Beslenme ve diyetetik öğrencilerinde sınav kaygısının hedonik açlık, gece yeme sendromu ve diyet kalitesine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada, Beslenme ve Diyetetik öğrencilerinde sınav kaygısının hedonik açlık, gece yeme sendromu ve diyet kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma Kasım 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında, İstanbul Anadolu Yakasında bulunan üç devlet üniversitesinin Beslenme ve Diyetetik Bölümlerinde öğrenim gören, 18 yaş üstü 336 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Öğrencilerin demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, sınav kaygısı düzeyleri, hedonik açlık durumları, gece yeme sendromu durumları ve diyet kaliteleri anket aracılığı ile değerlendirilmiş olup, 24 saatlik besin tüketim kayıtları ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin %92,9'u (n=312) kadın, %7,1'i (n=24) erkek olup; yaş ortalaması 20,7±2,4 yıldır. Katılımcıların sınav stresi puanları ile gece yeme sendromu puanları (r=0,205; p<0,001), hedonik açlık toplam puanları (r=0,153; p=0,005) ile hedonik açlığın "besin mevcudiyeti" ve "besin tadına bakılması" alt boyut puanları (sırasıyla r=0,152; p=0,005 ve r=0,156; p=0,004) arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Hedonik açlık toplam puanı kadınlarda erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Diyet Kalite İndeksi ve Sağlıklı Yeme İndeksi 2015 toplam puanları ile sınav stresi arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Bu çalışmada, sınav stresi düzeyinin gece yeme sendromu ve hedonik açlık ile anlamlı ilişkiler gösterdiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, sınav dönemlerinde öğrencilerin yeme davranışlarının psikolojik etmenlerden etkilenebileceğini ortaya koymaktadır. Özellikle hedonik açlık düzeyinin artması, öğrencilerin dışsal uyarıcılara ve besin mevcudiyetine karşı daha duyarlı hâle geldiğini göstermektedir. Bu nedenle, sınav dönemlerinde sağlıklı yeme davranışlarını destekleyici müdahale programlarının uygulanmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sınav kaygısı, hedonik açlık, gece yeme sendromu, diyet kalitesi, üniversite öğrencileri