu (Eylül 1999 ve2000) ile dal fosforu (Mart 2000) ve toprak karbonu (Eylül 1999 ve 2000) ile azotu(Eylül 1999, Mart 2000 ve Eylül 2000) anlamlı farklar yaratmıştır. Tüm bufarklılıklar öncelikle bitki türlerinin farklı olması ile ilişkili olarak bitkilerinvejetasyon periyotlarının, metabolik işlevlerinin ve ekolojik isteklerinin farklı olmasıile alakalıdır. Toprakların karbon mineralleşme oranları ile FA/OM (FulvikAsit/Organik Madde) oranları anamateryal farklılığına göre sadece Pinus'ta anlamlıiken bu farklılığın diğer bitkiler için karakteristik olmadığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Makro Besin Elementleri, Marn, Konglomera, MikrobiyalFaaliyet, Humin Maddeleri

Ceratophyllum demersum L.'de kadmiyum klorür, sodyum klorür ve bunların kombinasyonlarının fizyolojik ve morfolojik etkileri

ÖZDOKTORA TEZİCeratophyllum demersum L.'DE KADMİYUM KLORÜR, SODYUM KLORÜRVE BUNLARIN KOMBİNASYONLARININ FİZYOLOJİK VE MORFOLOJİKETKİLERİMuhittin DOĞANÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Doç. Dr. Saadet SAYGIDEĞERYıl: 2005, Sayfa: 137Jüri: Doç. Dr. Saadet SAYGIDEĞERProf. Dr. Cengiz DARICIProf. Dr. Ferit KARGINDoç. Dr. Elman İSKENDERDoç. Dr. Levent ÖZTÜRKBu çalışmada, farklı derişimlerdeki Cd (0, 0.01, 0.1 ve 1 mg L-1) ve NaCl (0, 20, 40 ve 80mM) ile bunların kombinasyonlarının (0, 0.01+20, 0.1+40 ve 1+80 mg L-1+mM) etkisinde 96 saatbırakılan Ceratophyllum demersum L.'de meydana gelen bazı fizyolojik ve morfolojik değişiklikleraraştırılmıştır.Cd, NaCl ve Cd+NaCl uygulamalarının düşük derişimlerinde dikkate değer morfolojikdeğişim olmamış, yüksek derişimlerde ise yapraklarda dökülmeler ve kısmi doku yumuşamalarınınolduğu görülmüştür. 0.01, 0.1 ve 1 mg Cd L-1 etkisinde yetiştirilen makrofitlerin Cdkonsantrasyonlarının kontrole göre sırasıyla 15.4, 33.5 ve 160.0 kat arttığı bulunmuştur. 0.01+20 ve0.1+40 Cd+NaCl etkisinde ise Cd derişimindeki bu artışların sırasıyla 14.4 ve 28.1 kat olduğubulunmuştur. Yalnız NaCl'li koşullarda yetiştirilen makrofitlerde 80 mM'lık derişimde Na derişimi2.31 kat, 0.1 mg Cd L-1 + 40 mM NaCl'li kombinasyonda ise 1.92 kat artmıştır. Makrofitin Cdderişimleri, ayrı ayrı Cd ve NaCl uygulamaları ile karşılaştırıldığında Cd+NaCl uygulamasındaazalmalar göstermiştir. Makrofitin makro- ve mikro-nutrient derişimlerinin Cd ve NaCl'denetkilendiği bulunmuştur. Makro-elementlerden K derişimleri Cd etkisinde %49-%132 artarken, NaClve Cd+NaCl etkisinde ise azalmıştır. P ve N derişimlerinin ise her üç uygulamada azaldığıbulunmuştur. Cd ve NaCl uygulamalarında mikro-elementlerden Mn derişimi artarken, Cu ve Znderişimlerinin önemli düzeylerde azaldığı bulunmuştur. Makrofit dokularının Fe derişiminde önemlibir değişim olmamıştır. Uygulanan stres faktörlerinin yüksek derişimleri klorofil-a ve klorofil-bmiktarlarının önemli oranlarda azalmasına neden olmuştur. Ancak karotenoid miktarlarında kaydadeğer değişme olmamıştır. Cd ve NaCl derişimleri ile bunların kombinasyonları özellikle yüksekderişimlerde toplam çözülebilir karbohidrat ve glukoz miktarlarında azalmalara neden olmuştur.Aminoasitlerden prolin ve sistein miktarlarında artışların olması, bu aminoasitlerin Cd ve NaCltoksisitesine yanıtta rol aldıklarını göstermektedir. İndirgenmiş askorbat miktarında belirlenen enyüksek artışlar Cd için 1 mg L-1'de %72, NaCl için 40 mM'da %82 ve Cd+NaCi için 0.1 mg L-1 + 40mM'da %92 düzeylerinde bulunmuştur. Lipid peroksidasyonunda artış olması membranlarda Cd veNaCl streslerinden kaynaklanan bir oksidatif hasarlanma olduğunu göstermektedir.Anahtar kelimeler: Ceratophyllum demersum L., kadmiyum stresi, NaCl stresi, etkileşim, fizyolojikve morfolojik değişmeler.I

Çukurova Üniversitesi kampusunda doğal olarak yetişen bazı çok yıllık tıbbi bitkilerin toprak özellikleri ile sabit ve uçucu yağ içeriklerinin belirlenmesi

