Resim sanatında insan figürüne biçim bozma açısından yaklaşımlar

Bu tezde sanatın tarihi süreci içerisinde, resim sanatında insan figürüne biçim bozma açısından yaklaşımlar ele alınmıştır. Bunun için öncelikle kavramlar üzerinden bir sorgulama yapılıp, sonrasında resim sanatında insan figürünün "biçim bozma" (deformasyon) açısından tarihsel süreç içerisinde geçirmiş olduğu evrimsel süreçleri belirleyen öznel ve nesnel şartlar incelenerek sanatçı yapıtları üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Resim sanatında, öncelikle kavram olarak biçim bozma (deformasyon), stilizasyon ve idealleştirme olguları irdelenmiştir. Çünkü başlangıçta uygulanan insan figürü çizimleri şematik ve stilize edilmiş bir görsellikte ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu dönemlerde çizilmiş olan insan figürleri biçimsel olarak doğaya uygun bir gerçekliği yansıtmamaktadır. Bunun nedenleri araştırılırken biçim bozma (deformasyon), stilizasyon ve idealleştirme kavramlarına başvurulmuştur. Sonrasında ise insan figürünün doğaya uygun resmedilmemiş olmasını doğuran öznel ve nesnel şartlar incelenmiştir. Burada amaçlanan şey biçim bozumuna uğramış olan insan figürünü çözümlerken onu yaratan ressamın içinde bulunduğu ruhsal durumu, onu besleyen nesnel koşullar içinde kavramak olmuştur. Nesnel şartları daha iyi kavramak için değişmeyen tek şey değişimdir ilkesinden yola çıkarak şu tespit yapılmıştır: Her şey sürekli değişmektedir. Uygarlıklar doğmaktadır ve bir süre sonra ölmektedir. Ve sonra yeni uygarlıklar doğmaktadır. Ülkeler kimi dönem kıtlık çekmekte, kimi dönem ise bolluk içinde yaşamaktadır. İnsanlar kimi zaman savaşmakta, kimi zamansa barış içinde yaşamaktadır. İnsanlar kimi zaman salgınlar ve doğal felaketlerle uğraşmakta ve tüm bunlara paralel kültür, sanat, felsefe, teknoloji ve bilim gelişmekte, dini inançlar da değişmektedir. İşte tüm bu değişimler, inişler ve çıkışlar toplumları dönüştürerek sanat üretimini de etkilemektedir. Sanatsal olandaki bu değişim, estetik beğeni ve değerleri de değiştirmektedir. Toplumsal yapının bir üyesi olan ressamlar da kaçınılmaz olarak bu değişimden payına düşeni almakta ve kendini kuşatarak şekillendiren nesnel şartların izdüşümünü yapıtına yansıtmaktadır. Bu noktada nesnel değişimin tarihsel süreci, mağara duvar resimlerinden primitif sanata, oradan uygarlıklara, oradan ise sanat akımlarının ortaya çıktıkları tarihsel kronoloji içerisinden günümüze değin belirlenip incelenmiştir. Tez içerisinde yapılan bu belirlemeler ve incelemeler sanatçı yapıtları üzerinden biçim bozma kavramı ışığında değerlendirilmiştir. Tezimin son bölümünde işe tez boyunca resim sanatında insan figürüne biçim bozma açısından yapılan tüm incelemeler ışığında kendi yapıtlarımda biçim bozma kavramı üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Son olarak bu tezde "resim sanatında insan figürünün" ilk olarak yapıldığı zaman diliminden günümüze değin bütün tarihsel süreçleri ile detaylandırılıp, değerlendirilerek biçim bozma kavramı çatısı altında bütünleştirilmesine çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Resim Sanatı, İnsan Figürü, Biçim Bozma, Dışavurumculuk, Bilinçaltı ve Psikolojik Etkileşim