Balkan muhacirlerinin yaşadığı sorunlar (1912-1914)

Göç, insanların hayatlarının bir kısmını veya hepsini geçirmek üzere bir yerden başka bir yere yapılan yer değiştirme olayıdır. Ancak bu yer değiştirme olayı bazen insanların kendi iradeleriyle gerçekleşirken, bazen de güdümlü yani zorlamaya dayalı olarak gerçekleşmiştir. Bu nedenle göç meselesi, toplumları etkileyen önemli sosyal olgulardan birisi olmuştur.Türkiye'ye gelen göçlerin çoğu zorlamaya dayalı olarak gerçekleşmiştir. 1806-1812 yılları arasında 200.000'e yakın, 1856-1865 yılları arasında 2.000.000'dan fazla, 1877-1878 yılları arasında 1.253.500 civarı, 1912-1914 yılları arasında100.000'den fazla Müslüman göçmen, vatanlarını terk ederek Türk topraklarına yerleşmek zorunda kalmıştır. Osmanlı Devleti Balkan Savaşlarını kaybedip çekilince, buralardaki yerli ahâli, Bulgar, Yunan ve Sırpların zulmüne uğramıştır. Yaklaşık beş yüz yıl Müslümanlarla birlikte barış ve huzur içinde yaşayan bu gayr-i müslim unsurlar, düşmanca bir tavır içerisine girerek Türklerin bulunduğu şehir, kasaba ve köylere baskınlar düzenlemişlerdir. Hıristiyan müttefiklerin hepsi köy ve kasabalarda yaşayan Müslümanlara karşı kapsamlı bir kıyıma girişmişlerdir. Zor durumda kalan Müslüman ahâli önce Edirne'ye, oradan İstanbul'a daha sonra diğer Anadolu şehirlerine (Bursa, İzmir, İzmit, Edremit, Bandırma, Balıkesir, Ankara, Konya, Antalya, Adana, Eskişehir?) göç etmişlerdir.İstanbul'a ve Anadolu'nun diğer şehirlerine gelen ve sayıları yüz binleri bulan muhacirler, göç sırasında açlık, sefalet ve salgın hastalıklarla mücadele etmek zorunda kalmışlardır. Göçmenlerin sorunları geldikleri yeni yerleşim bölgelerinde de devam etmiştir. Bu sorunlar daha çok yerleşim, hastalık, yerli halk ile uyum ve eğitim gibi hayatî öncelikli konulardan oluşmuştur. Bu sorunlar karşısında Osmanlı Devleti ve dönemin sivil toplum kuruluşları ilgisiz kalmamışlardır. İskân-ı Muhâcirîn Komisyonu kurulmuş, Hilâl-i Ahmer Cemiyeti de evsiz ve yurtsuz kalmış Rumeli'den gelen bu insanlara çok büyük yardımlarda bulunmuştur.Balkan Savaşı muhacirlerinin sorunları ve bu sorunlara karşı devletin bulduğu çözüm yolları, ileride meydana gelebilecek olan göçlerin anlaşılmasında ve çözüme kavuşmasında önemli ipuçları verecektir.