Beit alpha grubu hıyarlarda (Cucumis sativus L.) verim, bitki gelişimi ve diğer agronomik özelliklerde heterozis

Dünya'da ve ülkemizde en fazla üretimi yapılan sebze türlerinden biri olan hıyar (Cucumis sativus L.), ülkemizde hem örtü altı, hem de açıkta yoğun bir şekilde yetiştirilmektedir. Birim alandan daha fazla verim alınacak çeşitlerin geliştirilmesine yönelik yapılacak en önemli adım ise doğru ıslah programlarının oluşturulmasıdır. Bu çalışmada, 10 hibrit çeşit ve bu hibrit çeşitleri oluşturan 20 ebeveyn hattın; verim, bitki gelişimi ve diğer agronomik özellikleri araştırılarak, hibritlerdeki heterozis ve heterobeltiozis oranları hesaplanmıştır. Belirtilen karakterler için hibritlerdeki heterozis oranlarının yanı sıra; bu heterozis oranlarının, ebeveyn hatların arasındaki genetik uzaklığa olan korelasyonu da hesaplanmıştır. İncelenen tüm karakterler için, ebeveyn ortalaması ve üstün ebeveyn üzerine oldukça farklı oranlarda heterozis sonuçları elde edilmiştir. Hibritler arasında, RZ10 (% 42.15) ve RZ5 (% 20.92), toplam verim (kg/parsel) bakımından en yüksek heterozisi göstermiştir. RZ1 (% 15.90) ve RZ6 (% 11.92) hibritleri, toplam verim (kg/parsel) özelliği için en yüksek heterobeltiozis oranını göstermiştir. Toplam verim (kg/parsel) özelliği için heterozis oranlarının, ebeveyn hatlar arasındaki genetik uzaklığa olan korelasyonu pozitif yönde ve % 43.79 olarak hesaplanmıştır. RZ5 ve RZ10 hibritleri, bitki gelişimi, ana gövde uzunluğu, yaprak eni ve boyu ve hasat edilen toplam meyve sayısı karakterleri bakımından en yüksek heterozis değerlerine sahip olmuşlardır.