Başkent University
Institute

Institute of Health Sciences

Başkent University

270

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Archived Theses

10 Theses
DoctorateOpen AccessTR

COVID-19'lu kritik hastalarda erken enteral nutrisyonun rolü: Retrospektif bir çalışma

Beslenme desteği, kritik hastaların yönetiminde önemli bir bileşen olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji Ortopedi Hastanesi COVID-19 Yoğun Bakım Üniteleri'nde yatan, COVID-19 tanılı 135 yoğun bakım ünitesi (YBÜ) hastası ile geriye dönük olarak yürütülmüştür. Çalışmada enteral nütrisyon (EN) ile beslenen entübe hastalarda EN başlanma süresi ile Prognostik Nütrisyonel İndeks (PNI) skoru, nötrofil lenfosit oranı (NLR) değeri, oksijenizasyon durumu [arteriyel kanda oksijen basıncı (PaO2)/inspire edilen oksijen fraksiyonuna oranı (FiO2)], mekanik ventilasyon (MV), YBÜ kalış ve hastanede kalış süreleri, genel mortalite ilişkisi ile hastaların nütrisyonel hedefleri karşılama durumları, hedeflere ulaşılamama ve EN ertelenme nedenlerinin tanımlanması amaçlanmıştır. Beslenmeye başlanma zamanına göre ilk 48 saat içerisinde beslenen hastalar erken EN (EEN) (n:101); 48 saat ve sonrasında beslenen hastalar ise geç EN (GEN) (n:34) olarak iki gruba ayrılmıştır. Hastaların demografik, klinik, biyokimyasal ve beslenme verileri hasta dosyalarından ve elektronik veri tabanından günlük alınmıştır. Hastaların nütrisyonel hedefleri belirlenmiştir. Beslenme başlanma zamanı, beslenme yolu, yöntemi, ürünü, miktarı ve süresi ile hastaların günlük aldığı enerji, protein, posa ve su miktarı hesaplanmıştır. Hastalar için hedeflenen enerji ve protein alımı, ulaşılma süresi, EN komplikasyonları belirlenmiştir. Erken EN ve GEN gruplarının yaş ortalaması, beden kütle indeksi (BKİ) değerleri ve komorbid hastalıkları benzer bulunmuştur (p>0.05). Erken EN grubundaki hastaların kortikosteroid ve antikoagülan ilaç kullanım oranı (%93.1 ve %100), GEN grubundan (%76.5 ve %94.1) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Erken EN ve GEN gruplarının PNI skorları, PaO2/FiO2 ve NLR değerleri yatış, çıkış günü ve YBÜ sürecinde değişim oranları iki grup arasında benzer bulunmuştur (p>0.05). Erken EN ve GEN gruplarında MV, YBÜ ve hastane kalış süreleri benzer bulunmuştur (sırasıyla, 9.11 [7.78] ve 6.41 [8.28], p>0.05; 9.28 [8.69] ve 6.41 [10.37], p>0.05; 9.28 [9.24] ve 6.41 [10.37] gün, p>0.05). Geç EN grubunda serum CRP düzeyi 7. gün, EEN grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (sırasıyla 0.1±0.1 ve 0.1±0.07 mg/L, p<0.05). Erken EN grubunda 1.gün ile 7. günler arasında bikarbonat (HCO3) değişim oranı, GEN grubuna kıyasla yüksektir (-3.1 [6.6] ve -0.65 [5.1], p<0.05). Erken EN grubunda ulaşılan enerji, protein, diyet posası, su miktarları, GEN grubundan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.001). Hiperglisemi sıklığı EEN grubunda GEN grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sağ kalımı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen tek değişkenli lojistik regresyon analizinde, yaş, NRS-2002, APACHE II, PNI skorları, hastanede kalış süresi, YBÜ kalış süresi ve serum CRP sağ kalımı etkileyen bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Yaş için her 1 birimlik artışın mortalite riskini 1.07 kat (OR: 1.07, %95 GA (1.01-1.12), p: 0.016); NRS-2002 skoru için 3.15 kat (OR: 3.15, %95 GA (1.31-7.54), p:0.01); APACHE II skoru için %84 (OR: 0.84, %95 GA (0.76-0.93), p: 0.001) ve serum CRP düzeyi için %75 artırdığı belirlenmiştir (OR: 0.75, %95 GA (0.59-0.94), p:0.014). Hastalarda PNI skorundaki her bir birim azalma ile mortalite riski 1.4 kat artmıştır (OR: 1.4, %95 GA (1.05-1.87), p:0.021). Hastanede kalış süresinin 1 gün azalması mortalite riskini %84 artırırken (OR: 0.84, %95 GA (0.76-0.93), p:0.001), YBÜ kalış süresinin 1 gün azalması mortalite riskini %87 artırmaktadır (OR: 0.87, %95 GA (0.8-0.95, p: 0.002). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise yaş, NRS-2002, PNI skorları ve serum CRP değerinin sağ kalım üzerinde anlamlı etkisi ortadan kalkmıştır (p>0.05). APACHE II skoru ise sınırda anlamlılık göstermiştir [OR:1.482, %95 GA (0.998-2.201), p:0.051). Sonuç olarak, çalışmaya dahil edilen hastaların tamamının nütrisyonel açıdan risk taşıdığı ve hastaların çoğunda nütrisyonel hedeflere ulaşılamadığı belirlenmiştir. Hastalarda EN başlanma süresi ile PNI skoru, NLR değeri, PaO2/FiO2 oranı, MV süresi, YBÜ kalış süresi, hastanede kalış süresi ve genel mortalite arasında ilişki bulunmamıştır. Hastalara erken dönemde beslenme desteği sağlanması nütrisyonel hedeflere ulaşılmasında önemlidir. Erken dönemde enteral beslenme desteği sağlanmasının klinik etkinliğini değerlendiren daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

