Rejimlerin iç savaşlardaki dayanma güçlerinin incelenmesi: Rus (1917-22) ve İspanyol (1936-39) iç savaşlarının karşılaştırmalı bir analizi

Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arasındaki dönem Avrupası'nda çeşitli siyasi rejimlerin dayanabilme ve ayakta kalabilme güçlerinin test edildiği çok sayıda iç savaş yaşanmıştır. Bunlar arasından en dikkat çeken iki örneği Bolşeviklerin 1917'de Rusya'nın kontrolünü ele geçirmeleri sonrasında patlak veren Rus İç Savaşı ve 1936'da Cumhuriyetçi ve Milliyetçi güçler arasındaki mücadeleye tanıklık eden İspanyol İç Savaşı oluşturmaktadır. Hem Rusya'da hem de İspanya'da yaşanan devrim niteliğindeki değişiklikler toplumun ve ordunun içerisindeki çeşitli muhafazakâr gruplar tarafından tepkiyle karşılaşmıştır. Rusya'da Bolşeviklerin karşı devrimcileri yenilgiye uğratıp kurdukları rejimin ayakta kalması rejim dayanıklığı açısından başarılı bir örneği oluştururken İspanya'da Cumhuriyetçi rejimin yenilgiye uğrayarak Milliyetçiler tarafından alaşağı edilmesiyse bu durumun olumsuz bir örneğini oluşturmaktadır. Her iki çatışmanın da benzer koşullar altında başlamalarına karşın sonuçlarında yaşanan bu denli büyük farklılaşma, rejimlerin dayanma güçlerini etkileyen durum ve süreçlerin detaylı bir incelemesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı "Parti Bütünlüğü", "Profesyonel Ordu Desteği" ve "Sosyal Seferberlik" değişkenleri üzerinden bu farklılığın nedenleri üzerine elde tutulur bir sonuca varmaktır. Rusya'daki Bolşeviklerin ve İspanya'daki Milliyetçilerin kendi iç savaşlarından zaferle ayrılmalarında, idari uyum ve liderlerinin karizmatik özellikleriyle ölçülebilen daha yüksek bir parti bütünlüğüne sahip olmaları, subayların savaşan gruplara dağılımına ilişkin mevcut verilerle ölçülen profesyonel ordu birliklerinden daha önemli bir destek almaları ve seferberlik çabaları kapsamında hem ulusal hem de uluslararası bağlamda daha gözle görülür ve sürdürülebilir bir destek elde etmeleri ölçüsünde belirginleşen toplumsal desteği başarılı bir şekilde harekete geçirmeleri gibi faktörlerin birleşiminin etkili olduğu görülmektedir.