Bağbaşı-Hadim (Konya) çevresindeki üst kretase saytepe formasyonu kireçtaşlarının jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada Konya ili Hadim ilçesi çevresinde yer alan Geç Kretase yaşlı Saytepe formasyonu karbonatlarının tarihçesinin jeokimyasal özellikleri ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Saytepe formasyonu karbonatları, büyük ölçüde kireçtaşından oluşurken, bazı seviyelerde az oranda dolomitik kireçtaşı ve kalsitik dolotaşından oluşmaktadır. Saytepe formasyonu karbonatları ana oksit ve iz element özelliklerine göre, önemsiz derecede diyajenetik alterasyon ve önemsiz miktarda karasal girdi sunmaktadır. Saytepe karbonatlarındaki K/Rb oranları çok düşük olduğundan karbanatların metamorfizmaya uğramadığını işaret etmektedir. Saytepe karbonat örneklerinin Mn/Sr değerleri <<3 olduğundan birincil depolanma karakteristiklerini koruduklarını söyleyebiliriz. Saytepe karbanatlarındaki Al2O3 değerleri, MnO ve P2O5 ile ilişki göstermezken, SiO2 (r=0.98), Fe2O3 (r=0.86), Na2O (r=0.78), K2O (r=0.99), TiO2 (r=0.97) ile güçlü pozitif korelasyon göstermesi Si, Fe, Na, K, Ti'un büyük oranda kil minerallerince sağlandığını işaret etmektedir. Saytepe karbonatlarının Rb/Sr değerleri 0.0003-0.030 şeklinde olup, diyajenetik alterasyon sonucu bir miktar Sr kaybının gerçekleştiğini belirtmektedir. Saytepe karbonat örneklerinde gözlenen Th/U değerleri 0.08-0.67 arasında değiştiğinden fosfat kirlenmesinin gerçekleşmediğini ve Zr'ye karşı Th/U diyagramında gözlemlenen çok zayıf (r=0.44) pozitif korelasyon kirlenmenin çok düşük miktarda olduğunu göstermektedir. Saytepe örnekleri, Rb-Sr-Ba üçgen diyagramında açık deniz (şelf) ortamını gösterirmiştir. İlaveten, Saytepe örnekleri Sr/Ba'ya karşı Sr/Rb grafiğinde de sığ denizel ortamdaki depolanmayı işaret etmişlerdir. Çalışılan örneklerin toplam nadir toprak elementleri ile SiO2 (r=0.92), Al2O3 (r=0.94), TiO2 (r=0.81), Fe2O3 (r=0.81) arasındaki güçlü pozitif korelasyon, nadir toprak elementlerinin silisiklastik girdi tarafından sağlandığını işaret etmektedir. Saytepe karbonatlarındaki Ce anomali değerleri 0.37-1.54 arasında değişmekte olup deniz suyu (0.1-0.4) değerlerinden daha yüksek oranlar sergilemesi, Ce anomalisindeki yükselmenin kireçtaşları bünyesindeki kil mineral varlığından ve/veya deniz tabanı sedimentlerindeki Ce kapsayan organik maddenin bozunmasından kaynaklandığını göstermektedir. Saytepe kireçtaşı örneklerinde gözlenen karasal girdinin kaynağı, karışık kaynaktan beslenmeyi göstermektedir. Saytepe kireçtaşı örneklerinin elementsel özelliği kurak iklim bölgesini belirtmekte ve havzaya gelen karasal malzemenin akarsudan ziyade eoliyen şeklinde gerçekleştiğini vurgulamaktadır.