Arpaçay köylerinden derlenen masalların ve halk hikâyelerinin motif incelemesi

Bu çalışmanın amacı, Kars'ın Arpaçay ilçesine bağlı beş köyden derlenerek "Arpaçay Köylerinden Derlemeler" ismiyle kitaplaştırılan sözlü kültür ürünlerinden masallar ve halk hikâyelerinin motif incelemesini yapmaktır. Çalışmamızda Arpaçay köylerinden derlenmiş olan pek çok sözlü kültür ürününden yalnızca halk hikâyeleri ve masallar ele alınmıştır. Öncelikle masal ve hikâyeler bilgisayar ortamına transkripsiyon alfabesiyle aktarılmıştır. Her hikâye ve masal metninden sonra epizot özetleri çıkarılarak. Daha sonra motif incelemeleri yapılmıştır. Motifler Sitit Thompson'un geliştirdiği "Motif Index Of Folk Literature (Halk Edebiyatının Motif İndeksi)" adlı çalışmasındaki sıralamaya göre düzenlenmiştir. Ayrıca kahramana yardımcı olan ve kahramanı engelleyen kişiler tespit edilmiştir. Çalışma giriş ve giriş dışında iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde "Arpaçay Köylerinden Derlemeler" ve "Motif Index Of Folk Literature" hakkında bilgi verilecektir. Birinci bölümde derlemede yer alan masalların transkripsiyonlu metinleri verilmiştir. Her metnin ardından epizot sıralamaları, motif incelemeleri ve kahramana yardımcı olan kahramanı engelleyen kişiler verilmiştir. Çalışmanın İkinci bölümünde ise halk hikâyeleri birinci bölümde olduğu gibi ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın en son kısmında yer alan Sözlük bölümünde metinlerde bulunan yerel söyleyişler ve anlamlarına yer verilmektedir. İncelediğimiz halk hikâyeleri ve masallarda Sitit Thompson'un geliştirdiği "Motif Index Of Folk Literature uygun pek çok motif tespit etmiş bulunuyoruz. Sonuç bölümünde ise, yapmış olduğumuz çalışma hakkında kısacık bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Arpaçay, Halk Hikâyesi, Masal, Motif