Genetik polimorfizmi ve essitalopram monitorizasyonu talep edilen hastalarda ilaç düzeyi ile sitokrom p450 enzim aktiviteleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Terapötik ilaç dozunun ayarlanması için kullanılan terapötik ilaç monitörizasyonu (TDM), plazmadaki ilacın konsantrasyonunu belirlemede kullanılır. TDM'nin başarılı bir şekilde uygulanması için ilaç ve metabolit seviyelerini belirlemede seçici ve duyarlı analitik yöntemler kullanılır. Çalışmanın amacı, insan plazma ve idrar örneklerinde essitalopram ( S-CT) ve metabolitlerinin kantitatif analizini yapmak için sıvı kromatografi kütle spektrometresi (LC-MS / MS) kullanarak yeni bir yöntem geliştirmek ve doğrulamaktır. Ayrıca, bireysel farmakokinetik özelliklerin belirlenmesi amacıyla, essitalopram ve metabolitlerinin metabolik oranı (MR) ile hastaların sitokrom P450 enzim aktiviteleri (CYP2C19 ve CYP2D6) arasındaki ilişki bu doğrulanmış yöntem kullanılarak değerlendirildi. Hastaların farmakokinetik özelliklerini bilmenin yanı sıra, bireylerin farmakodinamik özelliklerini bilmenin de tedavinin başarısını artırmada önemli bir rolü olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, aynı hastaların seratonin taşıyıcı protein (5-HTT) polimorfizim dağılımı da incelenmiştir. Bu çalışma ile hekimin hastalara uygun ve güvenli bir tedavi dozu sağlamasına yardımcı olması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, NPİstanbul Beyin Hastanesi'nde essitalopram kullanan hastalardan alınan plazma ve idrar örnekleri Üsküdar Üniversitesi Klinik Farmakogenetik Laboratuvarı'nda sıvı kromatografi kütle spektrometresi (LC-MS / MS) cihazı kullanılarak analiz edildi ve S-CT, dimetil essitalopram (S-DCT) ve didemetil essitalopram (S-DDCT) konsantrasyonları ölçüldü. Ek olarak, aynı hastaların CYP2C19, CYP2D6 ve farmakodinamik (5-HTT) polimorfizmlerini tanımlamak için alınan tüm kan örneklerinden bir genotipleme çalışması yapıldı. İstatistiksel değerlendirme, genotipleme sonuçları ile hastaların kan seviyesi sonuçları ve metabolik oranları arasındaki ilişkiye bakılarak yapıldı. Ortalama plazma S-CT konsantrasyonu 27.59 ng / mL olan 30 hastanın ortalama S-DCT ve S-DDCT konsantrasyonları sırasıyla 85.52 ng / mL ve 44.30 ng / mL idi. Major yol olarak CYP2C19 enzimi tarafından S-DCT'ye metabolize olan essitalopramın ortalama S-CT / S-DCT değeri 0.40 olarak hesaplandı. Bu çalışmada, CYP2C19 EM ve CYP2C19 IM gruplarındaki hastaların ortalama metabolik oranı, UM grubuna kıyasla farklı olduğu bulunmuştur. Bu nedenle, genotipleme analizi yapılmayan bir çok hasta için S-CT / S-DCT değeri dikkate alınarak, CYP2C19 enzim aktivitesi ile ilgili bir ön değerlendirme yapılabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, CYP2D6 EM ve CYP2D6 Het EM hastalarında ortalama metabolik oranın da CYP2D6 IM grubuna göre farklı olduğu bulunmuştur. Hastaların 5-HTT polimorfizim dağılımı ile ilaç tedavisine verdikleri yanıt incelendiğinde, gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu gözlendi (p <0.05). Tedaviye yanıtta LL (uzun:uzun) ve SS (kısa:kısa) grupları arasında istatistiksel anlamlılık (p <0.05) saptanırken, LS (uzun:kısa) grubu ile diğer gruplar arasında tedaviye yanıtta istatistiksel anlamlılık bulunamadı (p> 0.05). Çalışmamızdan elde edilen verilerin hekimler tarafından değerlendirilmesinin, bireysel ilaç tedavisinin uygulanmasında hastaların tedavisine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.