BeslenmeCOVID 19Enteral beslenme+6
Selen Özsoy
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Çoklu doymamış yağ asitlerinin beyindeki mikrogliyalar üzerindeki etkilerinin in vitro yöntemlerle araştırılması

Bu çalışmada nöroinflamasyona etkisi olabileceği düşünülen omega-6 (Ω-6), omega-3 (Ω-3) ve beslenme biliminde farklı diyet modellerine işaret eden her bir omega-6/omega-3 oranının mikrogliyalar ve bunlardan salınan sitokinlerin üzerindeki etkisini saptamak amaçlanmıştır. Çalışma Ankara Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Merkezi laboratuvarında, 2022 yılı Temmuz ayında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, mikrogliyalardan salınan mediyatörler ile çoklu doymamış yağ asitleri (ÇDYA)'nin farklı oranları arasındaki ilişkiyi aydınlatmak için yapılan özgün bir vitro araştırma olma niteliğini taşımaktadır. Mikrogliyalar Dulbecco's Modification of Eagle's Medium besi yerinde çoğaltılmış ve 1μg/ml LPS ile inkübe edilmiştir. Ω-3 olarak eikosapentanoik asit, Ω-6 olarak linoleik asit kullanılmıştır. Toplamda 6 çalışma grubu oluşturulmuştur. 1.Grup kontrol grubu [Hücre kültürüne sadece dimetil sülfoksit (DMSO) eklenmiştir.], 2.Grup Ω-3, 3.Grup Ω-6, 4.Grup; Ω-6:Ω-3=15:1 oranı, 5.Grup Ω-6:Ω-3=7:1 oranı, 6.Grup Ω-6:Ω-3=2:1 oranı oluşturularak karıştırılmıştır. Yağ asitleri DMSO içerisinde emülsifiye edilerek mikrogliyalar üzerine uygulanmıştır. Sonrasında tiazolil mavi tetrazolium bromür deneyi yapılarak canlılıkları ölçülmüştür. ELISA yöntemi kullanılarak mikrogliyalardan salınan sitokinlerin (TNF-α, IL-17, IL-1β, IL-6, IL-4, IL-10) tayini yapılmıştır. 30 μM'lık yağ asidi müdahalesi sonrasında Ω-6 grubunda diğer tüm Ω-3 içeren ÇDYA gruplarına kıyasla daha az sayıda hücre canlılığı görülmüştür (p<0.01). 10 μM yağ asidi uygulaması sonrasında Ω-3 grubunda en yüksek sayıda canlı hücre saptanmıştır (p<0.05). TNF-α salınımı kontrol grubuna kıyasla diğer tüm yağ asidi gruplarında (Ω-3, Ω-6, 15/1, 7/1, 2/1 grupları) anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p<0.01). IL-4 ELISA testi tek başına Ω-6 yağ asidi uygulanan grupta IL-4 sekresyonu diğer gruplara (Ω-3, 15/1, 7/1, 2/1) kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). IL-10 ELISA testi sonucunda kontrol grubuna kıyasla 7/1 oranındaki ÇDYA uygulamasında mikrogliyalardan daha az miktarda IL-10 sekresyonu olmuştur (p<0.05). IL-6 sitokin sekresyonunun en az olduğu grup 2/1 grubudur (p<0.05). DMSO kontrol grubunda ve Ω-3 takviyesi yapılan grupta lipit oksidayonunu gösteren malondialdehit (MDA)'e rastlanılmamıştır. Araştırmanın iii sonuçlarına göre, ÇDYA uygulaması yapılan tüm gruplarda kontrol grubuna kıyasla inflamatuvar sitokin salınımı (TNF- α) azalmıştır. Yüksek oranlarda Ω-6 tüketiminin inflamatuvar sitokin salımını (IL-6) arttığı ve antiinflamatuvar sitokin salımını (IL-10) azalttığı görülmüştür. Yağ asidi oranlarındaki değişimin nöroinflamasyonla ilişkili bazı parametrelere olan etkisini saptamak ve bu konu hakkında net bir kanıta ulaşabilmek için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