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ KAMPUSUNDA DOĞAL OLARAK YETİŞENBAZI ÇOK YILLIK TIBBİ BİTKİLERİN TOPRAK ÖZELLİKLERİ İLESABİT VE UÇUCU YAĞ İÇERİKLERİNİN BELİRLENMESİSongül YAŞARÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Cengiz DARICIYıl:2005, Sayfa:43Jüri: Prof. Dr. Cengiz DARICIProf. Dr. Menşure ÖZGÜVENYrd. Doç. Dr. Sema DÜZENLİÇukurova Üniversitesi kampusunda üç farklı alanda doğal olarak yetişen çokyıllık dört tıbbi bitkinin (Ceratonia siliqua L., Eucalyptus camaldulensis Dehnh,Nerium oleander L., Olea europaea L.) yapraklarındaki yağ içerikleri iletopraklarındaki organik karbon, toplam azot, C/N oranları, pH, kireç içerikleri,toprak renkleri, bünye tipi ve tarla kapasitesindeki nem değerleri belirlenmiştir.Bitkilerden sırasıyla 3.22, 3.33, 3.44, 2.33 (%) düzeylerinde sabit yağ elde edilmiş,uçucu yağ ise sadece Eucalyptus camaldulensis'de ( %0.98 ) gözlenmiştir.Anahtar Sözcükler : Uçucu yağ, Ceratonia, Eucalyptus, Nerium, OleaII

Farklı kadmiyum oranlarının ergin Pimpla turionallae L'nin sentezlediği protein ve glikojen miktarına etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİFARKLI KADMİYUM ORANLARININ ERGİN Pimpla turionellae L.'NİNSENTEZLEDİĞİ PROTEİN VE GLİKOJEN MİKTARINA ETKİLERİ.Tamer KAYIŞÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof.Dr. İskender EMREYıl: 2005, Sayfa: 38Jüri Prof.Dr. İskender EMREYrd.Doç.Dr. Fatma ÇevikYrd.Doç.Dr. Pınar ÖzalpKadmiyumun farklı oranlarının (%0.05, %0.10, %0.50 ve %1.00) erginPimpla turionellae'nin sentezlediği protein ve glikojen miktarı üzerine günlere göre(10., 15., 20., 25. ve 30.) olan etkileri kimyasal yapısı bilinen sentetik besinlerkullanılarak araştırıldı.Deneylerde kullanılan kadmiyum derişimleri erkek P. turionellae bireylerininsentezlediği protein miktarını genelde etkilemezken, dişi bireylerde düşük derişimler(%0.05 ve %0.10) protein miktarını arttırmış, yüksek derişimler ise (%0.50 ve%1.00) azaltmıştır. Erkek bireylerdeki glikojen miktarı deney periyodunun ilkgünlerinde kadmiyum derişimlerinden etkilenmezken, kadmiyuma maruz kalmasüresinin artmasına bağlı olarak glikojen miktarı azalmıştır. Dişi glikojen miktarıgenelde günlere ve derişimlere bağlı olarak dalgalanmalar göstermekle beraber, 20.ve 25. günlerde kadmiyum derişiminin artmasına paralel olarak glikojen miktarındabir azalma gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Pimla turionellae, Kadmiyum, Protein ve Glikojen SenteziI

Farklı civa oranlarının ergin Pimpla turionellae L'nin sentezlediği protein ve glikojen miktarına etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİFARKLI CİVA ORANLARININ ERGİN Pimpla turionellae L.'NİNSENTEZLEDİĞİ PROTEİN VE GLİKOJEN MİKTARINA ETKİLERİ.Kadir KOCALARÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Yrd.Doç.Dr. Pınar ÖZALPYıl: 2005, Sayfa: 40Jüri : Yrd.Doç.Dr. Pınar ÖZALPProf.Dr. İskender EMREYrd.Doç.Dr. Fatma ÇevikBu çalışmada, civanın (Hg+2) farklı oranlarının (%0.05, %0.10, %0.50 ve%1.00) bir endoparazitoid hymenopter türü olan ergin P.turionellae L.'ninsentezledikleri protein ve glikojen miktarı üzerine etkileri, kimyasal yapısı bilinensentetik besinler kullanılarak aseptik koşullarda beslemek suretiyle incelenmiştir.Deneylerde, besine ilave edilen %0.05, %0.10 ve %0.50'lik civa dozları,kontrol grubuna göre; dişi böceklerin protein ve glikojen seviyelerinin önemliderecede azalmasına neden olmuştur. Bununla beraber, P. turionellae erginerkeklerinin yaşam süreleri boyunca sentezledikleri protein ve glikojen miktarlarındabütün konsantrasyonlarda azalmalar olmamıştır.Anahtar Kelimeler: Pimpla turionellae, Civa, Protein ve Glikojen SenteziI

