Basel - 2 kriterlerinin bankacılıkta kredi risk yönetimi üzerine etkileri

Kredi risk yönetimini etkin hale getirmek için ortaya çıkmış olan Basel II kriterlerinin temel amacı bankaların sermaye yeterliliği oranlarının taşınan riskler ve o risklerin yönetilme becerileri de göze alınarak ölçülmesini ve bu sayede risklerini iyi yöneten bankaların daha düşük bir sermaye oranı ile ödüllendirilmesini ve risklerini iyi yönetemeyen bankaların daha yüksek sermaye oranı ile çalışmalarını sağlayarak; bankaların kötü risk yönetimi nedeniyle karşılaşacağı zararlara yetecek kadar sermayeye sahip olmasını sağlamak, böylece tasarruf sahiplerini korumak ve finansal piyasalarda istikrarı sağlamaktır.Bu çalışmada Basel II kriterlerinin kredi risk yönetimi üzerindeki etkilerini Türkiye kapsamında ölçmek amacı ile Basel II Kriterlerinin son halinin yayınlandığı 2004 yılı sonrasında Türkiye'deki bankaların toplam krediler içerisindeki takipteki krediler ve sermaye yeterlilik oranlarındaki değişmeler takip edilerek Türkiye'nin bu kriterlere hazır olup olmadığı yargısı tartışılmıştır.Bu kapsamda Türkiye Bankalar Birliği'nin 2009 yılı haziran ayında yayınlamış olduğu ?Türkiye'de Bankacılık Sistemi Seçilmiş Rasyolar 2001-2008? isimli raporundan faydalanılmıştır. Türkiye'deki bankaların sayısının 22 den fazla olmasına rağmen 22 sinin seçilmiş olmasının sebebi raporda verilen oranların bir kısmının tüm yıllarda sıfır olması ve bir kısmının ise olmamasıdır. Ayrıca 2008 yılının araştırma kapsamına alınmamasının sebebi 2004 öncesinde ve sonrasında eşit sayıda yılı ele almanın amaçlanması ve buna bağlı olarak 2001 öncesi verilere ulaşılamamış olmasıdır.Bu bağlamda Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren 22 bankanın 2001 ve 2007 yılları arasındaki rasyoları içerisinden toplam krediler içerisindeki takipteki kredilerin oranları ve sermaye yeterliliği oranlarından faydalanılarak SPSS ortamında T-Testi analizi yapılmıştır. Analiz kapsamındaki verilerin tümü Türkiye Bankalar Birliği'nin resmi internet sitesinden temin edilmiştir.Analizler yapılırken bankaları büyüklüğüne göre, yabancı partneri olup olmamasına göre, halka açık olup olmamasına göre ve kamu bankası ya da özel banka olma durumuna göre dört farklı ayrıma tabi tutularak yapılmıştır.Analizler sonucunda ise Basel II Sermaye Uzlaşısı'nın Türkiye'de uygulamaya konması konusunda hazırlıkların olumlu yönde gittiği sonucuna ulaşılmış ve takipteki kredilerdeki anlamlı azalışın sermaye yeterliliğinin önemini azalttığı yargısına varılmıştır. Zira takipteki kredilerdeki anlamlı azalış sermaye yeterliliğinin önemini azaltmıştır.