BeyinHücre canlılığıMikroglia+6
Handenaz Dere Yelken
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Vestibüler migren tanısı alan bireylerde farklı uyaran modelleriyle vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyellerin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, VM hastalarında sVEMP ve oVEMP testlerinde farklı uyaran modelleri ( tone burst, klik ve chirp) kullanılarak latans ve amplitüd üzerine etkisini kontrol grubu ile karşılaştırmak amaçlanmıştır. Çalışmaya, Şubat 2022- Eylül 2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı' nda, Vestibüler migren tanısı almış 26 birey (52 kulak) ve 26 sağlıklı birey (52 kulak) dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara, 500 Hz tone burst (TB) ve 500 Hz Frekansa spesifik chirp ve klik uyaran ile vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyeller (sVEMP, oVEMP) testleri uygulanmıştır. sVEMP ve oVEMP testinde tüm uyaran (chirp, TB ve klik) yanıtlarında VM grubu kontrol grubuna göre eşik değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0.00). Chirp uyaran yanıtları TB uyaran yanıtlarına göre; VM grubunda sVEMP ve oVEMP testinde, kontrol grubunda oVEMP testinde P1, N1 latans, P1-N1 amplitüd ve eşik değerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur (p> 0.05). Chirp uyaran yanıtları klik uyaran yanıtlarına göre; VM hasta ve kontrol grubunda sVEMP ile oVEMP testlerinde P1-N1 amplitüd ve yanıt oran değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Chirp uyaran yanıtları klik uyaran yanıtlarına göre VEMP eşik değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0.05). 500 Hz frekansa-spesifik chirp uyaran ile yapılan VEMP testinde kontrol grubu VM grubuna göre, sVEMP P1-N1 amplitüd değeri ile oVEMP N1 latans değeri istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). 500 Hz TB uyaran ile yapılan teste, VM grubu kontrol grubuna göre, sVEMP P1-N1 amplitüd ve asimetri oranı ile oVEMP P1, N1 latans ve asimetri oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Klik uyaran ile yapılan sVEMP testinde VM hasta grubu kontrol grubuna göre N1 latans, P1-N1 amplitüd ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0.05). sVEMP testinde VM grubu kontrol grubuna göre asimetri oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Vestibüler migren hastalarında ve kontrol grubunda sVEMP ve oVEMP yanıtları 500 Hz TB uyaranda %100 elde edilmiştir. sVEMP ve oVEMP testinde en az yanıt oranı her iki grupta da klik uyaran ile elde edilmiştir. En yüksek yanıt oranı 500 Hz tone burst uyaran bulunmuştur. 500Hz frekansa spesifik chirp uyaranın yanıt oranları ile amplitüd değerlerinin yüksek olması, eşik değerlerinin düşük olması ve daha düzgün dalga morfolojisi nedeniyle VM hastalarında VEMP testi ile vestibüler sistem değerlendirilmesinde etkili bir uyaran olduğu sonucuna varılmıştır.

Migren hastalıklarıUyarılmış potansiyeller-işitselVestibüler hastalıklar
Ömer Küçüköner
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
10
Master'sOpen AccessTR

Eskrim sporcularında solunum fonksiyonları ve solunum kas kuvvetinin spor performansına etkisinin incelenmesi