Fenthion içeren ortamda BSO ve NAC'nın Oreochromis niloticusda beyin dokusunda glutatyon metabolizması, lipid peroksidasyonu ve asetilkolinesteraz aktivitesine etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİFENTHİON İÇEREN ORTAMDA BSO ve NAC'nin Oreochromis niloticus'daBEYİN DOKUSUNDA GLUTATYON METABOLİZMASI, LİPİDPEROKSİDASYONU ve ASETİLKOLİNESTERAZ AKTİVİTESİNEETKİLERİPetek PİNERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Nevin ÜNERYıl : 2005, Sayfa: 112Jüri : Prof. Dr. Nevin ÜNER: Prof. Dr. Cahit ERDEM: Doç. Dr. Bedii CİCİKBu çalışmanın amacı juvenil Oreochromis niloticus'da beyin dokusundaorganofosforlu insektisid fenthion içeren ortamda GSH sentezi inhibitörü bütiyoninsülfoksimin (BSO) (50 mg/kg) ve antioksidant ve GSH öncüsü N-asetilsisteinin (NAC) (100mg/kg) intraperitonal dozlarının tek başına ve birlikte uygulanmalarının GSH ve GSH ileilişkili enzimlere, lipid peroksidasyonuna ve AChE enzim aktivitesine etkilerinibelirlemektir. Bu amaçla 24, 48 ve 96 saat süreyle bu bileşiklerin GSH sistemine etkilerinibelirlemek üzere GSH ve GSSG miktarları ile GSH/GSSG oranı, GPx, GR, GST, γ-GT ve γ-GCS enzim aktiviteleri, lipid peroksidasyonuna etkilerini belirlemek üzere MDA miktarı venörotoksik etkilerini belirlemek üzere AChE enzim aktivitesi spektrofotometrik yöntemlerlearaştırılmıştır. Uygulanan %20 LC50 fenthion derişimi (0.45 ppm) APHA protokolüne göreyürütülen LC50 çalışması ile belirlenmiştir. Ayrıca çalışılan parametrelerdeki değişimler 24,48 ve 96 saat süreli depurasyon uygulamaları ile incelenmiştir.Fenthion etki sürecinde GSSG miktarında, GSH/GSSG oranında ve GPx aktivitesindeartışa neden olmuştur. BSO etkisinde fenthion GSH miktarını, GSH/GSSG oranını ve GRaktivitesini azaltmış, GSSG miktarı ile GPx ve γ-GT aktivitelerini arttırmıştır. Yüksek dozdaNAC, fenthion etkisinde GSH miktarının ve GPx aktivitesinin azalmasına, GSH/GSSG oranıile GST aktivitesinin ise artmasına neden olmuştur. Lipid peroksidasyonunda kontrole görebir değişim hiç bir grupta gözlenmemiştir. Tüm fenthion uygulamaları AChE aktivitesiniazaltmıştır. BSO ve NAC uygulaması AChE aktivitesinde artışa neden olmuştur.Bu çalışmada, fenthionun toksik etkisinde GSH ve GSH ile ilişkili enzimlerin rolaldığı belirlenmiştir. Fenthionun BSO ile birlikte uygulanmasında toksik etkide artışbelirlenmiştir. NAC'nin yüksek dozda beyinde oksidatif strese neden olduğu saptanmıştır. O.niloticus'da beyin dokusunda γ-GCS aktivitesi belirlenememiştir. BSO ve NAC'nin AChEaktivitesini arttırdığı ilk kez bu çalışma ile gösterilmiştir. Belirlenen etkilerin dört günlükdepurasyon süresinde giderilemediği bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Balık, Fenthion, N-asetilsistein, Bütiyonin sülfoksimin,GlutatyonI

Nasturtium officinale R. Br.'de kurşunun strese bağlı enzimlerin aktivitelerine, gelişmeye, mineral ve klorofil içeriğine etkileri

ÖZDOKTORA TEZİNasturtium officinale R. Br.'DE KURŞUNUN STRESE BAĞLI ENZİMLERİNAKTİVİTELERİNE, GELİŞMEYE, MİNERAL VE KLOROFİL İÇERİĞİNEETKİLERİGonca KESERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Doç. Dr. Saadet SAYGIDEĞERYıl: 2005, Sayfa: 95Jüri: Doç. Dr. Saadet SAYGIDEĞERDoç. Dr. Oya IŞIKDoç. Dr. H. Yıldız DAŞGANYrd. Doç. Dr. Elif ORUÇYrd. Doç. Dr. Nisa ÜNALDI CORALSunulan bu çalışmada, doğal ortamından toplanan N. officinale R. Br. kontrollüşartlar altında kurşunun farklı derişimlerinin etkisinde (0, 25, 50, 100, 200, 250 ve500 ppm) 14 gün boyunca bırakılmıştır. Uygulama periyodu sonunda fotosentetikpigment, su içeriği, lipit peroksidasyonu, Mn, Cu, Mg, Ca, Fe, Zn, Pb miktarları,antioksidant enzimler süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon redüktaz (GR), askorbatperoksidaz (AP) ve katalaz (CAT) aktiviteleri ile belirlenmiştir. N. officinale'ningövde ve yapraklarındaki Pb miktarlarının uygulanan metal miktarıyla artmıştır.Düşük Pb (25-50 ppm) derişimleriyle muamele edilen N. officinale'nin yaprakdokularında fotosentetik pigment içeriklerin artmıştır. Uygulanan Pb derişimine bağlıolarak kök, gövde ve yapraklarda su içeriği azalmıştır. 200, 250 ve 500 ppm Pbderişimlerinde Mn ve Cu miktarları azalmıştır. Kurşunun yüksek konsantrasyonları(250-500 ppm) Ca ve Fe miktarlarını arttırırken Mg miktarını azaltymıştır.Dokularda Pb derişimi uygulama miktarıyla artmıştır. Pb muameleli bitkileryapraklarında malondialdehit içeriğinin artışının kanıtı olan lipit peroksidasyonuartma göstermiştir. Kurşun stresi antioksidant enzimlerin aktivitesinde önemlideğişikliklere neden olmuştur. Gövdede SOD, AP, CAT ve GR aktiviteleri 500 ppmderişiminde azalmıştır. Sonuçlar 500 ppm Pb'nin toksik konsantrasyon olduğunu vePb toksisitesinin oksidatif stresi ve bitki kısımlarında antioksidant enzimleri farklışekilde tetiklediğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: Nasturtium officinale, kurşun, antioksidant enzimler, lipidperoksidasyonu, gelişme.I

