Bazı mürdümük (Lathyrus sativus L.) varyete, hat ve çeşitleri arasındaki morfolojik, tarımsal ve moleküler farklılıkların saptanması üzerine bir araştırma

Bu çalışma 2006?2007 yetiştirme sezonunda 5 mürdümük varyetesi, 4 mürdümük hattı ve bir adet tescil edilmiş mürdümük çeşidi arasındaki morfolojik, tarımsal ve moleküler farklılıkları saptamak amacıyla yürütülmüştür. Morfolojik ve tarımsal farklılıklar Çukurova Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü araştırma alanında kurulan üç tekrarlamalı tarla denemelerinde, moleküler farklılık ise 10 adet ISSR primerı kullanılarak saptanmıştır. Çalışma sonuçları, incelenen çeşit varyete ve hatlar arasında, bitki boyu, sap uzunluğu ve kalınlığı, bitki başına ana dal sayısı, en uzun saptaki yaprak sayısı, bitki başına yaş ve kuru ot verimi, % 50 çiçeklenme süresi, bitki başına dolu ve boş meyve sayısı, meyve uzunluğu ve genişliği, bakla başına tohum sayısı ve verimi ile bin dane ağırlığı açısından önemli farklılıklar olduğunu göstermiştir. Jaccard benzerlik katsayısı 0.33 ile 0.79 arasında değişmiş ve ortalama 0.58 olarak bulunmuştur. 0.79 Jaccard benzerlik katsayısıyla L. sativus var. albus ve L. sativus var. azureus `un genetik olarak birbirlerine en yakın varyeteler olduğu saptanmıştır. L. sativus var. coloratus varyetesi ile 452 nolu hat 0.33 Jaccard benzerlik katsayısı ile birbirlerine genetik olarak en uzak mesafeyi göstermiştir. ISSR analizleri sonucu oluşturulan soyağacına göre incelenen çeşit, varyete ve hatlar A ve B olarak 2 ana gruba ayrılmıştır. 452 nolu hat A grubu içerisin yer almıştır. B grubu ise kendi içinde B1 ve B2 olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. L.sativus var. coloratus B1 grubu içerisinde yer almıştır. B2 grubu ise, B21 ve B22 olarak alt gruplara ayrılmıştır. B21 alt grubunu Gürbüz çeşidi oluşturmuştur. B22 alt grubunda ise; 439, 455, 463 hatları ile L.sativus var. albus, L. sativus var.azureus, L. sativus var.biflorus ve L .sativus var.leucatetragonus varyeteleri yer almıştır. Anahtar Kelimeler: Lathyrus sativus , Morfoloji, Tarımsal Özellik, ISSR Markörleri