Avrupa Birliği ve Türkiye'nin döngüsel ekonomi performanslarının karşılaştırmalı bir analizi

İnsan ve çevre yaşamının devamlılığı atık miktarlarının önüne geçmek, atıkları kökeninde engellemek, mevcut atıkları sistemde yeniden kullanılabilir, geri dönüştürülebilir şekilde değerlendirmek ve imha etmek, kaynakların etkin kullanılmasını teşvik etmek amacıyla döngüsel ekonomi modeli tüm dünyada üzerinde durulan bir durumdur. Buradan hareketle bu tez çalışmasının amacı, AB üyesi ülkeler ile Türkiye'nin döngüsel ekonomi sürecindeki performanslarını karşılaştırmalı olarak incelemek, mevcut durumu ortaya çıkarmak, gelecek projeksiyonu oluşturarak sürdürülebilirlik uygulamalarına katkı sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda toplam 29 ülkenin (Türkiye ve İngiltere dahil) 2014-2018 yılları arasındaki döngüsel ekonomide göstermiş oldukları performanslar karşılaştırılmıştır. Analize konu edilen 4 girdi ve 4 çıktı olmak üzere 8 değişken seçilmiştir. Girdi değişkenleri kişi başına kentsel atık üretimi, ülkelerin nüfusu, ekonomik faaliyete göre çevre vergileri (NACE Rev. 2) ve ülkelerin kişi başına reel GSYİH'leridir. Çıktı verileri ise belediye atıklarının geri dönüşüm oranı, kaynak verimliliği, biyolojik atıkların geri dönüşümü ve kişi başına sera gazı emisyonlarıdır. Nicel yöntemin kullanıldığı araştırmanın veri seti Eurostat veri tabanı üzerinden elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde veri zarflama tekniği kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre döngüsel ekonomi konusunda belirli ülkeler (Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Litvanya, Lüksemburg vb.) sürekli yüksek performans sergilerken, bazılarının değişkenlik gösterdiği ve bazı ülkelerin ise (Yunanistan, Fransa, Portekiz, Türkiye vb.) ise düşük performans gösterdiği görülmektedir.