Lamivudin'in insan periferal lenfositlerinde in vitro genotoksit etkileri

Bu çal man n amac , hepatit B virüsü ile enfekte bireylerin tedavisinde kullan lanlamivudin'in genotoksik etkisi olup olmad n insan periferal lenfositlerinde in vitro kardekromatid de i imi (KKD), kromozom aberasyonu (KA) ve mikronükleus testleri ileara t rmakt r. Hücreler 75, 100, 125 ve 150.g/ml konsantrasyonlar ndaki lamivudin ile 24 ve48 saat muamele edilmi lerdir.Bu çal mada, lamivudin'in genel olarak KKD'yi art rd ve meydana gelen buart n hem 24 saatlik muamele süresinde hem de 48 saatlik muamele süresinde istatistikselolarak önemli oldu u saptanm t r. Ayr ca lamivudin'in insan periferal lenfositlerinde tümkonsantrasyonlarda hem 24 saatlik hem de 48 saatlik muamele süresinde yap sal kromozomaberasyonunu istatistiksel olarak önemli derecede art rm t r. Bunun yan nda lamivudin'inhem replikasyon indeksini (RI) hem de mitotik indeksi (MI) tüm konsantrasyonlarda ve heriki muamele süresinde istatistiksel olarak önemli derecede dü ürmü tür. Ayr ca lamivudin'ininsan periferal lenfositlerinde MN olu umunu uyard , ancak bu uyar lman n 24 saatlikmuamele süresinde en yüksek konsantrasyonda (150.g/ml), 48 saatlik muamele süresindeise son üç konsantrasyonda (100, 125 ve 150.g/ml) önemli oldu u saptanm t r.Anahtar kelimeler: Lamivudin, 7nsan Periferal Lenfositleri, Karde Kromatid De i imi(KKD), Kromozom Aberasyonu (KA), Mikronükleus (MN)

Sodyum metabisülfit'in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkileri

ÖZDOKTORA TEZİSODYUM METABİSÜLFİT'İN SIÇAN KEMİK İLİĞİ HÜCRELERİNDE İNVİVO GENOTOKSİK ETKİLERİAhmet KAYRALDIZÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYıl : 2005, Sayfa: 67Jüri : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUDoç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIDoç. Dr. Gökhan CORALYrd. Doç. Dr. Hasan Basri İLABu çalışmanın amacı, gıdalarda antimikrobial madde olarak kullanılan SodyumMetabisülfit (SMB)'in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkileriniaraştırmaktır.Bu çalışmada SMB, intraperitonal (ip) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH) veKA/hücre genel olarak tüm muamele sürelerinde (6, 12, 24 Saat) ve konsantrasyonlarda(250, 500, 750 ve 1000 mg/kg vücut ağırlığı (v.a.)) kontrole göre önemli ölçüde arttırmıştır.Ancak bu artış pozitif kontrol (Ethyl Carbamate) kadar olmamıştır. SMB, 6 saatlik muamelesüresinde mitotik indeksi (MI) sadece 750 ve 1000 mg/kg v.a. dozlarda kontrole nazaranönemli derecede düşürürken, bu düşüş 12 ve 24 saatlik muamele sürelerinde ise tümkonsantrasyonlarda önemli derecede bulunmuştur.SMB, gavage (gv) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH %) ve KA/hücresayısını 6 saatlik muamele süresinin tüm konsantrasyonlarında hem kontrol hem de pozitifkontrole göre önemli ölçüde arttırmamıştır. Halbuki SMB, 12 saatlik muamele süresinde vetüm konsantrasyonlarda AH %'si ve KA/hücre sayısını kontrole göre önemli ölçüdeartırmıştır. 24 saatlik muamele süresinde ise SMB, AH%'si ve KA/Hücre sadece 750 ve1000 mg/kg v.a. konsantrasyonlarda kontrole göre önemli ölçüde artırmıştır. SMB gavageuygulamada 6 saatlik muamele süresinde sadece 1000 mg/kg v.a. konsantrasyonunda MIpozitif kontrole nazaran düşürürken, 12 saatlik muamele süresinde 250 mg/kg v.a.konsantrasyonu hariç tüm konsantrasyonlarda, 24 saatlik muamele süresinde ise tümkonsantrasyonlarda MI'i hem kontrol hem de pozitif kontrole nazaran önemli ölçüdedüşürmüştür.Anahtar Kelimeler: Gıda Katkı Maddesi, Sodium Metabisülfit, In vivo KromozomAberasyonu, SıçanI

Gıda katkı maddesi olan potasyum bromatın insan periferal lenfositlerinde in vitro genotoksik etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİGIDA KATKI MADDESİ OLAN POTASYUM BROMAT'IN İNSANPERİFERAL LENFOSİTLERİNDE IN VITRO GENOTOKSİKETKİLERİFatma Funda KAYAÇukurova ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBiyoloji Anabilim DalıDanışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYıl: 2005, Sayfa: 82Jüri: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUDoç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIBu çalışmanın amacı, unda beyazlatıcı madde olarak kullanılan Potasyum bromat'ıninsan periferal lenfositlerinde genotoksik etkiye sahip olup olmadığını kardeş kromatiddeğişimi (KKD=SCE), kromozom aberasyonu (KA) ve mikronukleus (MN) testleri ilearaştırmak ve bu testler yardımı ile insanlar için herhangi bir genotoksik risk oluşturupoluşturmadığını saptamaktır. Hücreler 400, 450, 500, 550 µg/ml konsantrasyonlardaPotasyum bromat'la 24 ve 48 saat muamele edilmiştir.Bu çalışmada, Potasyum bromat 24 saatlik muamele süresinde KKD'yi kontrolenazaran genel olarak artırmış fakat bu artışın istatistiksel olarak önemli olmadığıbulunmuştur. Halbuki 48 saatlik muamele süresinde ise KKD'yi tüm konsantrasyonlardakontrole nazaran önemli derecede uyarmıştır. KA, kontrole göre tüm dozlarda ve 24 saatlikmuamele süresinde uyarılmıştır. 24 saatlik muamele süresinde tüm dozlarda saptanan AHyüzdesinin pozitif kontroldekinden (MMC) yüksek olduğu, fakat aradaki farkın önemliolmadığı saptanmıştır. Potasyum bromat'la 24 saat muamele edilen kültürlerde hücre başınadüşen anormallik sayısının (KA/hücre) kontrolden istatistiksel olarak önemli derecedeyüksek olduğu ve bu artışın da doza bağlı olduğu bulunmuştur. Potasyum bromat'la 48 saatmuamele edilen kültürlerde AH oranının tüm muamele sürelerinde kontrole nazaran önemliderecede yüksek olduğu saptanmıştır. Bu muamele süresinde hücre başına düşen anormalliksayısının kontrolden önemli derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. 48 saatlik muamelesüresinde hücre başına düşen anormallik sayısının doza bağlı artış gösterdiği saptanmıştır.Bunun yanında, Potasyum bromat'ın 24 ve 48 saatlik muamelelerde hem replikasyonindeksini (RI) hem de mitotik indeksi (MI) olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Potasyumbromat 24 saatlik muamelede mikronukleus oluşumunu doza bağlı olarak uyarmıştır. 48saatlik muameleli kültürlerde ise mikronukleuslu hücre oranının kontrole nazaran dahayüksek olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: İnsan periferal lenfositleri, potasyum bromat, Kardeş KromatidDeğişimi (KKD), Kromozom Aberasyonu (KA), Mikronukleus (MN)I