Çalışmanın amacı, eskrim sporcularının solunum kapasitesi, solunum kas kuvveti ve spor performansını belirleyip, yaş aralığına göre karşılaştırmak ve eskrim sporcularında solunum fonksiyonları, solunum kas kuvvetinin spor performansına etkisini incelemekti. Çalışmaya en az 1 yıldır profesyonel olarak eskrim sporu yapan, yaş ortalaması 20,35±5,12 yıl olan 26 eskrimci dahil edildi. Solunum fonksiyonları (spirometre), solunum kas gücü (ağız içi basınç ölçümü), torakal mobilite (göğüs çevre ölçümü), aerobik performans (20 metre mekik testi), anaerobik performans (dikey sıçrama testi), denge seviyeleri (Y denge testi), çeviklik-yön değiştirme performansı (eskrime özgü 4-2-2-4 testi), görsel reaksiyon zamanı (Nelson El Reaksiyon Testi) ve zindelik düzeyi (Hooper İndeks) ölçüldü. FEV1, FEF %25-75, MİP indeks, MİP zirve inspiratuar akış ile 20 metre mekik testi mekik sayısı, mesafesi ve Maks VO2 arasında orta düzeyde pozitif korelasyonlar vardı (p<0.05). Dominant taraf Y denge testi anterior ve posteromedial yön mesafesi ile vital kapasite arasında ve posterolateral yön mesafesi ile MİP indeks arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler gösterildi (p<0.05). Non-dominant taraf posterolateral yön mesafesi ile FEV1, FVC, vital kapasite, MVV, MİP indeks, MİP zirve inspiratuar akış arasında ve anterior yön mesafesi ile FEV1 prediksiyon değeri arasında orta düzeyde pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktaydı (p<0.05). FEV1, FVC, vital kapasite, MVV, MİP tüm ölçümleri ile çeviklik test süresi arasında negatif, anaerobik güç, dikey sıçrama yüksekliği ile arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05). Görsel reaksiyon zamanı, zindelik düzeyi ile solunum parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktu (p>0.05). Mekik sayısı, mesafe, Maks VO2 ile dikey sıçrama yüksekliği, anaerobik güç arasında pozitif ilişkiler varken, çeviklik test süresi arasında negatif bir ilişki vardı (p<0.05). Mekik sayısı, mesafesi ve Maks VO2, FEV1 prediksiyon ve FEV1/FVC prediksiyon değerleri 18 yaş altı sporcularda istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0.05). Sonuç olarak, eskrim sporcularında, solunum fonksiyonu ve solunum kas kuvveti ile çeviklik, denge, aerobik, anaerobik performans düzeyleri arasında pozitif ilişki bulurken, görsel reaksiyon ve zindelik düzeylerinde arasında ilişki saptanmadı. Eskrim sporcularının performanslarının geliştirilmesi için solunum fonksiyonlarını, solunum kas kuvvetini ve aerobik kapasiteyi artıran egzersiz programlarının sporcuya özgü antrenmanlara dahil edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Solunum kapasitesi, Eskrim maskesi, Solunum kas kuvveti, Aerobik performans. Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu ve Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Proje No:KA22/443).

DiyaframEskrimKas kuvveti+5
Aysel Gökçe Kurt
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Gürültülü ortamda çalışan inşaat işçilerinin periferik işitme ve denge fonksiyonunun değerlendirmesi

Endüstriyel odyoloji de en çok karşımıza çıkan durumlardan biri de gürültüye bağlı işitme kaybıdır. Yapılan çalışmalar da şantiye alanlarında ortalama ses seviyesi 80-85 dB üzerinde olduğu bilinmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yayınladığı kitapçığa göre inşaat işçilerinin uzun sürede yaşayabileceği meslek hastalıkların birinci sırasında gürültüye bağlı işitme kaybı geliyor. Bu çalışma gürültülü ortamda çalışan 18-55 yaşları arasında ve en az beş yıl inşaat alanında çalışmış, inşaat işçilerinin periferik işitme ve denge sistemi değerlendirilmesi yapılmıştır. Başkent Üniversitesi KBB polikliniğinde, çalışmaya katılan tüm bireylere genel KBB muayenesi yapıldıktan sonra değerlendirmek için veri toplama araçları olarak, saf ses odyometri, yüksek frekans odyometrisi, konuşma testleri ve akustik immitansmetri seçilmiştir. Denge sistemini değerlendirmek için her katılımcıya vHIT, VNG test bataryaları ve Dix-Hallpike testleri uygulanmıştır. 34 inşaat işçisi ve 30 sağlıklı kontrol grubunun katılımıyla toplam 64 gönüllü değerlendirilmeye alınmıştır. SSO, konuşmayı ayırt etme ve yüksek frekans testlerini, sonuçları karşılaştırıldığında, inşaat işçilerini işitme, konuşmayı alma ve ayırt etme eşikleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Denge sistemi değerlendirmesinde çalışma grubundan sadece optokinetik ve pursuit kazanç kaybından kaynaklı asimetrik konfigürasyon gözlemlendi. vHIT de bir kişide sakkad gözlendi. Baş dönmesi şikayeti birkaç işçide mevcuttu, genel olarak katılımcılar dengesizlik şikayetinde bulunmadılar. Elde edilen veriler doğrultusunda inşaatta çalışan işçilerin işitme sisteminin etkilendiği gözlenmiştir. Denge sistemi için birkaç kazanç kaybı olan örneklem olmasına rağmen yüksek oranda anlamlı fark bulunmamıştır. İnşaatta çalışan personellerde işitme normal olsa bile, 4000 Hz de çentik olduğu ve yüksek frekanslarda işitme kaybı olduğu belirlenmiştir. Gürültü seviyesi yüksek olan yerlerde çalışan bireylerin hem işitme hem de denge sisteminin etkilenmesi yanında fiziksel ve psikolojik sağlıklarının da olumsuz etkileneceği düşünülerek önemler arttırılmalı ve erken teşhis için tarama standartlarının düzenlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle bu alanda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu görüşündeyiz.

