Araç rotalama problemi ve bir uygulama

Araç Rotalama Problemi; mal, hizmet veya sahısların bir araçlar grubu ile belirli arz noktalarından belirli istek veya alım noktalarına ulastırılmaları amacıyla kapasite, mesafe, zaman ve maliyet gibi kısıtlara uygun olarak rotaların bulunması suretiyle, en kısa yolların tespit edilmesi problemidir. Araç Rotalama Problemlerinin zaman kısıtı, degisik özellikli araçlar, es zamanlı dagıtım ve toplama gibi çok çesitli uzantıları vardır. Bu tür problemlerdeki amaç ise, tüm kısıtları saglayan, kat edilen toplam mesafeyi, kullanılan araç sayısını vs. azaltan optimal rotalar olusturmaktır. Dagıtım maksadıyla kullanılan otobüs vb. gibi araçların isletim maliyetleri, toplam dagıtım maliyetlerinin önemli bir kısmını olusturmaktadır. Bu giderlerde saglanacak küçük tasarruflar zaman geçtikçe ve faaliyetler arttıkça büyük miktarlara varmaktadır. Bu tez çalısmasında temel amaç, personel servislerinin kat ettikleri toplam mesafelerin ve dolayısıyla gezi sürelerinin, en küçük ölçüye indirilmesidir. Bu husus, kesin varıs noktaları ile durma noktalarının sayısı, bunun yan ısıra her durak yeri için degisik hatların belirlenebilirligi ile yakından iliskilidir. Bu nedenle model kurulurken öncelikle her durak belli bir yöne giden araca atanmıstır. Daha sonra ele alınan rotalama problemi ise, her araç için atamaları yapılmıs olan durma noktalarının gezilmesi hususunun arastırılmasıdır. Bu safhada, Ulastırma Modeli çözüm yöntemlerinden birisi olan Vogel Yaklasım Yönteminden istifade edilmektedir.