Kızıldağ (Hatay) vejetasyonunun araştırılması

ÖZDOKTORAKIZILDAĞ (HATAY) VEJETASYONUNUN ARAŞTIRILMASIHikmet YOLCUÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Atabay DÜZENLİYıl: 2005, Sayfa: 87Üye : Prof. Dr. K. Tuluhan YILMAZ: Doç. Dr. Latif KURT: Yrd. Doç. Dr. Halil ÇAKAN: Yrd. Doç. Dr. Necattin TÜRKMENÇalışma alanı Hatay ilindeki Kızıldağ'ı kapsar. Kızıldağ; Batıda Akdeniz,Kuzeybatıda İskenderun Körfezi, Kuzeyde Dörtyol ilçesi, Güneyde Samandağ veGüneydoğu'da Antakya merkez ilçesi, Doğuda Kırıkhan ve Kuzeydoğuda Belenilçeleri tarafından kuşatılmıştır.Araştırma sırasında 840 bitki örneği toplanmıştır. Bu örneklerin teşhisinden430 tür ve tür altı takson tespit edilmiştir. Farklı bitki birliklerinin bulunduğubölgelerden konumları GPS ile belirlenen 108 adet örneklik alan alınmıştır. Buörneklik alanların 89 tanesinin değerlendirilmesi ile üç farklı sınıfa (Quercetea ilicis,Cisto micromeria ve Quercetea pubescentis), dahil edilen alyansa ait toplam 7 bitkibirliği tespit edilmiştir. Bu bitki birliklerinden üç tanesinin (Cisto-Corydothymetumcapitatus ass. nov. birliği, Rubo-Quercetum cerridis ass. nov. birliği ve Platano-Alnetum pubescentis ass. nov. birliği) yeni olduğu yapılan çalışmalarla tespitedilmiştir. Gerekli görülen örneklik alanların bazılarından toprak örnekleri alınmıştır.Toprakların analizleri Toros Gübre fabrikalarının toprak inceleme laboratuarlarındayapılmıştır.Anahtar kelimeler: Hatay, Kızıldağ, Vejetasyon, FloraI

Benzol peroksit'in insan perifenal lenfositlerinde in vitro genotoksik etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİBENZOL PEROKSİT'İN İNSAN PERİFERAL LENFOSİTLERİNDEIN VITRO GENOTOKSİK ETKİLERİArzu YAVUZÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYıl: 2005, Sayfa: 132Jüri : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUDoç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIBu çalışmanın amacı, unda beyazlatma maddesi olarak kullanılan benzolperoksit'in genotoksik etkisinin olup olmadığını insan periferal lenfositlerinde invitro kardeş kromatid değişimi (KKD), kromozom aberasyonu (KA) vemikronükleus (MN) testleri ile araştırmaktır. Hücreler 25, 50, 75 ve 100 μg/mlkonsantrasyonlarındaki benzol peroksit ile 24 ve 48 saat muamele edilmiştir.Bu çalışmada, benzol peroksit'in genel olarak KKD'yi arttırdığı, ancak buartışın sadece en yüksek konsantrasyondaki (100 μg/ml) benzol peroksit ile 48 saatlikmuamele süresinde istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır. Ayrıca benzolperoksit insan periferal lenfositlerinde 24 saatlik muamele süresinde 75 μg/ml ve 100μg/ml konsantrasyonlarda, 48 saatlik muamele süresinde tüm konsantrasyonlardaanormal hücre yüzdesini ve hücre başına düşen kromozom aberasyonu sayısını(KA/Hücre) arttırmıştır. Bu artış doza bağlı bir durum göstermiştir. Bunun yanındabenzol peroksit'in 24 ve 48 saatlik muamele sürelerinde genel olarak hemreplikasyon indeksini (RI) hem de mitotik indeksi (MI) olumsuz yönde etkilediği,ancak bu durumun sadece 48 saatlik muamele süresinde istatistiksel olarak önemliolduğu belirlenmiştir. Ayrıca benzol peroksit'in insan periferal lenfositlerinde MNoluşumunu uyardığı, ancak bu artışın, yüksek iki konsantrasyonda (75 μg/ml ve 100μg/ml) 48 saatlik muamele süresinde kontrole göre önemli olduğu saptanmıştır.Anahtar kelimeler: İnsan Periferal Lenfositleri, Benzol Peroksit, Kardeş KromatidDeğişimi (KKD), Kromozom Aberasyonu (KA), Mikronükleus (MN)I

Tanacetum zahlbruckneri (Nãb.) grierson bitkisi üzerinde fitokimyasal araştırmalar