DengeGürültüGürültü-mesleki+7
Tuğçe Gül Çağlar
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Sağlık Bilimleri Kanıta Dayalı Uygulama Anketi'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliği

Kanıta dayalı uygulama (KDU), bilimsel kanıtlara dayanan ve belirli bir amacı veya hedefi gerçekleştirmek için kullanılan, hasta beklentilerini ve uzmanlık alanını kapsayan bir yaklaşımdır. Fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında sağlık hizmeti kalitesinin artmasında KDU kullanımın yaygınlaşmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bunun için KDU'nun bilgi, beceri, tutum ve inançlarının mesleki alanda değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Çalışmamızın amacı Sağlık Bilimleri Kanıta Dayalı Uygulama (SB-KDU) Anketi'nin Türkçeye dil uyarlamasının yapılması ve Türkiyede'ki fizyoterapistler üzerinde geçerliliğin ve güvenirliğin incelenmesidir. Çalışmamızın dil uyarlamasının gerçekleşmesi için anketi geliştiren araştırmacılardan gerekli izin alındı ve sözleşme imzalandı. Ölçeğin Türkçe uyarlamasını gerçekleştirirken sırasıyla ileri çeviri, uzman paneli geri çevirisi, pilot çalışma, bilişsel görüşmeler ve son versiyon aşamaları izlendi. Çalışmaya Türkiye'de bulunan, en az 6 aylık klinik ya da akademik deneyime sahip olan, yaş ortalaması 28,50±3,99 yıl olan 268 fizyoterapist dahil edildi. İlk uygulamada geçerliği test etmek için, Türkçe dil uyarlamasını gerçekleştirdiğimiz SB-KDU Anketi ile sosyodemografik bilgi ve KDU kullanımı bilgilerini içeren değerlendirme formu, Çalışanlar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇYKÖ), Değişime Karşı Direnç Ölçeği (DKDÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTE) ve Bilgi Okuryazarlığı Özyeterlik Ölçeği (BOÖYAÖ) Google Forms aracılığı ile doldurulması için fizyoterapistlere ulaştırıldı. Çalışmaya katılan fizyoterapistler arasından basit rastgele seçim yöntemiyle seçilen 35 fizyoterapiste ilk değerlendirme yapıldıktan iki hafta sonra test-tekrar güvenirliğini sağlamak için SB-KDU anketi tekrar uygulandı. Ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach alfa) katsayısı 0.985 bulundu. Ölçek maddelerinin madde-toplam korelasyonları 0,528 ile ile 0,867 arasında değerler aldı. 2.değerlendirme korelasyon katsayısı 0,992 idi. KMO değeri 0,968 ve Barlett testi anlamlı (p<0,05) bulundu. SB-KDU Anketi'nin benzer ölçek geçerlik analizi sonucunda; ankete ait üç alt ölçek arasında ilişkiyi değerlendirmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi modeli oluşturuldu. Tüm faktörler ölçeğin toplam varyansının 68,374'ünü açıkladı. Uyum indeksleri (χ2/sd) 2.331, RMSEA 0.071, SRMR 0.062, IFI 0.907, CFI 0.906, GFI 0.862 ve TLI 0.917 olarak bulundu. SB-KDU Anketi ile alt boyutları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı (p<0,05). SB- KDU Anketinin toplam puanı ile ÇYKÖ toplam puanı arasında pozitif, DKDÖ toplam puanı arasında negatif, MTE toplam puanı arasında negatif, BOÖYAÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü istatistik olarak anlamlı bir ilişki vardı (p<0,05). Sonuç olarak, SB-KDU Anketi Türkçe versiyonu, fizyoterapistlerin KDU kullanım bilgi, beceri, inanç ve tutumlarını ölçen, pratik, geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Bu anketin fizyoterapsitlerin KDU'u yeterliliğini arttırıp anlamlandıracağı, sağlık hizmetlerinin kötüye, aşırı ve yetersiz kullanımını önlemeye yardımcı olacağı ve sağlık profesyonellerinin yetiştirilmesinde KDU'nun eğitim müfredatındaki önemini arttıracağı kanısındayız. Ayrıca ileride diğer sağlık meslek gruplarında yapılacak KDU çalışmalarına da yol gösterecek bir araştırma olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Fizyoterapi, Kanıta Dayalı Uygulama, Sağlık Bilimleri, Ölçek

