Başkent Üniversitesi Hastanesi çalışanlarının mesleksel risk faktörleri ve davranışlarının değerlendirilmesi

ÖZETSağlık çalışanları 24 saat hizmet veren ve vardiyalı sistemle çalışan bir gruptur.Çalışma ortamında sağlık hizmeti sunarken sağlığına direk ve dolaylı etki eden riskleremaruz kalır. Bu risklerin süresi ve şiddeti önemlidir. Sağlık çalışanları çalışmaortamında enfeksiyon, radyasyon, fiziksel ve ruhsal açıdan risk altındadır. Bu risklerinbazıları çalışma ortamından kaynaklandığı gibi bireysel yapılan yanlış davranışlarsonucu da iş kazası olarak ortaya çıkabilmektedir. Sağlık çalışanı riskler konusundakibilgisi, dikkati ve uygun davranışı risklere maruz kalmasına etki eden önemlifaktörlerdir.Bazı riskler sonucu oluşan tıbbi sorunlar tedavi edilebilir olmasına rağmen bazıhastalıkların tedavisi de günümüzde mümkün değildir. Sağlık çalışanların risklerlekarşılaşması ve oluşan sorunlar bireyin normal süresine ve yaşam kalitesini olumsuzetkilemektedir.Başkent Üniversitesine bağlı Ankara Hastanesi ile Adana, Alanya ve KonyaUygulama ve Araştırma Merkezilerinde çalışan hemşire ve teknisyenlerin mesleklerrisklerini belirlemek, alınan tedbirleri tanımlamak ve sorunları tespit etmek için butanımlayıcı araştırma düzenlenmiştir.Mayıs 2005-Haziran 2006 tarihleri arasında yapılan bu çalışmada hastanenin 6ayrı bölümünde çalışan 1002 personel evren olarak kabul edilmiş ve 701 sağlıkçalışanına (%70.1) ulaşılmıştır. 41 sorudan oluşan anket yardımıyla çalışanlarıntanımlayıcı bilgileri mesleksel risklerine ait bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları ilemaruz kaldıkları riskler çalıştıkları bölümlere göre tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir.Araştırmada cevap verenlerin %45,6'sı kadın, %55,4'ü erkektir. %9,85'iortaokul, %42,80'i lise, %25,58'i ön lisans, %20,96'sı lisans, %0,59'u yüksek lisansmezunudur.Ankete katılanların %70,3'ü uykusuzluk, %71,2'si yorgunluk, %53,2'si stress%48,7'si varis şikayetlerinden bahsetmektedir. Koruyucu olarak %98,2'si eldivenkullanmaktadır. %53,4'ü hasta ile çalışma esnasında stresle karşı karşıyadır. %65,4'üpsikolojik yıpranmadan bahsetmektedir. %92,3'ü hepatit-B nin aşılamasını bilmektedir.%60,4'ü hepatit-B aşısını yaptırmıştır. %80,7'si enjektör batması riski ile karşı karşıyakaldığını bilmektedir. Acil polikliniklerde çalışanların %85'i sözel şiddetle karşı karşıyakalmaktadır.Başkent Üniversitesi Sağlık Kuruluşlarında çalışanlarda mesleksel riskfaktörlerine karşı bilgi düzeyleri, sağlık risklerine karşı davranışları yüksek düzeydeolmasına karşın kurum olarak koruyucu ve bilgilendirme en üst seviyede olmasınarağmen eğitim verilmeli ve periyodik olarak takip edilmelidir.