Bu çalışmada, 2000 yılında Van'dan toplanan Tanacetum zahlbruckneri (Nãb.) Grierson bitkisinin sekonder metabolitleri ve biyolojik aktiviteleri araştırılmıştır. Bitki toplandıktan sonra gölgede kurutuldu. Kurutulan bitki öğütülerek sırayla hekzan, etilasetat, metanol ile maserasyon tekniğine göre ekstre edildi. Bu tezde bitkinin etilasetat ekstresi ile çalışıldı. Bitkinin etilasetat ekstresindeki sekonder metabolitleri, ince tabaka kromatografisi, preparatif ince tabaka kromatografisi, kolon kromatografisi ve moleküler elek kromatografisi (Sephadex LH-20).kullanılarak izole edilip saflaştırıldı. Etilasetat ekstresinden 3 madde elde edildi; 1 seskiterpen, bir triterpen ve yapı aydınlatma çalışmaları devam eden B bileşiği. Bitkiden izole edilen maddelerin yapı aydınlatma çalışmalarında, UV, IR, 1D ve 2D NMR teknikleri yaralanıldı. Hekzan, etilasetat, metanol ekstrelerinin sitotoksik aktiviteleri brine shrimp (Artemia salina) ön tarama metodu ile incelenmesi sonucunda, hekzan, etilasetat ve metanol ekstreleri arasında Artemia salina `ya karşı en fazla etkiyi, etilasetat ekstresinin göstermesi nedeniyle bu tezde Tanacetum zahlbruckneri bitkisinin etilasetat ekstresi üzerinde fitokimyasal ve biyolojik aktivite çalışmaları yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tanacetum zahlbruckneri (Nãb.) Grierson , seskiterpen, triterpen, Compositae, Asteraceae, biyolojik aktivite, insektisid aktivite, antibakteriyal aktivite, antifungal aktivite, brine shrimp aktivite

Bir SBR tesisinde farklı kirlilik yüklerinin çamur indeksi, arıtma düzeyi ve azot eliminasyonu üzerine etkilerinin araştırılması

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİ BİR SBR TESİSİNDE FARKLI KİRLİLİK YÜKLERİNİN ÇAMUR İNDEXİ, ARITMA DÜZEYİ VE AZOT ELİMİNASYONU ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Gülcihan GÜZELDAĞ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANA BİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Ömer ÇOLAK Yıl: 2001, Sayfa: 85 Jüri: Prof. Dr. Ömer ÇOLAK : Prof. Dr. Nedim UYGUN : Doç. Dr. Burhan AR1KAN Bu çalışmanın amacı; biyolojik atık su arıtma sistemlerinde problem yaratan konvensiyonel uygulamaların alternatifi olarak ortaya atılmış olan çeşitli işletme ve yapısal teknolojik modifikasyonlar arasından seçtiğimiz SBR (Sequencing Batch Reactor) teknolojisinin laboratuar koşullarında işletme ve nitrifıkasyon ve denitrifıkasyon dahil olmak üzere arıtma başarısı bakımından incelenmesi ve bölgemiz uygulamasına kazandırılmasıdır. Bu amaçla laboratuar boyutlarında tam otomatik olarak bir SBR tesisi kurulmuş ve ana karbon kaynağı melas olan yapay atık su biyolojik olarak arıtılmıştır. Çalışma süresince daha önceden seçilen optimal işletme kriterlerine bağlı olarak kirlilik yükleri değiştirilmiş ve çamur indexi yardımı ile aktif çamur yapısında meydana gelebilecek değişiklikler gözlenmiştir. Ayrıca azot eliminasyonu, nitrifıkasyon ve denitrifıkasyon başarısı ile kimyasal oksijen ihtiyacı (KOI) giderimi saptanarak genel biyolojik arıtma düzeyi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ; Kimyasal oksijen ihtiyacı giderimi : % 93.7 Toplam azot giderimi : % 85.8 Amonyum azotu giderimi : % 93.8 Nitrat azotu düzeyi : 22.5 \ug NO3" N/ml düzeyinde gözlenmiştir. Çamur indexi : Ortalama 71.5 ml/g düzeyinde gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler : SBR, Nitrifıkasyon, Denitrifıkasyon, KOI, Çamur İndexi

Farklı E vitamini derişimlerinin Pimpla turionellae L. erginlerinin eşey oranı üzerine etkileri

öz YÜKSEK LİSANS TEZİ FARKLI E VİTAMİNİ DERİŞİMLERİNİN PIMPLA TURIONELLAE L. ERGİNLERİNİN EŞEY ORANI ÜZERİNE ETKİLERİ Mustafa COŞKUN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof.Dr. İskender Emre Yıl: 2001, Sayfa 43 Jüri : Prof.Dr. İskender Emre Prof.Dr. Nedim Uygun Yrd.Doç.Dr. Pınar Özalp Bu çalışmada %0.0010, %0.0015 ve %0.0020 oranlarındaki E vitamini derişimlerinin ergin Pimpla turiortellae L. (Hymenoptera: Ichneumonidae) nın eşey oranı üzerine olan etkileri üç farklı besleme metodu kullanılarak araştırıldı. Maksimum dişi birey çıkışı için besinin %0.0015 oranında E vitamini içermesi ve her iki eşeyin de E vitaminli besinle beslenmesi gerektiği bulunmuştur. Yüzde 0.0015 orandaki E vitamini, dişi birey çıkışım böceğin yumurta bırakma periyodu süresine yayarak arttırmış, maksimum dişi birey çıkışını ise 25. günde %82.41 düzeyinde gerçekleştirmiştir. Anahtar Kelimeler : Pimpla turionellae, E vitamini, eşey oranı

Çöp depolama sahalarının drenaj sularından izole edilen enterobacteriaceae üyelerinde antibiyotik dirençlilik profili ve transfer edilebilirliği