AnketlerFizik tedavi yöntemleriFizyoterapi+5
Ayşe Nur Şahin
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Implant destekli hareketli protezlerde farklı tedavi seçeneklerinde meydana gelen komplikasyonların incelenmesi

İmplant destekli hareketli protezler, bir veya daha fazla dental implantlardan destek alan çıkarılabilir protezi tanımlar. Bu protezlere implant destekli Overdenture (OD) lar denir. Hastalarda sabit protezi desteklemek amacıyla gereken sayıda implant için yeterli kemik yapısı bulunmadığında ya da çeşitli sebepler ile tercih edilmediğinde implant destekli OD tedavisi bir alternatiftir. Bu tip protezlerde kullanılan ataşman türleri, splintli ve splintsiz sistemler olarak kategorize edilebilir. Splintli ataşman sisteminin kullanılmasının, splintsiz sisteme kıyasla fonksiyon sırasında stres dağılımı bakımından daha faydalı olduğu düşünülmektedir, ancak bu tarz protezlerde tercih edilen farklı sayılarda implant içeren tedavi planlamaları stres dağılımında değişiklikler yaratabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, implant destekli hareketli protezlerde splintli ve splintsiz sistemlerde ve çeşitli implant sayısı içeren farklı tedavi seçeneklerinde meydana gelen komplikasyonların retrospektif olarak incelemek, takipli yıllarda en sık karşılaşılan komplikasyonları ortaya koyabilmek, böylelikle yeni tedavi planlamalarına ışık tutabilmektir. Yapılan literatür araştırmasında implant destekli OD'lerde, maksilla ve mandibulaya yerleştirilen çeşitli implant sayısı ile splintli ve splintsiz tutucu sistemler içeren tedavi planlamalarında, uzun dönem takibi olan hastalar tespit edilerek geriye dönük bir komplikasyon inceleme çalışmasına rastlanmamıştır. Bu nedenle maksilla ve mandibulada, farklı implant sayısı ile yapılan splintli ve splintsiz tutucu sistemler kullanılan tedavilerde klinik komplikasyon oranları araştırılarak literatüre katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. 2014 ile 2022 yılları arasında Başkent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran ve implant destekli OD tedavileri tamamlanan hastaların, implant sayısının tespiti için radyografiler, komplikasyon takipleri amacıyla da hasta takip ve kayıt sistemi arşivinden hasta kontrol seansı bilgi ve notları araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, farklı tutucu tipine göre toplam komplikasyon görülmesi açısından Pearson Ki-kare testine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Splintsiz sistem içeren OD tedavilerinde komplikasyon görülme oranının splintli sistemlere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. İmplant sayısına göre toplam komplikasyon görülmesi açısından ise anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Beş yıllık takip sürecinde splintli sistemlerde en çok görülen komplikasyon, retansiyon kaybı iken splintsiz sistemde en çok görülen komplikasyon çeşidi tutucu sistemdeki retantif lastik parçanın deformasyonu olarak görülmüştür. Farklı implant sayılarına göre, ilk iki yılda ortaya çıkan komplikasyonlar incelendiğinde, üç farklı grupta da en cok görülen komplikasyon retantif lastik parçanın deformasyonu olarak belirlenmiştir. Üçüncü ve beşinci yıllar arası ortaya çıkan komplikasyonlar incelendiğinde, 2 ve 3 implant destekli sistemlerde en çok ortaya çıkan komplikasyon tutucu sistemdeki retantif lastik parçanın deformasyonu olarak belirlenirken, 4 implant destekli sistemlerde retansiyon kaybı ile ataşman yıpranması olarak ortaya çıkmıştır.

