Avrupa Birliği'nde bölgeselleşme politikaları ve Türkiye'de bölgesel stratejiler

Bugün dünyamızın karsı karsıya bulundugu ekonomik, politik, askeri ve ekolojik sorunların, ancak küresel düzeyde bir isbirligi ile çözülebilecegi anlayısı bulunmaktadır. Bunun bir sonucu olarak dünya üzerinde ?bütünlesmeler? gerçeklesirken, diger taraftan bir ?yerellesme? olgusundan söz edilebilir. ?Yerellesme?, sosyal, kültürel, ekonomik ve politik alanda ?mekansal olan?ın öne çıkmasını ifade etmektedir. Küresellesme sürecinin getirdigi bütünlesmeler, aynı zamanda içinde yerelligin kesfini tasımaktadır. Hem küresellesme sürecinin ?yerellestirme? etkisinin bir sonucu hem de her ülkenin kendi özgün, ekonomik, politik, yönetsel ve kültürel kosullarının bir ürünü olarak ortaya çıkan bölge yönetimleri, bugün Avrupa Birligi'nin gündeminde olan gerçek bir olgudur. Avrupa bölgeleri, asırı merkeziyetçilikten uzaklasma, islevsel zorunluluklar, kamu hizmetlerinin gerekleri ve planlı kalkınma gereksinimi gibi nedenlerin ürünüdür. Ayrıca, dil kültür ve kimlik farklılıkları da bu nedenler içinde sayılabilir. ?Yurttasa daha yakın bir Avrupa?, ?daha demokratik bir Avrupa? gibi düsüncelerle bugün Avrupa Birligi'nde, Birlik'in yapılanma ve karar alma sürecine ulus-altı birimler (dogal olarak pragmatik bir özellik gösteren bölgeler / eyaletler) dahil edilmek istenmektedir. Diger taraftan bölgelerin de bu yönde yogun bir baskısı vardır. Böylece Avrupa Birligi, Birlik, ulus devletler ve bölgelerden olusan üç düzeyli bir yapılanmaya dogru gitmektedir. Türkiye'nin, yönetsel ve ekonomik nedenler, ülkenin kalkınma geregi, bölgelerarası dengesizliklerin giderilmesi ve benzeri nedenlerle Tasrada bölgesel kalkınma birimlerinin olusturulmasının gerekli oldugu görülmektedir. Bölgesel kalkınma idarelerinin, 1961 Anayasasının benimsedigi planlı kalkınma ilkesi uyarınca, kalkınma planlarının bölgelerde yönetim kademesiz kalması sorununu ortadan kaldırmaktadır.