Bu çalışmada Çöp Depolama Sahalarının Drenaj Sulan izolatlarındaki toplam aerop bakteri, toplam koliform, fekal koliform sayısı, tür tayini, çeşitli enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde kullanılan antibiyotiklere dirençlilik frekansı, Ethidium Bromid ile plasmid eliminasyonu, plasmid-kodlu dirençlilik taşıdığı belirlenen suşlarla, hassas suşlar arasında konjugasyon ve konjugasyon frekansını belirlenmesi araştırılmıştır. Deneme istasyon örneklerinin tamamında fekal koliformlara rastlanmıştır. Ancak farklı zaman periyotlarında fekal kontaminasyon düzeyi farklılık göstermiştir. Örneğin 2. zaman diliminde tüm istasyonlardan alınan örneklerde fekal kontaminasyona rastlanırken, 5. zaman diliminde ise bu oran azalmıştır. Fekal koliform düzeyi 1. istasyondan 5. istasyona doğru gittikçe artmakta yine aynı zamanda sıcaklığın arttığı dönemlerde (6. ve 7. Dönemlerde) fekal koliform düzeyinde artış saptanmışlar. İzolatlar biyokimyasal testlere tabii tutulmuş ve toplam 138 izolattan 81 tanesi Kcoli olarak tiplendirilmiştir. İzolatlar antibiyogram testine tabii tutularak antibiyotik dirençliliği aranmıştır. Test edilen bütün izolatların IMP ve MER antibiyotiklerine karşı hassas olduğu saptanmış ve AMP antibiyotiğine ise dirençli olduğu saptanmıştır. Diğer antibiyotikler ise; %2.8'nin CRP, %2.,8'nin CAZ, %4.3'nün GEN'e, %0.72 CRO'ya, %22.4 FOX'a, %0.72 CTX'e, %31.8 CZ'ye dirençli olduğu saptanmıştır. 138 örneğe nitrosefin testi yapılarak (3-laktamaz üretip üretmedikleri araştırılmıştır.. Bunlardan 81 tanesinde (%59) bu enzimin varlığına rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kcoli, Dirençlilik, Antibiyotik

Birecik Baraj Gölü alanı bitkileri, tehlike sınırları ve korunması

öz DOKTORA TEZİ BİRECİK BARAJ GÖLÜ ALANI BİTKİLERİ, TEHLİKE SINIFLARI VE KORUNMASI MUSTAFA ASLAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman Yrd. Doç. Dr. Necattin TÜRKMEN Yıl : 2002, Sayfa ; 182 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Necattin TÜRKMEN Prof. Dr. Atabay DÜZENLİ Prof. Dr. Hasan ÖZÇELİK Doç. Dr. K.Tuluhan YILMAZ Yrd. Doç, Dr. Halil ÇAKAN Bu araştırma; 1997-2001 yıllan arasında C 7 ve C 8 karesinde yer alan Birecik Barajı ve çevresindeki bitkilerin; floristik özelliklerini, tehlike sınıflarını ve tıbbi bitkilerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Alandan yaklaşık olarak 1200 bitki örneğinin değerlendirmesi ile 71 familyadan 309 cins ve 621 tür ve türaltı seviyesinde takson saptanmıştır. Bu taksonlardan 107 'si C6 ve C7 karesi için yeni kayıt olarak belirlenmiştir. Tesbit edilen bitkilerin 16'sı (% 2.57) ülkemiz için endemiktir. Physalis ixocarpa Brot. ex Hornem. (Solanaceae) Türkiye florası için yeni bir kayıttır. Toplam 621 taksonun l'i Ptmdophyta, 620'si Spermatophyta divizyonlanna aittir. Gymnospermm alt divizyosu I taksonk, Angiospermae alt 4ivizyosu 619 taksonla temsil edilmiştir. Angiosperm'lerden 71 'i Monocotyledoneae, 548'i Dicotyledoneae sınıfına aittir. İhtiva ettikleri takson sayısına göre, çalışma alanındaki büyük familyalar; Fabaceae (113), Asteraceae (78), Poaceae (48), Brassicaceae (39), Lamiacae (33), Apiaceae (30), Çaryophyllaceae (22), Scrophukmaceae (18), Papaveraceae (14), Rosaceae (14) Ranunculaceae (13), Bomginaceae (13), Euphorbiaceae (12), Solanaceae {11) ve Liliaceae (10)'dır. Araştırma alanında fîtocoğrafik elementlerin dağılımı şöyledir; İran-Turan 138 (% 22.2), Akdeniz 114 (% 18.25), Avrupa-Sibirya 20(% 3.21), Kozmopolit 12 (% 1.93), Saharo- Indıan 1 (% 0,16) ve 336 (% 54.1) taksonun fitoçoğrafik bölgesi bilinmemektedir. IUCN Red Data Booka' göre 33 takson tehlike kategorilerine girmektedir. Bu bitkilerden 16'sı endemik, 17'si de endemik olmayan taksonlardır. Bu araştıma da 41 takson tıbbi bitki olarak tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler : Flora, GAP Bölgesi, Birecik Barajı, tehlike altındaki bitkiler, halk ilaçlan.

Aşırı yükle çalışan biyolojik atıksu arıtma tesislerinde biyolojik fosfor eliminasyon başarısı ve laktoz pozitif bazı enterobacteriaceae üyeleri arasında konjugasyon ile R-alasmid transfer düzeyi