Dental implantasyonDental implantlarDental protez-implant destekli+3
Ezgi Erdenol
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Mandibular bukkal shelf bölgesine farklı konumlarda yerleştirilen farklı materyale sahip mini vidaların üzerinde ve çevre kemikte farklı yönde uygulanan kuvvetler sonucu oluşan stresin ve vidadaki devrilme miktarının ölçülmesi

Bu araştırmanın amacı; iki farklı materyalden üretilen mini vidaların, mandibulada bukkal shelf bölgesine farklı konumlarda yerleştirilmesi ve farklı yönlerde, farklı büyüklüklerde kuvvet uygulanması sonucunda hem vidada hem de kemikte oluşan stres dağılımını ve vidadaki defleksiyonu değerlendirmektir. Bu araştırmada vida materyali olarak paslanmaz çelik ve titanyum kullanılmıştır. Vidalar oklüzal düzlemle 70° açı yapacak şekilde mandibular bukkal shelf bölgesine 2. molar dişin meziali ve distali olmak üzere iki farklı konumda yerleştirilmiştir. Bu doğrultuda 4 farklı FEM (sonlu elemanlar analizi) modeli oluşturulmuştur. Her bir modeldeki mini vidaya oklüzal düzleme paralel ve dik olacak şekilde sagital ve lingual yönde 200, 300, 400, 500 gr kuvvet uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler ışığında mandibular bukkal shelf bölgesi için en uygun vida materyali ve yerleştirme konumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızın sonuçlarına göre, kuvvet uygulanmasının ardından mini vida üzerinde meydana gelen en büyük stres birikimi mini vidanın boyun bölgesinde gözlenmiştir. Ayrıca artan kuvvetle birlikte stres miktarı da artış göstermiştir. Ayrıca paslanmaz çelik mini vidalar üzerinde biriken stres miktarının titanyum mini vidalara göre daha düşük olduğu gözlenmiştir. Bunlara ek olarak artan kortikal kemik kalınlığı ile stres miktarında azalma meydana geldiği bulunmuştur. Çalışmamızın diğer sonuçlarına göre, uygulanan kuvvetin miktarına bağlı olarak mini vidalarda eğilme meydana gelmiştir. Eğilme miktarı artan kuvvetle birlikte artış göstermektedir. Ayrıca paslanmaz çelik mini vidalarda meydana gelen eğilme miktarının titanyum vidalara göre daha düşük olduğu bulunmuştur. İlaveten, artan kortikal kemik kalınlığı ile eğilme miktarında bir azalma meydana gelmiştir.

Dental stres analiziKemik vidalarıMandibula+4
Mustafa Yüksek
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Şeffaf plak tedavisinde uygulanan 3 farklı arayüz aşındırma yönteminin tutarlılık ve etkinliklerinin değerlendirilmesi

Ortodontik tedavide arayüz aşındırması, şeffaf plak tedavisinde planlanan diş hareketlerinin tam olarak gerçekleşmesi ve bu vesileyle tedavi sonuçlarının kalitesinin belirlenmesinde kritik bir öneme sahip olup; hafif ve orta şiddetteki çapraşıklıkların giderilmesi, siyah üçgenlerin giderilmesi, Bolton diş boyut uyumsuzluklarının ortadan kaldırılması, arayüz temas noktalarının şekillendirilmesi ve dental ark stabilizasyonunun sağlanması amacıyla ortodontik tedavide sıklıkla tercih edilen bir uygulamadır. Bu çalışmanın amacı, şeffaf plak (Invisalign®) tedavisinde sıklıkla kullanılan 3 farklı arayüz aşındırma yönteminin tutarlılığını değerlendirerek şeffaf plak tedavilerinde en etkin arayüz aşındırma yöntemini ortaya koymaktır. Ayrıca bu yöntemlerle arayüz aşındırması uygulanan hastalarda ağrı ve anksiyete düzeylerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu prospektif çalışmada her grupta 14 birey olacak şekilde 3 grup oluşturulmuştur. Birinci gruba (n=14, 150 diş) manuel abraziv stripler (ContacEZ), 2. gruba (n=14, 134 diş) motor destekli 3/4 salınımlı segmental diskler (KOMET), 3. gruba (n=14, 133 diş) ise motor destekli abraziv stripler (SWISS) ile arayüz aşındırması uygulanacak olan toplam 42 hasta dahil edilmiştir. Arayüz aşındırması uygulanan tüm dişlere, aşındırma işlemi sonrasında meydana gelen pürüzlü yüzeyleri gidermek için Sof-Lex disk ile polisaj işlemi uygulanmış olup tüm arayüz aşındırma işlemleri tamamlandıktan sonra metal bir ölçüm cetveli ile yapılmış olan aşındırma miktarının doğruluğu teyit edilmiştir. Planlanan ve uygulanan arayüz aşındırma miktarları arasındaki fark, diş ve kadran düzeyinde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ek olarak hastaların anksiyete ve ağrı düzeylerini değerlendirmek için anket uygulanmıştır. Arayüz aşındırması işleminin genel tutarlılığının Grup 1'de önemli ölçüde düşük olduğu (p<0,05), Grup 2 ve 3'te ise yüksek olduğu gözlenmiştir (p>0,05). Kadran düzeyinde uygulanan ortalama arayüz aşındırma miktarının planlanan miktara göre Grup 1'de üst sol kadranda önemli ölçüde daha az (p<0,05), Grup 2'de üst sağ kadranda daha fazla (p<0,05) olduğu belirlenmiştir. Grup 1'de 11, 21, 32, 33 ve 43 numaralı dişler için planlanan ve uygulanan arayüz aşındırma miktarları arasındaki ortalama fark anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Anket verilerine göre anksiyete ve ağrı düzeyleri yöntemler arasında farklılık göstermezken, yaş ile anksiyete ve ağrı düzeyleri arasında negatif korelasyon gözlenmiştir. Hastaların her 3 yöntemde de benzer şekilde rahat oldukları belirlenmiştir. Bu çalışmanın şeffaf plak tedavisi uygulayan klinisyenler için arayüz aşındırma yöntemi tercihinde faydalı olacağı düşünülmektedir.

