Batum deltası topraklarının bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi

Deltaların oluşum mekanizmalarından dolayı toprak özelliklerinin konumsal olarak farklılık gösterebileceği hipotezi ile kurgulanan bu çalışmada, Batum deltası topraklarının tane büyüklük dağılımı, ortalama ağırlık çap değeri (OAÇ), agregatlaşma oranı (AO), agregat stabilitesi (AS), -33 kPa (TK) ve -1500 kPa (SN) basınç altında tutabildikleri nem içeriği gibi fiziksel özellikleri ile pH, organik madde ve kireç içeriği gibi kimyasal özelliklerinin belirlenmesi bu özellikler bakımından birikme alanlarının karşılaştırılması ve incelenen özellikler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla belirlenen beş farklı örnekleme alanının her birinden 25 adet toprak örneği alınmış ve toplamda 125 örnek üzerinde analizler yapılmıştır. İncelenen özellikler bakımından birikme alanları arasındaki farklılığın belirlenmesinde varyans analizi ve özellikler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde ise korelasyon analizi kullanılmıştır. Toprakların OAÇ değerleri ile organik madde ve kil içeriği arasında önemli seviyede pozitif ve kum içeriği ile negatif korelasyon, toprakların TK ve SN nem içerikleri ile kil, silt ve organik madde arasında pozitif, kum içeriği ile negatif bir korelasyon bulunmuştur. Kum, kil ve silt içeriklerinin AO'nı,organik madde içeriğinin ise AS'ni önemli seviyede etkilediği belirlenmiştir. Birikim sahaları arasında en yüksek kil ve silt içeriğine L5, kum içeriğine L1, AO değerlerine L5, AS değerlerine L2 ve L3, TK nem içeriğine L4, SN nem içeriğine L5 örnekleme sahasında rastlanılmıştır. Bunun yanında, organik madde içeriğinin L2, pH değerinin L1 ve kireç içeriğinin ise L2 örnekleme alanında en yüksek seviyeye ulaştığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda incelenen toprak özelliklerinin morfolojik konum farklılıklarından ve alan kullanım durumlarından önemli seviyede etkilendiği ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Toprak, delta, Batum, agregatlaşma, tekstür, organik madde