52 6. ÖZET Bu çalışmada, aktif çamurlu biyolojik atıksu arıtma tesislerinde fosfor eliminasyonu ve tesisin çeşitli ünitelerinde (anaerob, aerob, denitrifikasyon ve son dinlendirme) farklı bakteri grupları arasında plasmid transferi olayları araştırılmıştır. Ana akım yöntemi temel alınarak çalıştırılan arıtma tesisinde denitrifikasyon aşamasına verilen ham atıksu sırasıyla aerob, denitrifikasyon ve anaerob döngü içinde içerdiği fosfordan arıtılmaya çalışılmıştır. Bu sistem içerisinde aerob aşamada fosforu absorbe eden çamur denitrifikasyon ünitesinde azotu, anaerob ünitede ise fosforu bırakmıştır. Anaerob ünitede toplanan ve fosfor bakımından zengin olan su ortamdan uzaklaştırılmıştır. Tesisin giriş, çıkış ve anaerob ünitelerinde su sıcaklığı da dikkate alınarak yapılan fosfor ölçümlerinde çıkış suyunda çözünmüş fosfor miktarı '/»69.21 oranında azalırken anaerob ünitede yaklaşık y.100 fosfor birikimi sağlanmıştır. Farklı bakteri grupları arasındaki plasmid transferi deneylerinde Enterahacter sp. (donor) verici ve Escherichia cali (E. cali) (recipient) alıcı suşları kullanılmıştır. Su sıcaklığındaki değişime bağlı olarak tesisin değişik ünitelerinde yapılan konjugasyon deneyleri sonunda son dinlendirme ünitesinde V.38 anaerob ünitede %££ ve denitrifikasyon ünitesinde 'Al 1 düzeyinde plasmid transferinin meydana geldiği saptanmıştır (ZOX antibiyotiği için). Havalandırma ünitesinde ise herhangi bir dirençlilik transferi gerçekleşmemiştir. Verici olarak kullanılan Enterabacter sp. susu Ceftriaxone (CRD), Cefotaxime (CTX ) ve Cetizoxime(ZOX) antibiyotiklerine karşı */.100 plasmide bağlı dirençlilik informasyonu taşımaktadır.

Tilapia Nilotica'da bakırın karaciğer,solungaç,kas,böbrek beyin ve kan dokularındaki birikimi ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi

IV ÖZ Bu araştırmada, 0.1, 0.5, 1.0 ve 5.0 ppra Cu ortam der isimler inde bakırın Tilapia nilotica' da karaciğer, solungaç, kas, böbrek, beyin ve kandaki birikimi ile metalin kan hemoglobin ve hematokrit düzeyleri üzerine etkilerinin 1, 7, 15 ve 30 günlük sürelerde belirlenmesi amaçlanmıştır. incelenen dokularda bakır birikimi ortam derişimi ve etkide kalma süresine bağlı olarak artmıştır. Bakır birikimi en fazla karaciğer, en az ise beyin dokusunda olduğu bulunmuş ve dokular arasında birikim ilişkisinin; Karaciğer > Böbrek > Solungaç > Kas > Beyin şeklinde olduğu saptanmıştır. Kandaki bakır düzeyleri genelde düşük olup, etkide kalma süresi ve derişim artışına paralel olarak artmıştır. Kan hematokrit yüzdesi ve hemoglobin miktarı deney süresine ve ortam derişimine bağlı olarak değişim göstermiştir. Genel olarak belirli bir sürede ortam derişiminin artması veya belirli bir ortam derişiminde etkide kalma süresinin uzaması ile bu parametrelerde başlangıçta bir artma, daha sonra tekrar düşme gözlenmiştir.

Cyprinus carpio (L.)'da bakır, çinko ve bakır+çinko karışımında solungaç karaciğer ve ve kas dokularındaki metal birikiminin nicel protein, glikojen ve kandaki bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkileri

ÖZ Cyprinus carpio (L.)'da bakır, çinko ve bakır + çinko karışımında solungaç, karaciğer ve kas dokularındaki metal birikiminin nicel protein, glikojen ve kandaki bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkileri, üç seri halinde metallerin tek tek ve karışımları için belirlenen ortam derişimlerinde 1, 7, 15 ve 30 gün olmak üzere dört farklı zaman sürecinde belirlenmiştir. Deney serilerinde, bakır ve çinkonun solungaç, karaciğer ve kas dokularındaki birikimi ortam derişimi ve etkide kalma süresindeki artışa bağlı olarak artmış, ancak karışımın etkisinin incelendiği seride doku ve organlardaki metal birikimi metallerin tek tek etkisinde saptanan birikimden daha az olmuştur. Bakır, çinko ve bakır + çinko karışımının ayrı ayrı etkisinde solungaç ve karaciğer dokusundaki protein derişimi, belirli bir sürede ortam derişimindeki artışa ve belirli bir ortam derişiminde etkide kalma süresindeki artışa paralel olarak artarken kas dokusunda azalmıştır. Belirli bir sürede ortam derişiminin artması veya belirli bir ortam derişiminde etkide kalma süresinin uzaması karaciğer ve kas dokularındaki glikojen düzeylerini düşürürken, serum glikoz, total protein ve kolesterol düzeylerini arttırmıştır.

Cyprinus carpio (L)'de azinphosmethyl'in solungaç, böbrek, beyin ve dalak dokularında total proteinin kantitatif değişimine etkisi

rv OZ Bu çalışmada, organofosforlu insektisit AzinphosmethyTin 0,20 ve 0,35 ppm derişimlennin kültür balığı Cyprtnus carpio (L)' de solungaç, böbrek, beyin ve dalak dokularında total protein düzeylerine etkileri 1, 2, 3, 4, 15 ve 30 gün sürelerle incelenmiştir. Azinphosmethyl'in başlangıçta düşük derişimde tüm dokularda, yüksek derişimde ise dalak dışındaki dokularda protein miktarını azalttığı belirlenmiştir. İlerleyen sûre içerisinde bu miktarın her iki derişimde dalgalanmalar göstererek, yüksek derişimde beyin dokusu dışındaki tüm dokularda kontrol düzeyine ulaştığı gözlenmiştir. Pestisit stresinde besin alınamaması nedeniyle proteinlerin enerji ihtiyacını karşılamak üzere kullanılması, pestisitin enzim aktivitelerini inhibe ederek işlevsel aksaklıklar oluşturması veya incelenen dokularda histolojik deformasyonlar oluşturarak protein sentezinin engellendiği ve bu nedenlerle de protein miktarında azalmalar görüldüğü düşünülmektedir, ilerleyen sürelerde balığın ortam şartlarına adaptasyon göstererek protein miktarını düzenlemeye çalıştığı tahmin edilmektedir.