AşındırmaDiş erozyonuOrtodonti+2
Pelinsu Güleç Ergün
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

İnley destekli ve geleneksel köprülerin kök ve kron yüzeylerinde oluşturdukları stres: Sonlu eleman analizi

İnley destekli köprüler, geleneksel köprülere kıyasla minimal invaziv bir tedavi olması nedeniyle iyi bir alternatif olabilmektedir. Ancak inley destekli köprülerin, geleneksel köprülerde olduğu gibi dişi çepeçevre sarmaması farklı stres dağılımlarına neden olabilmektedir. Oluşabilecek yüksek stresler diş ve çevre dokularda yıkıcı hasarlara neden olabilir. Çalışmamızın amacı inley destekli köprülerin geleneksel köprülere kıyasla oluşturabilecekleri streslerin, konnektör bölgesi, preparasyon yüzeyleri, diş boyun bölgesi ve kortikal kemik yüzeylerinde değerlendirilmesidir. Sol mandibular birinci molar eksikliğinde planlanan çalışmamızda, altın alaşım destekli porselen ve monolitik zirkonya materyalinden tasarlanan inley destekli ve geleneksel köprülerin oluşturduğu dört farklı grup yer almaktadır. Gruplara 600 N oblik ve aksiyel yük uygulanarak oluşan von Misses stres değerleri ve minimum principal stres değerleri ele alınmıştır. Araştırma üç boyutlu sonlu elemanlar stres analiz yöntemi ile statik lineer analiz yapılarak gerçekleştirilmiştir. Uygulanan aksiyel ve oblik kuvvetler altında konnektör bölgesi değerlendirildiğinde, altın alaşım destekli modeller monolitik zirkonyum modellerine göre daha düşük stres birikimi göstermiştir. Aksiyel kuvvet altında inley destekli köprü modelleri, geleneksel köprü modellerine göre daha düşük stres birikimi göstermiştir. Oblik kuvvet altında ise, altın alaşım destekli porselen köprü tasarımları arasında fark gözlenmezken, monolitik zirkonya söz konusu olduğunda, inley köprüler geleneksel köprülere kıyasla daha yüksek stres birikimi göstermiştir. Preparasyon yüzeyleri değerlendirildiğinde monolitik zirkonya grupları, altın alaşım gruplarına göre daha yüksek stres birikimi göstermiştir. Hem geleneksel köprü hem de inley destekli köprü gruplarında, apikalde oluşan streslerde monolitik zirkonya, altın alaşıma göre daha yüksek stres birikimi göstermiştir. Boyun bölgesinde oluşan stresler değerlendirildiğinde ise, monolitik zirkonya, altın alaşım gruplarına kıyasla geleneksel köprüler ise, inley destekli köprülere kıyasla daha düşük stres birikimi göstermiştir. Kortikal kemikte oluşan stresler tüm gruplar için yıkıcı etkinin altında saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmanın sınırları dahilinde, oblik kuvvetlerin aksiyel kuvvetlere karşı daha yıkıcı etkiye sahip olduğu gözlenmektedir. Bununla birlikte, ağız içi ortamın taklit edildiği in vitro çalışmaların yanı sıra, uzun dönemli klinik takip çalışmalarına da ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: İnley destekli köprü, Monolitik zirkonya, Sonlu eleman analizi Bu çalışma Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu tarafından onaylanmış (Proje no: D-DA 20/02) ve Başkent Üniversitesi Araştırma Fonunca desteklenmiştir.

Dental restorasyonDental stres analiziDiş yüzeyi+3
Turhan Ulutekin
Başkent University · Institute of Health Sciences
2023
00