Anti-interlökin-6 reseptör antikorlarının radyasyon ilişkili akciğer hasarı üzerine etkisinin fare modelinde değerlendirilmesi

Radyasyon ilişkili akciğer hasarı (RİAH) torasik radyoterapinin en önemli doz sınırlayıcı yan etkisidir. Akut dönemde radyasyon pnömonisi olarak görülen klinik tablonun tedavisinde kortikosteroidlerden faydalanılmaktadır. Hasarın patofizyolojisinden immün sistem yanıtları ve sitokinler sorumlu tutulmaktadır. Bir interlökin-6 reseptör antikoru (IL-6 RA) olan tosilizumabın RİAH üzerindeki etkisinin preklinik in vivo deneysel bir modelde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Deney modelini oluşturmak için 40 adet C57BL/6 fare kullanıldı. Deney grubuna, sağ akciğer üst loba yönelik tek fraksiyonda 20 Gy iyonizan radyasyon (İR) sonrası, belirlenen günlerde anti- mouse IL-6 RA uygulandı. Her gruptan 5 fare erken dönem bulguları değerlendirmek için 70. günde, kalan fareler geç dönem bulgularını değerlendirmek üzere 150. günde sakrifiye edildi. Farelerin akciğer ve cilt dokuları histopatolojik olarak değerlendirildi. Deney boyunca gözlenen cilt değişiklikleri derecelendirilerek kaydedildi. Deney süresince gözlemlenen en yüksek radyasyon dermatiti dereceleri karşılaştırıldığında; sadece İR alan farelerin cilt yan etkilerinin, IL-6 RA alan farelere göre daha şiddetli olduğu bulundu (p=0,005). Geç dönem alveolar, peribronşiyolar, perivasküler ve interstisyel alanların histopatolojik değerlendirmesinde sadece İR alan farelerin toplam hasar skorları daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel anlamlı fark gösterilemedi. Cildin histopatolojik değerlendirmesinde sadece İR uygulanan farelerde dermal fibrozisin, IL-6 RA alan farelere göre daha fazla olduğu saptandı (p=0,006). Çalışmamızda RİAH oluşturulan fare modelinde IL-6 RA uygulanması ile akciğer hasar bulgularının, istatistiksel anlamlılığa ulaşmasa da daha az olduğu görüldü. Çalışmanın birincil hedefi olmamakla birlikte IL-6 RA'nın radyasyon ilişkili cilt hasarında koruyucu ve iyileştirici etkisi olduğu gösterildi. Bu amaçla radyoterapinin cilt yan etkilerinin tedavisinde tosilizumabın etkinliğinin klinik çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.