Aort dilatasyonu olan hastalarda aort duvarı kan akış geriliminin (shear stress) değerlendirilmesi

ÖZET Aort Dilatasyonu Olan Hastalarda Aort Duvarı Kan Akış Geriliminin (Shear Stress) Değerlendirilmesi Amaç: Aort dilatasyonu sıklıkla asemptomatik seyreden, anevrizma ve diseksiyon gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilen damarsal bir patolojidir. Komplikasyonları ön görmede yalnızca aort çapına dayalı risk tahmininin yetersiz olduğu bildirilmektedir. Bu çalışmada ekokoardiyografide aort dilatasyonu saptanmış asemptomatik hastalarda 4D kardiyak manyetik rezonans (KMR) görüntüleme ile elde edilen duvar kan akış gerilimi (wall shear stress, WSS) ve akım paternlerinin prognostik değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu tek merkezli, prospektif ve gözlemsel çalışmada, transtorasik ekokardiyografide asendan aort dilatasyonu saptanan 33 hasta incelenmiştir. Tüm hastalara yaklaşık bir yıl arayla iki kez kontrastsız 4D kardiyak MR çekilmiştir. Katılımcıların demografik verileri, komorbiditeleri, laboratuvar sonuçları, ilaç kullanımları ve sol ventrikül fonksiyonları kaydedilmiş; aort içi hemodinamik parametreler ve WSS 4D akım KMR ile analiz edilmiştir. Asendan aort çapındaki yıllık genişleme hızı ve WSS (maksimum ve ortalama) hesaplanmış, akım paternleri laminer ve non-laminer olarak sınıflandırılmıştır. Aort duvarı, transvers kesitte saat yönüne göre 12 segmente ayrılarak maksimum WSS'nin dağılımı değerlendirilmiştir. Hastalar, "hızlı aort dilatasyonu olan" ve "olmayan" şeklinde iki gruba ayrılmış; gruplar arasında WSS, akım paterni, sol ventrikül fonksiyonları, klinik-demografik özellikler ve laboratuvar parametreleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yaklaşık bir yıllık takipte asendan aortun ortalama genişleme hızı 0,52 mm/yıl olmuştur. Maksimum ve ortalama WSS ölçümleri ile aort genişleme hızı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hızlı aort genişlemesi gösteren hastalarda (n=5, 1,38±0,34 mm), non-laminer kan akış paterni tüm hastalarda mevcutken (% 100), bu oran hızlı genişleme göstermeyen grupta (n=28, 0,37±0,30 mm) yalnızca % 35,7 idi ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,008). Maksimum ve ortalama WSS'nin hem başlangıç ve takip ölçümleri arasında hem de yıllık değişim (∆) açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Ayrıca, maksimum WSS'nin en sık lokalize olduğu segment her iki grupta da 9. segment olarak belirlenmiş (%80 vs. %46,4), ancak bu dağılım farklılığı da anlamlı bulunmamıştır (p=0,497). Sol ventrikül fonksiyonları, komorbiditeler, demografik veriler ve laboratuvar parametreleri açısından da gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Laminer olmayan akış paterni gösteren hastalarda aort genişleme hızı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş olup, bu akış tipinin dilatasyon hızı açısından bir risk belirteci olabileceği kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: 4D kardiyak MRG, Aort kan akım paterni, Asendan aort dilatasyonu, Duvar kayma gerilimi